Ten artykuł to praktyczny przewodnik po części pisemnej egzaminu maturalnego z języka francuskiego. Krok po kroku pokaże Ci, jak podejść do każdego typu zadania — od rozumienia ze słuchu i czytania, przez środki językowe, aż po wypowiedź pisemną. Znajdziesz tu konkretne strategie, najczęstsze pułapki oraz gotowe schematy i przykłady form, które regularnie pojawiają się w arkuszach CKE.

Najważniejsze informacje: 

  • Aby zdać pisemną maturę z francuskiego, skup się na 4 obszarach: 
    • rozumienie ze słuchu (notuj słowa-klucze), 
    • czytanie (najpierw skanuj tekst i pytania), 
    • środki językowe (opanowanie czasów i rodzajników),
    • wypowiedź pisemna (ćwicz stałe formy: e-mail, list, wpis, rozprawka).
Dostępni najlepsi nauczyciele język francuski
Barbara
5
5 (45 ocen(y))
Barbara
200 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Aleksandra
5
5 (28 ocen(y))
Aleksandra
90 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Aurelie
5
5 (11 ocen(y))
Aurelie
90 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Katarzyna
5
5 (14 ocen(y))
Katarzyna
65 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Laura
5
5 (20 ocen(y))
Laura
90 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Iwona
4,9
4,9 (12 ocen(y))
Iwona
95 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Weronika
5
5 (12 ocen(y))
Weronika
100 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Hajar
5
5 (7 ocen(y))
Hajar
65 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Barbara
5
5 (45 ocen(y))
Barbara
200 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Aleksandra
5
5 (28 ocen(y))
Aleksandra
90 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Aurelie
5
5 (11 ocen(y))
Aurelie
90 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Katarzyna
5
5 (14 ocen(y))
Katarzyna
65 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Laura
5
5 (20 ocen(y))
Laura
90 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Iwona
4,9
4,9 (12 ocen(y))
Iwona
95 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Weronika
5
5 (12 ocen(y))
Weronika
100 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Hajar
5
5 (7 ocen(y))
Hajar
65 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Zaczynajmy

Część pisemna w 60 sekund

Część pisemna matury z języka francuskiego trwa 120 minut na poziomie podstawowym, 150 minut na poziomie rozszerzonym i 180 minut w formule dwujęzycznej. Maksymalnie można zdobyć 60 punktów, a próg zdawalności obowiązuje tylko dla poziomu podstawowego i wynosi 30%.

Arkusz obejmuje cztery sekcje: rozumienie ze słuchu, czytanie, środki językowe oraz wypowiedź pisemna. W zadaniach dominują zadania zamknięte, ale to właśnie wypowiedź pisemna decyduje o wysokim wyniku i uzyskaniu punktów na poziomie rozszerzonym.

Jak rozwiązywać rozumienie ze słuchu — strategie

Rozumienie nagrań audio to część, w której wielu uczniów traci punkty, choć można ją dobrze przećwiczyć na arkuszach maturalnych. Kluczowe jest zrozumienie, że zadania nie sprawdzają znajomości każdego słowa, lecz umiejętność wychwytywania sensu, intencji mówiącego i kontekstu sytuacyjnego. W arkuszach maturalnych z języka francuskiego nagrania często odzwierciedlają realne sytuacje: rozmowę w sklepie, ogłoszenie, wywiad czy wiadomość głosową — i właśnie na te schematy warto się przygotować. 

Uczennica ma założone słuchawki, siedzi przy biurku i korzysta z laptopa. Pexels: Andrea Placquadlo

Przed odsłuchem: jak skanować pytania (30 sekund)

Zanim usłyszysz nagranie, przejrzyj pytania i spróbuj przewidzieć, czego możesz się spodziewać. Zwróć uwagę nie tylko na słowa-klucze (liczby, miejsca, emocje), ale też na formę zadania: czy trzeba wskazać intencję, szczegół, czy ogólny temat. To pozwala „ustawić filtr” w głowie i szybciej wychwycić właściwe fragmenty. Jeśli w odpowiedziach pojawiają się podobne opcje, spróbuj już na tym etapie określić, czym się różnią — to często wskazuje, gdzie będzie haczyk. 

Podczas 1. odsłuchu: na co zwrócić uwagę

Pierwsze słuchanie to moment na uchwycenie kontekstu: kto mówi, gdzie, w jakiej sytuacji i w jakim celu.

Zwracaj uwagę na ton wypowiedzi (np. skarga, prośba, entuzjazm), bo pytania często dotyczą intencji, a nie faktów.

Jeśli nie rozumiesz fragmentu, nie zatrzymuj się. W zadaniach testowych liczy się płynność i szybkie decyzje, a zbyt długie analizowanie jednego zdania może kosztować Cię utratę kolejnych informacji. 

Podczas 2. odsłuchu: weryfikacja odpowiedzi

Drugie odsłuchanie wykorzystaj strategicznie: skup się tylko na tych miejscach, które budzą wątpliwości.

Warto zwrócić uwagę na tzw. „sygnały zmiany” (np. mais, finalement, en fait), które często wprowadzają korektę wcześniejszej informacji.

To typowy zabieg w zadaniach CKE — pierwsza część wypowiedzi sugeruje jedną odpowiedź, a dalsza ją modyfikuje. 

Pułapki: słowa-kluczowe vs parafrazy

Najczęstszy błąd to dopasowywanie odpowiedzi na podstawie identycznych słów. Tymczasem w maturze pisemnej z  francuskiego bardzo często stosuje się synonimy i parafrazy. Warto osłuchać się z różnymi wariantami tego samego znaczenia, np. „augmenter” zamiast „monter”, „habiter” zamiast „vivre”. Dodatkową pułapką są negacje i subtelne różnice znaczeniowe, które całkowicie zmieniają sens zdania.

beenhere
Dobrą praktyką przed egzaminem jest

praca z przykładowymi arkuszami maturalnymi oraz analizowanie nagrań linijka po linijce. W tym ćwiczeniu pamiętaj, by nie tylko sprawdzać poprawne odpowiedzi, ale też starać się zrozumieć, dlaczego inne są błędne.

To najszybszy sposób na poprawę wyniku i zwiększenie liczby punktów bez konieczności radykalnego poszerzania słownictwa. Zobacz, jak to wyglądało w arkuszu CKE na maturze z francuskiego 2026

Czytanie ze zrozumieniem — techniki

Ta część egzaminu maturalnego z języka francuskiego sprawdza nie tylko znajomość słownictwa, ale przede wszystkim umiejętność selekcji informacji i pracy pod presją czasu. Teksty w arkuszach maturalnych są coraz bardziej życiowe — przypominają artykuły blogowe, ogłoszenia czy fragmenty prasy. Oznacza to, że nie trzeba rozumieć wszystkiego, aby poprawnie rozwiązać zadania. Kluczowa jest orientacja w strukturze tekstu i szybkie lokalizowanie potrzebnych fragmentów. 

Skimming vs scanning

Taras kawiarni z markizą w czerwono-białe paski, czerwonymi napisami reklamującymi cukiernię i lody oraz dwiema zamazanymi postaciami siedzącymi przy stoliku.
Źródło: Unsplash - micheile henderson

Skimming to szybkie czytanie tekstu w celu zrozumienia jego ogólnego sensu. Warto go rozszerzyć o rozpoznawanie struktury tekstu: zwróć uwagę na nagłówki, akapity, słowa sygnalizujące zmianę tematu (np. cependant, en revanche). Dzięki temu szybciej zorientujesz się, gdzie szukać konkretnych informacji. Natomiast scanning to szybkie wyszukiwanie konkretnej informacji, takiej jak data, liczba, nazwisko lub słowo kluczowe. Najlepiej działa, gdy polujesz na konkretne elementy lub charakterystyczne wyrażenia. W praktyce oznacza to, że nie czytasz tekstu liniowo, tylko poruszasz się po nim punktowo. 

Jak czytać pytania PRZED tekstem

Czytając pytania, zwróć uwagę na to, czy dotyczą głównej myśli, szczegółu czy opinii autora. To trzy różne poziomy rozumienia i każdy wymaga innego podejścia. W pytaniach często pojawiają się też wskazówki gramatyczne, np. czas w pytaniu może sugerować, w której części tekstu znajduje się odpowiedź. Dodatkowo warto podkreślać w pytaniach słowa ograniczające (np. toujours, seulement), które zmieniają sens odpowiedzi. 

Najczęstsze typy zadań

W arkuszach maturalnych zadania skonstruowane są tak, aby sprawdzić różne poziomy rozumienia tekstu. Przy dobieraniu nagłówków skup się na głównej idei akapitu, a nie pojedynczych słowach. W zadaniach prawda/fałsz ważne jest rozróżnienie między informacją sprzeczną a nie podaną — brak informacji to nie to samo co fałsz. W wyborze wielokrotnym często dwie odpowiedzi są częściowo poprawne, ale tylko jedna w pełni odpowiada treści. Dlatego warto porównywać je bardzo precyzyjnie. 

Chamonix Mont Blanc, Francja, miasteczko w górach.
| źródło: Unsplash - Tom Podmore

Faux amis — 20 pułapek

Fałszywi przyjaciele to jedna z najczęstszych przyczyn błędów w tej części egzaminu maturalnego. Problem polega na tym, że słowa wyglądają znajomo, ale mają inne znaczenie, co prowadzi do błędnej interpretacji całego zdania. W praktyce oznacza to, że nawet jeśli rozumiesz większość tekstu, jeden źle zinterpretowany wyraz może zmienić odpowiedź.

Lista najważniejszych faux amis:

🥐 Francuski🥟 Polski
actuellementobecnie (nie aktualnie)
assisteruczestniczyć
demandeprośba
locationwynajem
librairieksięgarnia
magasinsklep
sensiblewrażliwy
resterzostawać
passerspędzać
attendreczekać
prévenirostrzegać
finalementw końcu
journéedzień (cały)
soiréewieczór
figuretwarz
blesséranny
collègegimnazjum
lycéeliceum
facultéuczelnia
éventuellementewentualnie

Aby skutecznie opanować tę część, warto pracować z przykładowymi arkuszami maturalnymi i analizować nie tylko poprawne odpowiedzi, ale też swoje błędy. Z czasem zauważysz powtarzalne schematy w zadaniach CKE, co znacząco zwiększy Twoje szanse na zdobycie większej liczby punktów zarówno na poziomie podstawowym, jak i rozszerzonym.

Dostępni najlepsi nauczyciele język francuski
Barbara
5
5 (45 ocen(y))
Barbara
200 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Aleksandra
5
5 (28 ocen(y))
Aleksandra
90 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Aurelie
5
5 (11 ocen(y))
Aurelie
90 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Katarzyna
5
5 (14 ocen(y))
Katarzyna
65 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Laura
5
5 (20 ocen(y))
Laura
90 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Iwona
4,9
4,9 (12 ocen(y))
Iwona
95 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Weronika
5
5 (12 ocen(y))
Weronika
100 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Hajar
5
5 (7 ocen(y))
Hajar
65 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Barbara
5
5 (45 ocen(y))
Barbara
200 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Aleksandra
5
5 (28 ocen(y))
Aleksandra
90 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Aurelie
5
5 (11 ocen(y))
Aurelie
90 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Katarzyna
5
5 (14 ocen(y))
Katarzyna
65 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Laura
5
5 (20 ocen(y))
Laura
90 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Iwona
4,9
4,9 (12 ocen(y))
Iwona
95 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Weronika
5
5 (12 ocen(y))
Weronika
100 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Hajar
5
5 (7 ocen(y))
Hajar
65 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Zaczynajmy

Środki językowe — co naprawdę warto powtórzyć

W tej części arkusza maturalnego z języka francuskiego egzamin nie sprawdza, ile słówek zapamiętałeś, ale jak precyzyjnie używasz gramatyki w kontekście. Najwięcej punktów traci się na błędach, które wynikają z niezrozumienia zasad, a nie z braku słownictwa. CKE w zadaniach najczęściej koncentruje się na kilku kluczowych zagadnieniach, które potwierdzają umiejętność poprawnej konstrukcji zdania. Skupienie się na niuansach użycia, a nie tylko na formach, to najszybsza droga do uzyskania wysokiego wyniku.

Czasy

Najważniejsze są trzy czasy: passé composé, imparfait, futur simple. To nie jest kwestia zapamiętania końcówek — kluczowe jest rozróżnienie, kiedy ich użyć.

Passé composé opisuje konkretne, zakończone działania w przeszłości (np. „Wczoraj kupiłem książkę").
Imparfait nadaje opisowy charakter — mówi o stanie, rutynie, wrażeniach z przeszłości (np. „Kiedy byłem dzieckiem, codziennie chodziłem do szkoły").
Futur simple stosujemy wobec przyszłych działań, które są pewne lub zaplanowane.

W zadaniach często testowane jest rozróżnienie passé composé i imparfait w jednym zdaniu, np.:

„Gdy dzwoniłem (imparfait), on spał (imparfait)" - “Quand je téléphonais, il dormait” ,

ale „Gdy dzwoniłem (imparfait), on zadzwonił (passé composé)" - “Quand je téléphonais, il a téléphoné”.

Paryż, Francja, zbliżenie na podstawę Wieży Eiffla.
Kto nie słyszał o Wieży Eiffla? | źródło: Unsplash - Martti Salmi

Rodzajniki cząstkowe

Du, de la, des to rodzajniki cząstkowe, które stosujemy przy rzeczownikach niepoliczalnych lub ogólnych (np. „Je mange du pain" — jem pieczywo). Najważniejsza reguła: w zdaniach przeczących zamieniają się na „de" (np. „Je ne mange pas de pain"). To częsty błąd na poziomie podstawowym i rozszerzonym — zwłaszcza w zdaniach typu „Je n'ai pas de temps" (nie mam czasu).

Zaimki

En, y, COD, COI to zaimki, które zastępują części zdania i często pojawiają się w zadaniach z transformacją.

Normandia, Francja, opactwo Mont Saint-Michel.
Imponująca forteca opactwa prosi o wizytę. | źródło: Unsplash - Leandre C
  • En zastępuje rzeczownik z rodzajnikiem cząstkowym (np. „Je veux du pain" → „Je veux en").
  • Y zastępuje miejsce lub rzecz po przyimkach (np. „Je vais à Paris" → „Je vais y").
  • COD (dopełnienie bezpośrednie) i COI (dopełnienie niebezpośrednie) to kluczowe rozróżnienie w konstrukcji zdania.

👉 COD - rzeczownik lub zaimek, który bezpośrednio odpowiada na pytanie „komu/co?" po czasowniku, bez przyimka. Np.: Je mange la pomme. (Jem jabłko.) → „la pomme" (co jem?).

👉 COI - rzeczownik lub zaimek, który odpowiada na pytanie „komu/czemu?" i występuje po przyimku (zwykle à lub de). Np.: Je parle à Marie. (Rozmawiam z Marie / Mówię do Marie) → „à Marie" (komu mówię?).

W transformacjach zdań testowane jest często przeniesienie zaimka przed czasownik (np. „Je le vois" zamiast „Je vois le").

Słowotwórstwo

Prefiksy (re-, dé-, in-) i sufiksy (-ment, -tion) pojawiają się regularnie w arkuszach maturalnych z języka francuskiego.

beenhere
Znajomość ich znaczenia pozwala na:

🗼 szybkie rozpoznanie znaczenia nowego słowa (np. „refaire" = zrobić ponownie),
🗼 eliminację błędnych odpowiedzi w zadaniach zamkniętych,
🗼 poprawne użycie w wypowiedzi pisemnej.

Najczęstsze sufiksy:

  • -ment (przysłówek: „heureux" → „heureusement"),
  • -tion (rzeczownik: „action").

Prefiksy często zmieniają znaczenie na przeciwne (np. „in-") lub oznaczają powtórzenie (np. „re-").

Transformacje zdań

Ćwicz przekształcenia typu:

  • aktywne → pasywne,
  • zdania warunkowe,
  • zamiana czasu.

Przykład:

  • Aktywna → Pasywna: „Je mange la pomme" → „La pomme est mangée par moi".
  • Zamiana czasu: „Je mange" (teraz) → „Je mangerais" (warunkowy).

Kluczowe jest utrzymanie sensu zdania i poprawna konstrukcja gramatyczna. W zadaniach tego typu CKE często ukrywa haczyk w formie czasownika lub przyimka.

Reims, Francja, ruch uliczny, kamienice.
We Francji jest wiele pięknych miast. | źródło: Unsplash - Colomban

W praktyce, przygotowanie do tej części matury pisemnej wymaga nie tylko znajomości form, ale też rozumienia kontekstu. Regularna praca z arkuszami maturalnymi i analiza błędów to najskuteczniejsza metoda zwiększenia wyniku, bez konieczności przesadnego poszerzania słownictwa. Znajomość tych środków językowych przyda Ci się także na maturze ustnej z francuskiego.

Wypowiedź pisemna — przykłady form

To najważniejsza część egzaminu. Wypowiedź pisemna decyduje o wyniku, szczególnie na poziomie rozszerzonym, ponieważ egzaminator CKE ocenia nie tylko poprawność gramatyczną, ale też zdolność do budowania spójnego tekstu, wykorzystania różnorodnego słownictwa i odpowiedniej reakcji na polecenie. Zadanie to najczęściej wymaga napisania 100–150 słów na poziomie podstawowym i 200–250 słów na poziomie rozszerzonym. Ważne jest nie tylko zapamiętanie szablonów, ale zrozumienie struktury każdego typu tekstu i dopasowanie języka do celu oraz odbiorcy.

E-mail prywatny (PP) — szablon + przykład

E-mail prywatny to typowy tekst na poziomie podstawowym matury, gdzie odbiorcą jest bliska osoba (przyjaciel, rodzina). Język jest nieformalny, pełen wyrażeń emocjonalnych i skrótów.

Rocamadour, Francja, elewacje budynków i zamek na wzgórzu.
Jedna z francuskich perełek, której nie można pominąć. | źródło: Unsplash - Didier VEILLON

Szablon:

Powitanie: Salut / Coucou / Bonjour [imię]

Wprowadzenie: Krótkie wyjaśnienie, dlaczego piszesz

Rozwinięcie: 3 punkty z polecenia (np. opisz podróż, podaj opinię, zaproponuj coś)

Zakończenie: Życzenia, pytanie zwrotne

Podpis: À bientôt / Je t’embrasse / Bisous

Przykład:

Salut Marie,

Je t’écris pour te raconter mon voyage à Paris. C’était incroyable ! D’abord, j’ai visité la Tour Eiffel, ensuite j’ai mangé des croissants dans un petit café. Tu devrais venir aussi !

Qu’est-ce que tu as fait pendant tes vacances ? J’espère que tu vas bien.

À bientôt,

Sophie

E-mail formalny (PR)

E-mail formalny pojawia się na poziomie rozszerzonym i dwujęzycznym. Odbiorcą jest instytucja, profesor lub urzędnik. Język musi być poprawny, zwięzły i z zachowaniem zwrotów formalnych.

Szablon:

Powitanie: Monsieur / Madame / Monsieur, Madame

Wprowadzenie: Określenie celu wiadomości

Rozwinięcie: Szczegóły (np. reklamacja, prośba, informacja)

Zakończenie: Podziękowanie, oczekiwanie na odpowiedź

Podpis: Veuillez agréer, Madame, l’expression de mes sentiments distingués

Loara, Francja, zamek na wodzie.
Dolina Loary jest tak usiana zamkami, że cały region to istny raj. | źródło: Unsplash - AXP Photography

Przykład:

Monsieur, Madame,

Je vous écris afin de signaler un problème avec ma réservation. La chambre n’était pas propre et le service était lent. Je vous serais reconnaissant de bemolivir une solution.

Je vous remercie de votre attention et j’espère une réponse rapide.

Veuillez agréer, Madame, l’expression de mes sentiments distingués,

Jean Dupont

Wpis na blogu

Wpis na blogu to popularny typ zadania na poziomie rozszerzonym. Tekst powinien być angażujący, z tytułem, wstępem, rozwinięciem i zakończeniem z pytaniem do czytelników.

Lazurowe Wybrzeże, Francja, łódka na wodzie i wille.
| źródło: Unsplash - Grafi Jeremiah

Struktura:

Tytuł: Krótki i chwytliwy (np. „Mes 5 conseils pour voyager seul")

Wstęp: Wprowadzenie tematu, cel wpisu

Rozwinięcie: 3–4 punkty (np. porady, doświadczenia)

Zakończenie: Sumaryczne zdanie + pytanie zachęcające do dyskusji

Przykład:

Mes 3 conseils pour apprendre le français facilement

Bonjour à tous ! Aujourd’hui, je veux partager mes meilleures astuces pour apprendre le français sans stress.

D’abord, regardez des films en français avec sous-titres. Ensuite, parlez avec des amis chaque jour. Enfin, utilisez des applications comme Duolingo.

Quel est votre meilleur conseil pour apprendre une langue ? Dites-moi dans les commentaires !

Rozprawka (PR)

Rozprawka to zadanie na poziomie rozszerzonym, gdzie musisz przedstawić argumenty za i przeciw danej tezie. Egzaminator ocenia logikę, spójność i umiejętność budowania argumentacji.

Dwa złociste rogaliki na papierze z nadrukiem, a w tle filiżanka kawy i biały czajniczek.
Źródło: Unsplash - RASA DIBALIK LENSA

Schemat:

Wstęp (teza): Określenie tematu + Twoja postawa

Rozwinięcie: Argumenty za (2–3) + argumenty przeciw (2–3)

Zakończenie: Podsumowanie + własna opinia

Przykład:

Est-il utile d’apprendre une langue étrangère ?

Je pense que apprendre une langue étrangère est très utile. D’un côté, cela ouvre des portes pour le travail et les voyages. De l’autre côté, cela peut être difficile et prendre beaucoup de temps.

Pour moi, l’avantage est plus grand que l’inconvénient. En conclusion, je recommande d’apprendre au moins une langue étrangère.

List formalny / nieformalny

Listy różnią się od e-maili tylko formalnością i strukturą. Na maturze pojawiają się zarówno listy formalne (do urzędu, firmy), jak i nieformalne (do przyjaciela). Kluczowe jest dopasowanie języka do odbiorcy — w liście nieformalnym używamy swobodnego stylu, w formalnym — zwrotów urzędowych i pełnej poprawności gramatycznej.

List nieformalny — szablon + przykład

Szablon:

Miejsce i data: [Miejscowość], [data]

Powitanie: Salut / Coucou / Bonjour [imię]

Wprowadzenie: Krótkie wyjaśnienie celu listu

Rozwinięcie: 2–3 punkty z polecenia (np. opisz sytuację, wyślij propozycję, podziel się informacją)

Zakończenie: Życzenia, pytanie zwrotne

Podpis: À bientôt / Je t’embrasse / Bisous

Paryż, Francja, szklana piramida Luwru nocą.
Przy tylu atrakcjach nie sposób zwiedzać Francji spontanicznie. | źródło: Unsplash - Michael Fousert

Przykład:

Wola, 14 juin 2026

Salut Marie,

Je t’écris pour te proposer de sortir ce weekend. Je suis libre samedi après-midi et je voudrais aller au cinéma. Tu veux venir ?

J’espère que tu vas bien. Dis-moi ce que tu préfères.

À bientôt,

Sophie

List formalny — szablon + przykład

Normandia, Francja, klify nad wodą.
| źródło: Unsplash - Ilnur Kalimullin

Szablon:

Imię i nazwisko: [Twoje imię i nazwisko]

Miejsce i data: [Miejscowość], [data]

Adresat: [Nazwa instytucji], [adres]

Powitanie: Monsieur / Madame / Monsieur, Madame

Wprowadzenie: Określenie celu listu (np. reklamacja, prośba, informacja)

Rozwinięcie: Szczegóły sytuacji (np. data, numer zamówienia, opis problemu)

Zakończenie: Podziękowanie, oczekiwanie na odpowiedź

Podpis: Veuillez agréer, Madame, l’expression de mes sentiments distingués

Przykład:

Wola, 14 juin 2026

Bureau des visas

12 rue de la Paix

75001 Paris

Monsieur, Madame,

Je vous écris pour demander des informations sur la procédure de visa. J’ai réservé mon voyage pour juillet et je n’ai pas reçu de réponse à ma demande.

Je vous serais reconnaissant de bien vouloir m’envoyer les détails nécessaires.

Je vous remercie de votre attention et j’espère une réponse rapide.

Veuillez agréer, Madame, l’expression de mes sentiments distingués,

Jean Dupont

Kluczowe różnice między listem formalnym i nieformalnym

🧩 Element😎 Nieformalny🧐 Formalny
PowitanieSalut, CoucouMonsieur, Madame
StylSwobodny, emocjonalnyUrzędowy, zwięzły
ZaimkiJe t’écris, tu veuxJe vous écris, vous pouvez
ZakończenieÀ bientôt, BisousVeuillez agréer…
DługośćKrótki, 120–150 słówBardziej szczegółowy, 180–200 słów

Lista 30 zwrotów łączących (connecteurs logiques) z tłumaczeniem

Connecteurs logiques to klucz do spójności tekstu. Użyj ich w każdej wypowiedzi pisemnej, aby połączyć zdania i akapity.

🥐 Francuski🥟 Polski
d’abordnajpierw
ensuitenastępnie
puispotem
cependantjednak
pourtantmimo to
en revanchenatomiast
doncwięc
ainsiw ten sposób
par conséquentw konsekwencji
en effetrzeczywiście
par exemplena przykład
en résumépodsumowując
enfinwreszcie
de plusponadto
en outredodatkowo
d’un côtéz jednej strony
de l’autre côtéz drugiej strony
malgrémimo
à cause dez powodu
grâce àdzięki
avantprzed
aprèspo
pendantpodczas
toujourszawsze
parfoisczasami
rarementrzadko
souventczęsto
icitutaj
là-bastam
partoutwszędzie

Zwroty na początek, rozwinięcie i zakończenie

Te zwroty pomagają budować strukturę tekstu i są szczególnie ważne w wypowiedzi pisemnej na poziomie rozszerzonym.

Początek:

  • Je voudrais parler de… (Chciałbym porozmawiać o…)
  • Aujourd’hui, je vais vous expliquer… (Dzisiaj wyjaśnię Wam…)
  • Je pense que… (Myślę, że…)

Rozwinięcie:

  • Il est important de… (Ważne jest, żeby…)
  • D’un côté… de l’autre côté… (Z jednej strony… z drugiej strony…)
  • Par exemple… (Na przykład…)
  • Cela signifie que… (To oznacza, że…)

Zakończenie:

  • En conclusion… (Wnioskując…)
  • Pour finir… (Na koniec…)
  • En résumé… (Podsumowując…)
  • Je pense donc que… (Myślę więc, że…)

W praktyce, przygotowanie do wypowiedzi pisemnej wymaga nie tylko zapamiętania szablonów, ale też regularnego ćwiczenia na przykładowych arkuszach maturalnych. Analizuj swoje błędy, sprawdzaj, czy odpowiadałeś na wszystkie punkty polecenia i używaj connecteurs logiques, aby zwiększyć spójność tekstu. To najskuteczniejsza metoda na poprawę wyniku i uzyskanie punktów na poziomie rozszerzonym.

Dinan, Francja, miasto nad rzeką wieczorową porą.
źródło: Unsplash - Pedro Lastra

Kryteria oceny wypowiedzi pisemnej — czego szuka egzaminator

Egzaminator CKE oceniający wypowiedź pisemną na maturze z języka francuskiego nie patrzy tylko na poprawność gramatyczną. Ocenia tekst według czterech kluczowych kryteriów, które są określone w instrukcjach egzaminacyjnych. Każde z nich ma swoją wagę i decyduje o końcowym wyniku. Zrozumienie tych kryteriów to najszybsza droga do zwiększenia liczby punktów, ponieważ pozwala na celne ćwiczenie i unikanie najczęstszych błędów. 

📝 Kryterium👉 Co oznacza🧐 Czego szuka egzaminator ✍️ Jak się przygotować
TreśćOdpowiedź na polecenieCzy napisałeś o wszystkim, co było w zadaniu (wszystkie 3–4 punkty)Czytaj uważnie polecenie, podkreślaj wszystkie punkty i sprawdzaj po napisaniu
SpójnośćLogika i struktura tekstuCzy zdania i akapity są połączone, czy tekst ma jasny wstęp, rozwinięcie i zakończenieUżywaj connecteurs logiques (d'abord, ensuite, donc, cependant), zachowaj strukturę tekstu
ZakresRóżnorodność językaCzy używasz różnych czasów, słownictwa, konstrukcji zdań (nie tylko prostych)Powtarzaj różne czasy, ucz się nowych słówek, ćwicz zdania złożone
PoprawnośćGramatyka i ortografiaCzy zdania są poprawne gramatycznie, czy nie ma błędów w końcówkach, rodzajnikach, zaimkachĆwicz transformacje zdań, analizuj własne błędy, powtarzaj zasady gramatyki

Jak kryteria wpływają na wynik:

  • Poziom podstawowy (PP): Maksymalnie 60 punktów. Próg zdawalności to 30% (18 punktów).
  • Poziom rozszerzony (PR): Maksymalnie 30 punktów, ale ocena jest bardziej wymagająca — brany jest pod uwagę większy zakres języka i bardziej złożona argumentacja.
  • Poziom dwujęzyczny: Maksymalnie 30 punktów, ocena podobna do PR, ale z dodatkowym naciskiem na precyzję i styl.

W praktyce, przygotowanie do wypowiedzi pisemnej wymaga ćwiczenia na arkuszach maturalnych i analizy własnych błędów. Egzaminator CKE nie oczekuje perfekcji, ale komunikatywności i zgodności odpowiedzi z poleceniem. 

Paryż, Francja, Łuk Triumfalny, panorama miasta.
źródło: Unsplash - Rodrigo Kugnharski

7 najczęstszych błędów w pisemnej i jak ich unikać

Większość uczniów traci punkty na wypowiedzi pisemnej nie z powodu braku wiedzy, ale przez powtarzalne błędy, które można łatwo uniknąć. Poniżej znajdziesz 7 najczęstszych błędów, które obniżają wynik na maturze z francuskiego, oraz konkretne wskazówki, jak ich nie popełniać.

1. Brak odpowiedzi na wszystkie podpunkty zadania
To najczęstszy błąd, który obniża wynik w kryterium treści. Egzaminator sprawdza, czy napisałeś o wszystkim, co było w poleceniu (np. 3–4 punkty).
👉 Jak unikać: Przed napisaniem zrób szybką notatkę z punktami z polecenia. Po napisaniu tekstu sprawdź, czy każdy punkt jest uwzględniony.
2. Zbyt prosty język na poziomie rozszerzonym
Użycie tylko prostych zdań i podstawowego słownictwa obniża wynik w kryterium zakresu. Na poziomie rozszerzonym egzaminator oczekuje różnorodności językowej.
👉 Jak unikać: Staraj się używać zdania złożone (z que, parce que, si), różne czasy (présent, passé composé, futur simple) i nowe słówka z tematu.
3. Błędy w czasach
Źle użyte czasy (np. passé composé zamiast imparfait) lub błędne końcówki czasowników to częsty błąd w kryterium poprawności.
👉 Jak unikać: Powtarzaj zasady użycia czasów przed egzaminem. Po napisaniu tekstu przeczytaj go jeszcze raz i sprawdzaj końcówki czasowników.
4. Brak spójników
Tekst bez connecteurs logiques (d'abord, ensuite, donc, cependant) jest niespójny i obniża wynik w kryterium spójności.
👉 Jak unikać: Używaj minimum 5 spójników w tekście. Zapamiętaj listę 30 connecteurs logiques i ćwicz ich użycie w każdym typie tekstu.
5. Pisanie „na pamięć" bez dopasowania do tematu
Użycie gotowego tekstu, który nie odpowiada na polecenie, obniża wynik w kryterium treści. Egzaminator widzi, że tekst nie jest dopasowany.
👉 Jak unikać: Nie ucz się tekstów „na pamięć". Zamiast tego zapamiętaj szablony i adaptuj je do każdego tematu. Czytaj uważnie polecenie przed napisaniem.
6. Ignorowanie limitu słów
Tekst zbyt krótki (poniżej 100 słów na PP) lub zbyt długi (powyżej 250 słów na PR) może zostać nieoceniony w pełnym zakresie.
👉 Jak unikać: Zapisz limity słów dla każdego poziomu (PP: 100–150, PR: 200–250). Po napisaniu tekstu sprawdź liczbę słów.
7. Brak struktury tekstu
Tekst bez wyraźnego wstępu, rozwinięcia i zakończenia jest niespójny i obniża wynik w kryterium spójności.
👉 Jak unikać: Zachowaj strukturę każdego typu tekstu (wstęp, 2–3 punkty rozwinięcia, zakończenie). Używaj spójników, aby połączyć akapity.

Unikając tych 7 błędów, zwiększysz wynik w każdym kryterium i uzyskasz najwyższą liczbę  punktów na poziomie rozszerzonym.

Podsumowanie

Matura pisemna z francuskiego wymaga odpowiedniej strategii, a nie tylko wiedzy. Regularna praca z arkuszami maturalnymi, znajomość schematów wypowiedzi pisemnej i opanowanie kluczowych zagadnień gramatycznych to najprostsza droga do sukcesu. Niezależnie, czy zdajesz francuski poziom podstawowy, czy poziom rozszerzony, systematyczne ćwiczenie i analiza błędów przyniosą najlepsze efekty. Jeśli szukasz ogólnego omówienia matury, zajrzyj do naszego przewodnika po maturze z języka francuskiego.

Podsumuj za pomocą AI

Oceń czy nasz artykuł był pomocny 😊 Oceń nas!

5,00 (1 ocen(y))
Loading...
Zuzanna Olender copywriter

Zuzanna Olender

Umysł ścisły i artystyczna dusza w ciele jednej copywriterki. Jako mgr biologii molekularnej tworzy treści dla biznesów związanych z naturą. Głodna wiedzy dużo czyta i stale poszerza obszar zainteresowań.