Jak co roku, ostatnie klasy szkół ponadpodstawowych przygotowują się do zdawania egzaminu dojrzałości. To kolejny rok szkolny, w którym obowiązują nowe zasady dla egzaminu maturalnego.

Poza obowiązkową maturą z języka polskiego, matematyki i języka obcego nowożytnego na poziomie podstawowym, maturzyści sami wybierają dwa dodatkowe przedmioty. Język polski poziom rozszerzony jest jedną z takich opcji do wyboru. Jeśli należysz do grona tych uczniów, prawdopodobnie już wiesz, że wybór odpowiednich przedmiotów i wynik uzyskany z testu mają znaczenie przy kwalifikacji na studia.

beenhere
Matura rozszerzona z języka polskiego - przygotowanie

1. opracowanie szczegółowego planu nauki,
2. analiza lektur,
3. rozwijanie umiejętności pisania,
4. ćwiczenie interpretacji tekstów.

 

W Superprof uważamy, że nigdy nie jest za wcześnie, żeby zacząć przygotowywać się do egzaminów. W tym duchu dzielimy się z Tobą najlepszymi wskazówkami, trikami i materiałami, które pomogą Ci uzyskać dobry wynik na maturze z języka polskiego na poziomie rozszerzonym.

Dostępni najlepsi nauczyciele język polskiego
Izabela
5
5 (41 ocen(y))
Izabela
200 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Aneta
5
5 (10 ocen(y))
Aneta
180 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Martyna
5
5 (10 ocen(y))
Martyna
120 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Marek
5
5 (27 ocen(y))
Marek
100 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Marta
5
5 (15 ocen(y))
Marta
60 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Anna
5
5 (31 ocen(y))
Anna
80 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Radosława
5
5 (15 ocen(y))
Radosława
100 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Jarosław
4,9
4,9 (15 ocen(y))
Jarosław
200 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Izabela
5
5 (41 ocen(y))
Izabela
200 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Aneta
5
5 (10 ocen(y))
Aneta
180 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Martyna
5
5 (10 ocen(y))
Martyna
120 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Marek
5
5 (27 ocen(y))
Marek
100 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Marta
5
5 (15 ocen(y))
Marta
60 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Anna
5
5 (31 ocen(y))
Anna
80 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Radosława
5
5 (15 ocen(y))
Radosława
100 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Jarosław
4,9
4,9 (15 ocen(y))
Jarosław
200 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Zaczynajmy

Matura rozszerzona polski krok po kroku

Zanim rozpoczniesz intensywne przygotowania do matury rozszerzonej z polskiego, warto dokładnie wiedzieć, jak wygląda sam egzamin. W przeciwieństwie do poziomu podstawowego arkusz rozszerzony ma bardzo prostą strukturę – składa się wyłącznie z jednego zadania wymagającego napisania dłuższej wypowiedzi pisemnej.

Części składowe egzaminu

Egzamin rozszerzony z języka polskiego polega na napisaniu jednego wypracowania na wybrany temat. W arkuszu znajdują się dwa tematy do wyboru, a zdający musi wybrać jeden z nich i napisać tekst o odpowiedniej długości.

beenhere
Najważniejsze informacje o egzaminie:

czas trwania: 210 minut (3,5 godziny),
liczba tematów do wyboru: 2,
minimalna długość pracy: 400 wyrazów,
maksymalna liczba punktów do zdobycia: 35.

Tematy wypracowań mają zazwyczaj charakter problemowy i wymagają analizy literackiej. Mogą dotyczyć na przykład interpretacji motywów literackich, relacji między tekstami czy sposobów budowania znaczeń w utworach. W pracy należy odwołać się do wskazanych lub wybranych utworów literackich oraz do odpowiednich kontekstów (np. historycznych, kulturowych lub filozoficznych).

Wymagania Centralnej Komisji Egzaminacyjnej (CKE)

Matura rozszerzona jest oceniana według kryteriów określonych przez Centralną Komisję Egzaminacyjną (CKE). Egzaminatorzy oceniają przede wszystkim jakość argumentacji i umiejętność interpretacji tekstów kultury.

Podczas sprawdzania pracy pisemnej brane są pod uwagę m.in.:

Zbliżenie pióra wiecznego zawieszonego nad liniowanym papierem, z widocznym poniżej eleganckim pismem.
Źródło: Unsplash - Aaron Burden
  • zgodność pracy z tematem,
  • trafność i rozwinięcie argumentów,
  • wykorzystanie kontekstów literackich i kulturowych,
  • spójność kompozycji i logiczna struktura tekstu,
  • poprawność językowa, stylistyczna i ortograficzna.

Dobrze przygotowany maturzysta powinien więc nie tylko znać lektury i konteksty literackie, ale także potrafić budować przemyślaną argumentację i pisać dłuższe, spójne teksty analityczne. To właśnie te umiejętności pomogą Ci uzyskać wysoki wynik na maturze rozszerzonej z języka polskiego.

Jak przygotować się do matury rozszerzonej z polskiego

Podobno, żeby zostać ekspertem w wybranej dziedzinie, należy poświęcić na jej opanowanie 10 000 godzin. Na szczęście, aby uzyskać dobry wynik pisząc egzamin rozszerzony z polskiego, nie trzeba opanować wszystkich aspektów tego przedmiotu.

Praktyka czyni mistrza.

Wieloletnia nauka, poczynając od szkoły podstawowej, niewątpliwie przygotowała solidny fundament, na którym oprzesz swoje przygotowanie do matury z polskiego. Najważniejszym zadaniem stojącym przed Tobą jest przeczytanie lub odświeżenie znajomości lektur szkolnych na liście podstawy programowej oraz opanowanie zasad pisania dobrego wypracowania.

Biblioteka, księgarnia, mężczyzna z książką w ręku, książki.
Podstawa programowa zawiera listę dużej ilości lektur, które pomogą Ci przygotować się do egzaminu maturalnego z języka polskiego. | źródło: Unsplash - Marc Yusufu

Twój nauczyciel prawdopodobnie już Ci powiedział, że polski na poziomie rozszerzonym to praca pisemna oparta o treść różnorodnych dzieł literackich. Prawdopodobnie znasz już większość tytułów, ponieważ uczyłeś się o nich na lekcjach polskiego.

Wiedza o tym, z czego będziesz testowany, to tylko połowa sukcesu. Musisz także:

  • wiedzieć, z czym wiąże się Twój egzamin - poziom rozszerzony jest bardziej intensywny i wymagający niż poziom podstawowy,
  • wiedzieć, czego się od Ciebie oczekuje: poznać kryteria oceny,
  • znaleźć zasoby edukacyjne, pomoce naukowe i inne materiały,
  • stworzyć harmonogram nauki i trzymać się go,
  • pamiętać o dobrym wyniku: będzie potrzebny podczas poszukiwania uczelni.

Powinieneś znaleźć nowe sposoby uczenia się. Być może Twoja szkoła prowadzi program korepetycji rówieśniczych lub Twój nauczyciel języka polskiego stworzył grupę przygotowującą do matury rozszerzonej? Jeśli nie, możesz zorganizować to sam. Superprof pisze o tym, jak to wszystko zrobić, w osobnym artykule.

Arkusze egzaminacyjne z rozszerzonego polskiego i materiały do nauki

Skoro przygotowujesz się do egzaminu maturalnego, można bezpiecznie założyć, że jesteś uczniem już od jakiegoś czasu. Dlatego prawdopodobnie znasz zasoby do nauki, takie jak Zintegrowana Platforma Edukacyjna. To wyjątkowa witryna przygotowana z myślą o uczniach - zapewnia im bogate źródło wiedzy i informacji w zakresie przedmiotów szkolnych. Warto z niej korzystać w czasie przygotowań do matury.

Młodzi ludzie, dziewczyna, chłopaki, uśmiech, grupa ludzi.
Wielu uczniów twierdzi, że pracując w grupie, lepiej rozumieją literaturę, którą czytają. | źródło: Unsplash - Tyshawn Andrews

Prawdopodobnie wiesz także o Centralnej Komisji Egzaminacyjnej i jej stronie internetowej. Znajdziesz na niej arkusze egzaminacyjne i szczegóły dotyczące egzaminów. Jeśli już odwiedziłeś te strony, prawdopodobnie zauważyłeś, że oferują zasoby, które pomogą Ci lepiej się uczyć. Szczególnie przydatne są listy obowiązkowych lektur oraz arkusze maturalne z poprzednich lat. Znajdziesz tam również pytania jawne z matury ustnej.

Specjalne korepetycje z polskiego do matury z Superprof to dobry pomysł na przygotowanie się do egzaminu.

Nauka do matury z polskiego z aplikacją Quizlet

Dla urozmaicenia powtarzania materiału, Superprof przedstawia dwa fantastyczne narzędzia, o których być może nie wiesz, pierwszym z nich jest Quizlet.

beenhere
Quizlet

to internetowa aplikacja, która prezentuje informacje w łatwo przyswajalnych fragmentach, w formie listy lub kart do nauki – cyfrowa wersja fiszek, które przygotujesz sam.

Po zapoznaniu się z prezentowanymi informacjami możesz grać w gry lub rozwiązywać quiz. Ocena z quizu poinformuje Cię, na ile opanowałeś wiedzę na temat tego zbioru informacji. Warto zauważyć, że Quizlet wykorzystasz do nauki wielu przedmiotów, na różnych etapach edukacji. Im szybciej włączysz szybkie ćwiczenia na urządzeniu mobilnym do swojego arsenału skutecznych metod edukacji, tym lepiej. Aplikacja jest płatna: 111,99 zł za cały rok (9,33 zł miesięcznie) lub 25,99 zł przy jednorazowej opłacie miesięcznej.

Mapy myśli dla rozszerzonej matury z polskiego

Oprogramowanie do tworzenia map myśli to kolejne przydatne źródło informacji. Mówiąc najprościej, mapa myśli buduje formę i strukturę dla wiadomości, które zgromadziłeś w trakcie powtórki materiału.

Mapy myśli istnieją w tej, czy innej formie od wieków. Jednak koncepcja ta nie została włączona do głównego nurtu nauki, dopóki Tony Buzan, angielski autor i konsultant ds. edukacji, nie użył ich podczas transmisji w BBC w 1974 roku. Dopiero niedawno pomysł mapowania przyjął się w szkołach. Nawet teraz uczniowie korzystają z zakreślaczy, karteczek samoprzylepnych i innych sposobów zaznaczenia odpowiednich fragmentów tekstu dla przyszłego odniesienia.

Niektórzy uczniowie piszą obszerne notatki, które następnie zakreślają.

Jedynym problemem związanym z tymi metodami nauki jest organizacja. Pomyśl o tym: jeśli uczeń podkreśli wszystko, do czego chce wrócić później i zrobi to za każdym razem tym samym kolorem, skąd będzie wiedział, które wyróżnienie należy do którego aspektu - chyba że przeczyta je wszystkie? Byłaby to strata czasu! Zwłaszcza że tworzenie map myśli jest szybkie, łatwe i pokazuje poziom i kategorię informacji, których potrzebujesz w danej chwili.

Załóżmy, że opracujesz mapę dla każdego z tekstów, które wymagają przeczytania. Nasz przykład skupisz się na literaturze polskiej. Na mapie zostaw miejsce na:

  • problematykę,
  • cechy użytego języka,
  • czas i miejsce akcji,
  • genezę utworu i gatunek,
  • charakterystykę bohaterów,
  • fabułę i plan akcji,
  • narrację.
Osoba wskazuje na kolorową mapę myśli wyświetlaną na laptopie, ilustrującą różne kategorie pomysłów, takie jak „Kreatywny pomysł” i „Świetny pomysł”.
Źródło: Unsplash - dlxmedia.hu

Pod każdym z tych nagłówków wypisz elementy lektury lub wiersza, które tam należą.

Niektórzy uczniowie lubią tworzyć mapy myśli w formie plakatu. Ta strategia pozwala na nieco większą kreatywność i pozwala wieszać mapy na ścianie. Wtedy można je przeglądać, gdy wchodzi się do swojego miejsca do nauki. Inni uczniowie w trakcie przygotowania do matury z języka polskiego na poziomie rozszerzonym wolą używać oprogramowania mapującego.

Wskazówki dotyczące wypracowania na rozszerzonej maturze z polskiego

Jak się ma Twoja umiejętności pisania wypracowań? Jeśli, tak jak wielu uczniów, boisz się przerażającego zadania pracy pisemnej, najlepiej zacznij już teraz przyzwyczajać się do pisania. Odpowiednie przygotowanie niekoniecznie sprawi, że zadanie stanie się przyjemniejsze, ale z pewnością rozwinie Twoje umiejętności. Dzięki temu napiszesz egzamin na wyższym poziomie, niż gdybyś w ogóle nie ćwiczył.

Matura próbna to doskonała okazja, żeby sprawdzić, nad czym jeszcze musisz popracować. Dlatego potraktuj ją poważnie i napisz tak, jak umiesz najlepiej. Być może po otrzymaniu wyników stwierdzisz, że musisz się podciągnąć z pewnych tematów. Dobrym sposobem będą dodatkowe lekcje, które możesz odbywać w swoim domu. Korepetycje z języka polskiego online to wygodna forma nauki.

Laptop i tablet na biurku, książki, szklanka wody, jabłko, świeczki, wazon, okna.
Aby rozpocząć proces powtórki materiału, należy wejść na stronę internetową CKE, na której można pobrać i przejrzeć wcześniejsze arkusze egzaminacyjne. | źródło: Unsplash - Desiree Goulden

Rozprawka czy esej?

Treść zadania maturalnego powie Ci wszystko, o czym musisz napisać. Jedną z najważniejszych spraw jest odwołanie się do treści zadania w akapicie wprowadzającym. Odniesienie to powinno zawierać imię i nazwisko autora, tytuł utworu oraz zawierać słowa kluczowe zadania. Jaki rodzaj wypracowania wybrać, to kolejny aspekt do rozważenia. Najlepszym wyborem jest rozprawka. Wypowiedź pisemna składająca się ze wstępu, rozwinięcia (w formie argumentów) i zakończenia.

Większe wyzwanie postawi przed Tobą wybór eseju. Ponieważ jego struktura jest mniej charakterystyczna, wymaga talentu pisarskiego. W porównaniu z rozprawką, trzeba wykazać się większą inwencją twórczą. Zanim przejdziesz do pisania pracy w brudnopisie, warto skupić się i stworzyć plan tego, o czym chcesz dokładnie pisać.

Argumenty i zakończenie wypracowania

W przypadku argumentów w rozprawce nie bój się zmieniać ich kolejności, jeśli w trakcie pisania dojdziesz do wniosku, że Twój pierwotny konspekt nie sprawdza się po rozwinięciu wszystkich myśli. Argumenty warto układać w kolejności, zależnie od ich istotności.

Ostatnią częścią wypracowania, którą należy rozważyć, jest jego zakończenie. W tym przypadku masz nieco większą swobodę w wyborze listy swoich twierdzeń w kolejności, w jakiej pojawiają się w eseju, według ważności lub w odwrotnej kolejności.

Zbliżenie notatnika z ręcznie pisanymi notatkami i srebrnym wiecznym piórem leżącym na stronie, skąpanego w miękkim, naturalnym świetle.
Źródło: Unsplash - Aaron Burden

W trakcie przygotowania do matury z języka polskiego na poziomie rozszerzonym, zawsze pamiętaj o tym, że Superprof jest tutaj, aby Ci pomóc, niezależnie od tego, czy potrzebujesz korepetycje z języka polskiego online, matematyki, nauk ścisłych lub języków obcych, czy też wskazówek, jak ułożyć harmonogram nauki.

Podsumuj za pomocą AI

Oceń czy nasz artykuł był pomocny 😊 Oceń nas!

4,00 (3 ocen(y))
Loading...

Marta Pniewska

Pozytywnie zakręcona idealistka. Straszna psiara i wielbicielka gier planszowych. Fascynatka lingwistyki, kreatywnego myślenia i samorozwoju.

Zuzanna Olender copywriter

Zuzanna Olender

Umysł ścisły i artystyczna dusza w ciele jednej copywriterki. Jako mgr biologii molekularnej tworzy treści dla biznesów związanych z naturą. Głodna wiedzy dużo czyta i stale poszerza obszar zainteresowań.