Matura podstawowa z języka polskiego, która odbyła się 4 maja 2026 roku skupiła się na temacie pamięci, przekazu i utrwalania wiedzy w części z tekstami nieliterackimi, a w części literackiej przeszła przez kanon: od Antygony Sofoklesa, przez Pieśń o Rolandzie, Kochanowskiego, Krasickiego, Prusa, Langego, Żeromskiego, Gombrowicza i Herlinga-Grudzińskiego, aż po Orwella. Tegoroczna matura z polskiego na poziomie podstawowym sprawdziła zarówno znajomość lektur, jak i pojęć z teorii literatury i nauki o języku.
Tematy wypracowań na maturze z języka polskiego 2026
Do wyboru na maturze z polskiego 04.05.2026 były dwa tematy.
Temat 1. Wpływ pracy na człowieka i na otaczającą go rzeczywistość.
Temat 2: Kiedy dla człowieka jest ważne, jak postrzegają go inni?
W obydwu tematach należało odwołać się do:
- lektury obowiązkowej – wybranej spośród lektur wymienionych na stronach 3 i 4 arkusza egzaminacyjnego
- innego utworu literackiego – może to być również utwór poetycki
- wybranych kontekstów.
Tegoroczna matura podstawowa z polskiego podarowała maturzystom dwa klasyczne, "zawsze aktualne" tematy egzystencjalne: o pracy jako wartości kształtującej człowieka i o tym, jak bardzo zależy nam na cudzym spojrzeniu. Oba dawały szerokie pole do popisu w obrębie kanonu lektur.
Aneta, nauczycielka polskiego w jednym z poznańskich liceów
Arkusze CKE i odpowiedzi — matura 2026 język polski poziom podstawowy
Poniżej zamieszczamy oficjalny arkusz CKE z dzisiejszego egzaminu maturalnego z języka polskiego na poziomie podstawowym.
- Pobierz arkusz 1 z języka polskiego 04.05.2026 – Testy
- Pobierz kartę odpowiedzi
- Pobierz arkusz 2 – Wypracowanie z języka polskiego
- Pobierz kartę odpowiedzi
Pełny arkusz znajdziesz pod adresem cke.gov.pl, a my opublikujemy go również tutaj wraz z komentarzem.
Pamiętaj, że oficjalne klucze odpowiedzi i zasady oceniania publikuje wyłącznie CKE — zwykle tego samego dnia lub dzień później. Wszystkie wcześniejsze odpowiedzi pojawiające się w internecie są wersjami eksperckimi, które mają pomóc w samodzielnym oszacowaniu wyniku, ale ostateczna ocena bazuje wyłącznie na oficjalnym kluczu CKE.
Jakie były najtrudniejsze pytania na maturze podstawowej z polskiego 2026?
1. Zadanie 5 (neologizm znaczeniowy "chmura") wymagało nie tylko zrozumienia tekstu, ale precyzyjnej znajomości pojęcia z nauki o języku. Trzeba było wskazać, że "chmura" zachowuje formę istniejącego słowa, ale zyskuje nowe znaczenie (przestrzeń cyfrowa zamiast skupiska kropelek wody).
2. Zadanie 4 (porównanie sentencji łacińskiej i Newtona). Tutaj łatwo było pomylić kierunki argumentacji. Sentencja Rzymian mówi o trwałości pisma, a Newton o kumulatywnym charakterze wiedzy. Obie sentencje dotyczą jednak przekazywania dorobku przeszłości.
3. Zadanie 11.1. (Rzecki). W tym pytaniu z arkusza maturzysci mogli pomylić Rzeckiego z Wokulskim! Wokulski też był związany z napoleońską legendą i powstaniem styczniowym, ale to Rzecki jest stereotypowym "starym subiektem oddanym historii", którego całe życie kręciło się wokół Bonapartych.
4. Zadanie 6 (notatka syntetyzująca). W tym zadaniu można zdobyć aż 4 punkty, ale trzeba trzymać się ścisłego limitu 60–90 wyrazów. Oceniana jest też poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna. Łatwo stracić punkty na samej formie.
5. Zadanie 12.2. ("Zapomniane bogi"). To zadanie maturalne było nieoczywiste. Może chodzić o archaizm fleksyjny (dawna forma mianownika l.mn.) lub o epitet. Najpełniejsza odpowiedź to prawdopodobnie archaizm.
6. Zadanie 9 (stoicyzm Kochanowskiego). W tym pytaniu pułapką są fragmenty C i D. C mówiące o Bogu jako władcy nad królami (myśl chrześcijańska), a D ("Z wina dobra myśl roście") to motyw epikurejski/horacjański, nie stoicki. Wybór B wymagał od maturzystów precyzji terminologicznej.
Omówienie arkusza 1. – teksty nieliterackie
Arkusz maturalny z polskiego w tym roku otwierały dwa teksty publicystyczne na temat sposobów przechowywania informacji:
Tekst 1. – Agnieszka Krzemińska, Kamień, papier, chmura – tekst broniący tradycyjnych nośników (papieru), wskazujący na zawodność cyfrowych technologii, problem elektrośmieci i trwałość zapisu analogowego (papier może przetrwać 400 lat, taśma magnetyczna 50 lat, pendrive – kilka).
Tekst 2. – Olaf Szewczyk, Biblioteka w kieszeni – tekst entuzjastyczny wobec nośników cyfrowych, podkreślający ich pojemność (Biblioteka Kongresu USA = kilkanaście terabajtów na pendrivie), bezpieczeństwo (kopie w chmurze) i łatwość przeszukiwania.
Zadania 1–6 do tekstów
- Zadanie 1. (0–2) – Trzy stwierdzenia P/F dotyczące obu tekstów.
- Zadanie 2. (0–1) – Wyjaśnienie różnicy w dostępie do wiedzy między nośnikami cyfrowymi a dawnymi (na podstawie Szewczyka).
- Zadanie 3. (0–1) – Porównanie ocen papieru w obu tekstach.
- Zadanie 4. (0–1) – Trudne! Porównanie sentencji łacińskiej Verba volant, scripta manent z cytatem Newtona o "olbrzymach". Wymagało rozumienia obu metafor naraz.
- Zadanie 5. (0–1) – Językowe pytanie podchwytliwe – uzasadnienie, że słowo "chmura" to neologizm znaczeniowy (znajomość terminu z nauki o języku!).
- Zadanie 6. (0–4) – Notatka syntetyzująca, 60–90 wyrazów, na temat: tradycyjne a cyfrowe sposoby przechowywania informacji. Oceniana również poprawność językowa.
Omówienie arkusza 2. Test historycznoliteracki – pełny przegląd lektur
To była najbardziej rozbudowana część arkusza maturalnego z języka polskiego na poziomie podstawowym w 2026, sprawdzająca znajomość lektur z całego kanonu, od antyku po XX wiek.
Zadanie 7. (0–2) – Antyk: Antygona Sofoklesa
Plakat teatralny przedstawiający spektakl. Trzeba było wybrać dwa elementy graficzne (waga, gałązka oliwna, nagrobek, postacie, świątynia) i wyjaśnić ich sens w kontekście problematyki utworu. Chodziło o konflikt prawa boskiego i ludzkiego, sprawiedliwość, śmierć.
Zadanie 8. (0–1) – Średniowiecze: Pieśń o Rolandzie
Należało porównać fragment Pieśni z tekstem André Vauchez o relacji człowieka średniowiecznego z Bogiem na wzór relacji wasala z królem. Tak – Roland ofiarowuje rękawicę (gest hołdu lennego), co potwierdza tezę Vaucheza.
Zadanie 9. (0–1) – Renesans: Jan Kochanowski, test wyboru
Z czterech fragmentów Pieśni należało wskazać ten z nawiązaniem do stoicyzmu. Odpowiedź: B – Pieśń 9 ("A nigdy nie zabłądzi, kto tak umysł narządzi, jakoby umiał szczęście i nieszczęście znosić") – klasyczny stoicki ideał równowagi wobec losu.
Zadanie 10. (0–1) – Oświecenie: Krasicki, Jagnię i wilcy + mural
Porównanie bajki Krasickiego z muralem "Człowieczy los" przedstawiającym wilka w garniturze trzymającego za rękę owcę-człowieka. Refleksja: silniejszy zawsze znajdzie pretekst, by skrzywdzić słabszego – obie prace wyrażają tę samą gorzką prawdę o ludzkim losie.
Zadanie 11. (0–2) – Pozytywizm: Lalka Bolesława Prusa
Fragment z Lalki i perły Olgi Tokarczuk opisywał bohatera "oddanego historii", upatrującego zbawienia w Napoleonie i powstaniach.
- 11.1. Bohater to Ignacy Rzecki (charakterystyczny opis pasjonata napoleońskich kampanii).
- 11.2. Należało wykazać jego przywiązanie do ludzi – np. lojalność wobec Wokulskiego, sentyment do Stasia (syna starego Mincla), troska o Klejna.
Zadanie 12. (0–2) – Młoda Polska: Antoni Lange
Wiersz IV [Potrącona życia falą...] z tomu Rozmyślania (1906).
- 12.1. Czy podmiot liryczny wyraża postawę dekadencką? Tak – pesymizm, łzy, "błędne życie", poczucie klęski, obraz "szarej mgły" – klasyczny zestaw motywów dekadenckich.
- 12.2. Środki stylistyczne: "Dusza łka" – personifikacja; "Zapomniane bogi" – archaizm (forma "bogi" zamiast "bogowie") lub epitet.
Zadanie 13. (0–2) – Dwudziestolecie: Żeromski, Przedwiośnie
Słynna scena z mowy Cezarego Baryki w Nawłoci.
- 13.1. Z jakim poglądem polemizował Cezary? Z poglądem komunistów, że klasa robotnicza – mimo nędzy i degradacji – ma być siłą odradzającą społeczeństwo. Cezary twierdzi, że klasa wyniszczona nie może być podmiotem odrodzenia, tylko jego obiektem.
- 13.2. Typ argumentu – D. Oparty na logicznym rozumowaniu (Cezary buduje wnioskowanie przyczynowo-skutkowe).
Zadanie 14. (0–1) – Gombrowicz, Ferdydurke
Scena z Pimką, w której Józio zostaje "zabelfrzony" przez nauczyciela. Należało wyjaśnić koncepcję Formy Gombrowicza – człowiek nie jest sobą, lecz tym, kim go uczynią inni; jest niewolnikiem narzuconych ról społecznych. Pupa, gęba i kuksu to symbole zniewolenia przez Formę.
Zadanie 15. (0–2) – Herling-Grudziński, Inny świat
Fragment o Jewrieju, który w łagrze złożył fałszywe zeznanie skazujące czterech Niemców na śmierć.
- 15.1. Jak łagier wpłynął na Jewrieja? Złamał go moralnie – w warunkach ekstremalnych wybrał własne życie kosztem cudzego, co pokazuje, że system sowiecki niszczył człowieczeństwo i kompromitował godność.
- 15.2. Dlaczego narrator nie powiedział "rozumiem"? Bo wrócił do wolności, do "normalnych uczuć", a "prawa naszego życia nie są prawami naszej śmierci". Zrozumienie oznaczałoby usprawiedliwienie zbrodni i zaakceptowanie obozowej moralności.
Zadanie 16. (0–1) – Orwell, Rok 1984
Czy nazwa Ministerstwo Prawdy jest adekwatna do działań tego urzędu? Nie – nazwa jest zaprzeczeniem istoty (klasyczny newspeak). Ministerstwo zajmuje się fałszowaniem historii, przerabianiem gazet, niszczeniem dokumentów i produkcją propagandy. To przykład orwellowskiego doublethink.
Następny egzamin: matura 2026 z matematyki
Już jutro, 5 maja 2026 o godz. 9:00, maturzyści przystąpią do egzaminu z matematyki na poziomie podstawowym. To tradycyjnie jeden z najtrudniejszych dni sesji maturalnej. Arkusz maturalny i odpowiedzi z matematyki na poziomie podstawowym opublikujemy w osobnym artykule — link pojawi się tutaj jutro po godz. 14:00.
Sprawdź pełny harmonogram CKE wraz z terminami matur rozszerzonych dostępny jest na stronie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.
Podsumuj za pomocą AI
Oceń czy nasz artykuł był pomocny 😊 Oceń nas!
Loading...