Język polski na maturze jest jednym z przedmiotów obowiązkowych. Wielu maturzystów decyduje się na zdawanie matury z polskiego na poziomie rozszerzonym, szczególnie jeśli planują wybrać się na filologię polską lub angielską. Ale dobry wynik z tego egzaminu przyda się również w rekrutacji na kierunki takie, jak dziennikarstwo, kulturoznawstwo czy pedagogika.
Główną różnicą między poziomem podstawowym a rozszerzonym jest to, że egzamin rozszerzony składa się jedynie z wypracowania. Jednak podane do wyboru tematy są bardziej ukierunkowane w porównaniu z wersją podstawową, którą uczeń zdaje wcześniej. Ponieważ matura zmieniła format w 2023 roku, warto sprawdzić jak wyglądają obecne wymagania dla egzaminów maturalnych.
zrozumienie struktury egzaminu,
systematyczne przyswajanie treści lektur obowiązkowych i dodatkowych,
regularne ćwiczenie pisania wypracowań,
rozwijanie umiejętności analizy i interpretacji tekstów.
Sprawdź razem z nami, jak będzie wyglądała matura w tym roku szkolnym i jak się do niej dobrze przygotować!
Czym się różni matura rozszerzona z polskiego od podstawowej
Matura rozszerzona z języka polskiego różni się od podstawowej przede wszystkim poziomem trudności oraz zakresem wymaganych umiejętności. Na poziomie podstawowym egzamin sprawdza głównie rozumienie tekstu, poprawność językową i umiejętność napisania dłuższej wypowiedzi zgodnie z określoną formą.
Natomiast matura rozszerzona z polskiego kładzie nacisk na:
- samodzielną interpretację tekstów literackich i nieliterackich,
- głębszą analizę,
- świadome odwoływanie się do kontekstów, takich jak epoka literacka, biografia autora czy inne dzieła kultury.
Od zdających wymaga się także bardziej rozbudowanej argumentacji, precyzyjnego używania pojęć z zakresu teorii literatury oraz większej dojrzałości językowej i stylistycznej.
Czy matura rozszerzona z polskiego jest trudna
Matura rozszerzona z polskiego może być trudna, ale głównie dla tych, którzy nie są do niej odpowiednio przygotowani. Jej poziom trudności wynika nie z „pułapek”, lecz z wysokich wymagań dotyczących myślenia, interpretacji i argumentacji. Egzamin rozszerzony wymaga samodzielnego formułowania wniosków, sprawnego analizowania tekstów literackich oraz swobodnego poruszania się po kontekstach kulturowych i historycznych. Trzeba też umieć pisać długie, logiczne i spójne wypracowania, używając poprawnego i dojrzałego języka.
Dla osób, które dużo czytają, potrafią jasno wyrażać swoje myśli i regularnie ćwiczą pisanie interpretacji oraz rozprawek, matura rozszerzona będzie raczej wymagająca i czasochłonna niż trudna. Ważne jest systematyczne przygotowanie. Znajomość lektur i ćwiczenie argumentowania, pomogą Ci uporać się z najtrudniejszymi aspektami egzaminu.
Rozszerzona matura z polskiego: wiedz, z czym się mierzysz
Przewracasz teraz oczami? Oczywiście, że wiesz, z czym się mierzysz! Egzamin maturalny sprawdzi Twoją znajomość języka polskiego – w szczególności literatury, poezji i innych dzieł klasycznych - a jego wynik odegra dużą rolę w rekrutacji na studia.
Jeśli nie czujesz się pewnie, spróbuj znaleźć korepetytora lokalnie (np. korepetycje język polski Kraków).
Co powinieneś wiedzieć o rozszerzonej maturze z polskiego?
Krótka odpowiedź na to pytanie brzmi: to nie jest prosta powtórka z matury podstawowej.
Czy wiesz, że uczniowie najbardziej stresują się wypracowaniem na egzaminie podstawowym? Krótko mówiąc, możesz znać materiał na wylot, ale jeśli nie wiesz czego szukają egzaminatorzy, Twój wynik ucierpi. Mając to na uwadze, prawdopodobnie powinieneś dowiedzieć się, jak uzyskać najlepszą ocenę za swoje pisanie.
Jak napisać rozprawkę maturalną polski
Kiedy już wiesz, czego się od Ciebie oczekuje, powinieneś znaleźć sposób na spełnienie, a nawet przekroczenie tych oczekiwań. Przede wszystkim poznaj lektury z nowej listy podstawy programowej.
| 📖 Matura podstawowa - lektury obowiązkowe | 📚 Matura rozszerzona - lektury obowiązkowe |
|---|---|
| „Biblia" (fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Księgi Psalmów, Apokalipsy św. Jana) | Homer, „Odyseja" (fragmenty) |
| Jan Parandowski, „Mitologia, cz. I Grecja" | Dante Alighieri, „Boska komedia" (fragmenty) |
| Homer, „Iliada" (fragmenty) | Jan Kochanowski, „Treny" (jako cykl poetycki) |
| Sofokles, „Antygona" | William Szekspir, „Hamlet" |
| „Lament świętokrzyski" (fragmenty) | Juliusz Słowacki, „Kordian" |
| „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" (fragmenty) | realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska (Honoré de Balzac „Ojciec Goriot" lub Charles Dickens „Klub Pickwicka" lub Mikołaj Gogol „Martwe dusze" lub Gustaw Flaubert „Pani Bovary") |
| „Pieśń o Rolandzie" (fragmenty) | Franz Kafka, „Proces" (fragmenty) |
| William Szekspir, „Makbet" | Michaił Bułhakow, „Mistrz i Małgorzata" |
| Molier, „Skąpiec" | Stanisław Ignacy Witkiewicz, „Szewcy" |
| Aleksander Fredro, „Zemsta" | Bruno Schulz, wybrane opowiadania z tomu „Sklepy cynamonowe" |
| Ignacy Krasicki, wybrana satyra + bajki | Tadeusz Konwicki, „Mała Apokalipsa" |
| Adam Mickiewicz, wybrane ballady („Romantyczność") | Janusz Głowacki, „Antygona w Nowym Jorku" |
| Adam Mickiewicz, „Dziady cz. II i III" | Sławomir Mrożek, wybrane opowiadanie |
| Adam Mickiewicz, „Pan Tadeusz" (księgi I, II, IV, X, XI, XII) | wybrany esej Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Zbigniewa Herberta |
| Juliusz Słowacki, „Balladyna" | |
| Bolesław Prus, „Lalka" | |
| Henryk Sienkiewicz, „Potop" (fragmenty) | |
| Fiodor Dostojewski, „Zbrodnia i kara" | |
| Stanisław Wyspiański, „Wesele" | |
| Władysław Stanisław Reymont, „Chłopi" (fragmenty) | |
| Stefan Żeromski, „Przedwiośnie" | |
| Witold Gombrowicz, „Ferdydurke" (fragmenty) | |
| Tadeusz Borowski, „Proszę państwa do gazu" | |
| Gustaw Herling-Grudziński, „Inny świat" (fragmenty) | |
| Hanna Krall, „Zdążyć przed Panem" Bogiem | |
| Albert Camus, „Dżuma" | |
| George Orwell, „Rok 1984" | |
| Sławomir Mrożek, „Tango" | |
| Marek Nowakowski, Górą „Edek” (z tomu „Prawo prerii") | |
| Andrzej Stasiuk, „Miejsce" (z tomu „Opowieści galicyjskie") | |
| Olga Tokarczuk, „Profesor Andrews w Warszawie" (z tomu „Gra na wielu bębenkach") | |
| Ryszard Kapuściński, „Podróże z Herodotem" (fragmenty) |
Niezależnie od tego, czy chodzi o poezję, prozę czy dramat, trzeba dokładnie zapoznać się z tymi dziełami. Dlatego warto rozważyć korepetycje z języka polskiego do matury, które pomogą Ci lepiej zrozumieć zawiłości literatury i języka.
Ile czasu minęło, odkąd czytałeś „Proces” Franza Kafki? A co z „Hamletem” Szekspira czy „Eneidą” Wergiliusza? Jesteś miłośnikiem poezji, czy czytasz ją tylko wtedy, gdy musisz?
Czy matura rozszerzona z polskiego to samo wypracowanie?
Zgadza się. Matura rozszerzona z języka polskiego w formule 2023, która obowiązuje obecnie, polega na napisaniu samego wypracowania. Różni się od matury podstawowej bardziej szczegółową specyfiką pytań i większym limitem słów.
W 2026 roku już nie będzie obowiązywał wymóg uzyskania co najmniej 30% punktów z jednego z wybranych przedmiotów dodatkowych. Mimo to, aby pokonać konkurencję i dostać się na wymarzone studia, musisz uzyskać jak najwięcej punktów. Dlatego dobrym pomysłem będzie ponowne przeczytanie każdej lektury.
Tylko że tym razem będziesz przeglądać te teksty zwracając uwagę na pewne elementy – temat, charakterystykę, scenerię i język. Skup się na analizie tekstu pod kątem późniejszego porównania go z innymi dziełami. Oczywiście nauczenie się wszystkiego, co CKE wymieniło w podstawie programowej egzaminów, nie gwarantuje dobrej oceny ani miejsca na studiach; musisz umieć zastosować tę wiedzę.
Znajdź zajęcia z polskiego, wyszukując np. „korepetycje polski Warszawa” na Superprof.
Rozwijaj umiejętności efektywnej nauki
Nie można zakładać, że samo przeczytanie książki da Ci całą wiedzę potrzebną do zdania egzaminów. Musisz powtarzać rzeczy, których się uczysz, spojrzeć na nie pod różnymi kątami i zobaczyć je w różnych kontekstach. Jak możesz to osiągnąć?
Czytasz jedno z dzieł literackich wymienionych w programie egzaminu. Zakreślasz przy tym elementy fabuły, przypadki unikalnego użycia języka i całe fragmenty ujawniających dany temat. Czy używasz tylko jednego zakreślacza, w jednym kolorze? Jeśli tak, to jak rozróżnisz, które podkreślenie wskazuje motywy literackie, a który inne aspekty utworu?
Wyobraź sobie, że tak jednolicie oznaczony tekst przeglądasz, aby znaleźć nawiązania do innego dzieła literackiego. Dlatego Superprof zaleca używanie wielu kolorów zakreślaczy lub mapy myśli do uporządkowania wszystkich informacji, które wybierasz z każdej pracy, podczas nauki.
Kolejny skuteczny nawyk dla przyszłych maturzystów to ustalenie i podążanie za harmonogramem nauki. Sale egzaminacyjne są pełne uczniów, którzy myśleli, że mają mnóstwo czasu i zabrali się do nauki zbyt późno, aby zdążyć wszystko powtórzyć. Nie bądź takim uczniem!
Co najmniej sześć miesięcy wcześniej zdecyduj, jakie przedmioty wybierasz na maturę i powtarzaj materiał każdego wieczoru. Określ ile czasu spędzisz na codziennej nauce i w który dzień zrobisz sobie przerwę. Możesz wziąć dzień wolny, pod warunkiem, że jest uwzględniony w Twoim planie nauki.
Aby powtarzanie materiału nie było nudne, ustal system rotacyjny. Np. w poniedziałki przeglądaj poprzednie arkusze, we wtorki czytaj poezję, środę zrób sobie wolną, stwórz mapę myśli w czwartek... coś w tym rodzaju.
Oczywiście nauka jest skuteczna tylko wtedy, gdy masz aktualne materiały, w tym arkusze pytań i informacji o ocenach. Z naszego artykułu towarzyszącego dowiesz się, gdzie znaleźć najlepsze źródła.
Uwagi końcowe: Jak przygotować się do rozszerzonej matury z języka polskiego
Jeśli wydaje Ci się, że masz teraz dużo na swoich barkach, nie do końca się mylisz. Czeka Cię mnóstwo nauki, aby zdać maturę, bez której nie dostaniesz się na studia. Twój nauczyciel może być zbyt zajęty, aby Ci pomóc, a lekcje czasem mijają zbyt szybko, abyś mógł naprawdę zrozumieć, o czym mowa.
Zasoby online mogą nie zapewniać wsparcia lub dostępu do materiałów powtórkowych, których potrzebujesz. Możliwe też, że nie masz czasu ani pieniędzy, by rozpocząć naukę poza szkołą. Ale nie panikuj - przygotowaliśmy dla Ciebie kilka praktycznych wskazówek.
Przygotuj się do rozszerzonej matury z polskiego tymi metodami
Odpręż się, weź głęboki oddech i rozważ te porady.
Zadaj sobie pytanie: ile wiesz o analizie dzieł pisanych i schematach oceny na poziomie rozszerzonym? W czym jesteś dobry/słaby i na czym musisz się skupić?
Nauczyciel może postrzegać Cię jako jednego z wielu uczniów, ale nadal masz prawo do wiedzy i wskazówek. Być może Ty (lub cała klasa) poprosicie o dodatkowe omówienie zagadnienia więcej niż raz.
Zapytaj swojego nauczyciela, czy ma wdrożony program korepetycji rówieśniczych lub poproś o utworzenie zajęć dodatkowych. Jeśli tego nie zrobi, możesz sam je zorganizować. Znajdź korepetycje j polski na Superprof.
Możesz kochać czytanie prozy i wyróżniać się analizą charakteru, a jednocześnie nienawidzić poezji i Szekspira. Skoncentrowanie powtórki materiału na tym, co sprawia Ci trudność, podniesie poziom Twoich umiejętności i wyniki na maturze.
Poćwicz pisanie rozprawek, przećwicz wymyślanie tematów i wątków, ćwicz z materiałami szkoleniowymi.
Nie dlatego, że CKE lub szkoła wymagają zdobycia kwalifikacji, ale dlatego, że masz cele, które chcesz osiągnąć w życiu, a edukacja jest najlepszym sposobem na ich osiągnięcie.
Lekcje polskiego mogą być dla Ciebie nudne, a inni uczniowie irytujący. Przeglądanie arkuszy egzaminacyjnych, strona po stronie, i zaznaczanie informacji może nie sprawiać Ci przyjemności. Możesz nie mieć ochoty na rozwijanie umiejętności uczenia się lub tworzenia mapy myśli. W porządku, wielu uczniów czuje to samo.
Jednak jeśli zastosujesz te metody w przygotowaniu do matury rozszerzonej z języka polskiego, będziesz tak zajęty nauką, że nawet nie pomyślisz o tym, jak stresujący może być sam egazmin. Do tego pamiętaj, aby prosić o pomoc, kiedy jej potrzebujesz i uczyć się skutecznych technik powtarzania materiału.
Czy to nie wspaniałe mieć kompletny przewodnik po zdawaniu matury z języka polskiego na poziomie rozszerzonym? Szkoda, że nie było takich poradników, kiedy ja przygotowywałam się matury...
Podsumuj za pomocą AI
Oceń czy nasz artykuł był pomocny 😊 Oceń nas!
Loading...
