Nie ma nic wspanialszego niż nasz Układ Słoneczny. Jest to jedyne miejsce we wszechświecie, w którym istnieje życie (o ile wiemy), a częścią cudu tego dziwnego, małego zaścianka w galaktyce Drogi Mlecznej jest jego względnie niewielki rozmiar.

Ponieważ tak naprawdę nasz galaktyczny dom nie ma wielkiego znaczenia w wielkiej perspektywie wszechświata. Nasz układ planetarny znajduje się na jednym z zewnętrznych ramion Drogi Mlecznej - galaktyki, która ma potencjalnie czterysta miliardów gwiazd, a zatem czterysta miliardów potencjalnie podobnych układów. Dla porównania,uważa się, że istnieje również co najmniej sto miliardów galaktyk.

Jednak wystarczy tego dobrego; te liczby są zbyt duże, by umysł mógł je pojąć. Skoncentrujmy się na tym, o czym wiemy trochę więcej - nawet jeśli jest to tylko odsetek informacji.

Nasz układ słoneczny jest pełen niesamowitych rzeczy, o których dopiero zaczęliśmy się uczyć. Od kul lodowych w najdalszych zakątkach Układu Słonecznego po wspaniałe pierścienie Saturna, nasz system jest naprawdę niesamowitym miejscem.

Tutaj przyjrzymy się niektórym z najważniejszych rzeczy, które powinieneś wiedzieć o naszej części galaktyki: jak powstała, co w niej jest i co jest poza nią.  

Dowiedz się wszystkiego o astronomii i poznaj różnice między astronomią, astrofizyką i kosmologią.

Dostępni najlepsi nauczyciele z: Fizyka
Stanisław
5
5 (14 oceny)
Stanisław
zł100
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Mikołaj
5
5 (5 oceny)
Mikołaj
zł45
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Łukasz
5
5 (3 oceny)
Łukasz
zł40
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Grzesiek
5
5 (5 oceny)
Grzesiek
zł30
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Kasia
5
5 (5 oceny)
Kasia
zł90
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Patryk
5
5 (7 oceny)
Patryk
zł45
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Leszek
5
5 (4 oceny)
Leszek
zł60
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Wojciech
5
5 (9 oceny)
Wojciech
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Stanisław
5
5 (14 oceny)
Stanisław
zł100
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Mikołaj
5
5 (5 oceny)
Mikołaj
zł45
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Łukasz
5
5 (3 oceny)
Łukasz
zł40
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Grzesiek
5
5 (5 oceny)
Grzesiek
zł30
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Kasia
5
5 (5 oceny)
Kasia
zł90
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Patryk
5
5 (7 oceny)
Patryk
zł45
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Leszek
5
5 (4 oceny)
Leszek
zł60
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Wojciech
5
5 (9 oceny)
Wojciech
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Zaczynajmy

Co to jest Układ Słoneczny? Jak powstał?

Jeśli się nad tym zastanowić, definicja Układu Słonecznego jest całkiem oczywista. Składa się ze słońca i wszystkiego, co krąży wokół niego w wyniku działania grawitacji.

Tak jak Ziemia posiada pole grawitacyjne, tak samo dzieje się z każdą planetą, gwiazdą lub obiektem we wszechświecie. Im większy obiekt, tym silniejsze pole grawitacyjne.

Właśnie dlatego Słońce, największy obiekt w naszym Układzie Słonecznym, jest obiektem, wokół którego wszystko się obraca. Na planety i wszystkie inne obiekty oddziałuje przyciąganie słoneczne, co pozwala nam nazwać tę kombinację systemem rzeczy, które są od siebie zależne.

Ale jak powiedzieliśmy, błędem jest nazywanie naszego układu jedynym Układem Słonecznym, ponieważ jest to jeden z dosłownie miliardów takich systemów. Nawiasem mówiąc, najbliżej znajduje się Proxima Centauri, oddalona o około 4,2 roku świetlnego.

Dowiedz się więcej o głównych odkryciach astrofizyki!

Jak więc powstał Układ Słoneczny?

Podobnie jak wszystkie układy słoneczne, nasz powstał w wyniku zagęszczenia obłoku molekularnego, który zapadł się grawitacyjnie. Powoli dryfujące chmury pyłu i gazu uformowały ciała niebieskie, pod wpływem grawitacji coraz gęstszych gazów.

To wszystko wydarzyło się około 4,6 miliarda lat temu, kiedy rdzeń chmury stał się protogwiazdą, która ostatecznie stała się Słońcem. Tymczasem wraz z tym, jak przyciąganie grawitacyjne Słońca stało się silniejsze, mgławica zaczęła się szybciej obracać, powodując akrecję coraz większych planet i obiektów.

Całkiem interesującą rzeczą do rozważenia jest to, że setki i tysiące protoplanet, planet karłowatych i ogólnych szczątków zostały zniszczone z biegiem lat, albo połączyły się z innymi planetami. Pozostałości tego wszystkiego wciąż można zobaczyć w pasie asteroid za Marsem i Pasie Kuipera za Neptunem.

Przeczytaj więcej o formowaniu się gwiazd!

Mgławica.
Mgławice to jedne z najpiękniejszych rzeczy we wszechświecie. | źródło: Unsplash - Tasos Mansour

Co znajduje się w Układzie Słonecznym?

Teraz, gdy wiesz, czym jest Układ Słoneczny, przyjrzyjmy się bardziej szczegółowo temu, co możesz znaleźć.

Podejrzewamy, że większość z tych nazw jest ci już znana.

Planety Układu Słonecznego

Było sporo dyskusji na temat planet Układu Słonecznego w ciągu ostatniej dekady, jak na przykład zmieniono definicję planety.

Oznaczało to, że Pluton, biedny Pluton, został wykopany z listy planet i zamiast tego skategoryzowany jest jako planeta karłowata.

Czym więc jest obecnie planeta? To właściwie coś niesamowicie konkretnego, bo taki obiekt musi spełniać cztery kryteria:

  • Musi orbitować wokół gwiazdy lub pozostałości gwiazdy,
  • Powinien być wystarczająco duży, aby jego grawitacja spowodowała, że stał się okrągły,
  • Nie powinien być tak duży, że powoduje fuzję termojądrową - jak gwiazda,
  • Powinien oczyści swoje sąsiedztwo z ciał niebieskich, co oznacza, że rzeczy albo orbitują wokół niego, albo już nie istnieją.

Osiem planet w Układzie Słonecznym.

  • Merkury - najbliższa Słońcu planeta, jest też najmniejszą planetą w Układzie Słonecznym, z orbitą około osiemdziesięciu ośmiu dni. Podobnie jak Ziemia jest to skalista planeta, a jej powierzchnia jest gęsto pokryta kraterami.
  • Wenus - druga planeta od Słońca, Wenus, jest w rzeczywistości najjaśniejszym obiektem na nocnym niebie po Księżycu i faktycznie może rzucać cień. Jest mniejsza od Ziemi i podobnie jak Merkury nie ma żadnych księżyców.
  • Ziemia - nie ma to jak w domu. Ziemia jest trzecią planetą i podobnie jak Wenus i Mars znajduje się w „ekosferze” Słońca. Jest to jednak jedyna planeta, która ma atmosferę nadającą się do zamieszkania.
  • Mars - Czerwona Planeta to ostatnia z planet ziemskich - planet zbudowanych ze skał. Wykonaliśmy dwadzieścia sześć udanych misji na Marsa z nadzieją, że być może znajdziemy dowody życia.
  • Jowisz - za pasem asteroid znajduje się Jowisz, największa z planet Układu Słonecznego. Ma masę dwa i pół razy większą od wszystkich innych planet razem wziętych. Wykonany z gazu ma siedemdziesiąt dziewięć księżyców, z których niektóre są większe niż Merkury.
  • Saturn - Słynie z pierścieni, zbudowanych głównie z cząstek lodu, Saturn jest drugą co do wielkości planetą w Układzie Słonecznym, jest także gazowym olbrzymem.
  • Uran - jest pierwszym z lodowych gigantów, dwóch planet na najdalszym krańcu Układu Słonecznego. Prawdopodobnie składa się z lodu.
  • Neptun - ostatnia planeta w Układzie Słonecznym, Neptun, jest zimna - naprawdę zimna.

Znajdź korepetytora fizyki i matematyki na Superprof.

Saturn ze Słońcem w tle.
Saturn to jedna z najpiękniejszych planet. | źródło: Pixabay - ParallelVision

Planety karłowate Układu Słonecznego

Poza głównymi planetami, które wszyscy prawdopodobnie znają na pamięć, istnieją również planety karłowate. To ciała niebieskie, które nie całkiem są planetami, ponieważ nie spełniają czterech kryteriów opisanych powyżej.

Najważniejszym z tych kryteriów jest to, że planety karłowate nie oczyściły swojego sąsiedztwa, co oznacza, że nie dominują grawitacyjnie na swoim określonym obszarze.

Pluton, najsłynniejsza z planet karłowatych, nie oczyścił na przykład swojego sąsiedztwa. Na jego orbitę wpływa orbita Neptuna. Tymczasem porusza się w tak zwanym Pasie Kuipera, który znajdowałaby się w jego sferze grawitacyjnej, gdyby Pluton był planetą.

W Układzie Słonecznym potencjalnie znajdują się setki planet karłowatych. Jednak ich identyfikacja wymaga dużo pracy i obserwacji. Jest wielu kandydatów, ale tylko pięciu zostało potwierdzonych.

To są Pluton, Eris, Ceres, Makemake i Haumea, z których tylko Ceres można znaleźć w pasie asteroid między Marsem a Jowiszem. Wszystkie inni znajdują się poza Neptunem.

Co jeszcze znajduje się w Układzie Słonecznym?

Chociaż najbardziej znanymi częściami Układu Słonecznego są planety, które są tak dobrze rozpoznawane, istnieją tysiące różnych ciał, które tworzą resztę naszego Układu Słonecznego.

Na przykład uważa się, że istnieje ponad osiemset tysięcy asteroid, a także trzy i pół tysiąca komet i ponad dwieście księżyców.

Pomyśl o tym! Uważa się, że koniec Układu Słonecznego znajduje się tam, gdzie dociera wiatr słoneczny i kończy się grawitacja słoneczna. Oba te zjawiska oddziałują na ogromne odległości poza tym, co wiemy o Układzie Słonecznym.

Granica wiatru słonecznego to czterokrotność odległości Plutona od Słońca, podczas gdy zasięg grawitacyjny Słońca rozciąga się tysiąc razy dalej.

Czy istnieje życie w naszej galaktyce? Dowiedzmy Się!

Gwiazdy na nocnym niebie.
Wszechświat jest tak niewiarygodnie duży. | źródło: Unsplash - Lucas Ludwig

A co znajduje się poza Układem Słonecznym?

Kiedy patrzysz w nocne niebo, sześć najjaśniejszych punktów światła, które zobaczysz, znajduje się w Układzie Słonecznym.

Jednak potem najjaśniejsze obiekty, które zobaczysz, to inne gwiazdy w centrum różnych układów słonecznych.

Najjaśniejsze z nich to Syriusz (lub Canis Majoris), Kanopus i Rigil Kentaurus, część systemu Alpha Centauri (sąsiada naszej gwiazdy). Są to bardzo bliskie gwiazdy: Syriusz osadzony jest w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa, Kanopus w gwiazdozbiorze Kila a Alfa Centauri w gwiazdozbiorze Centaura.

Drobna uwaga: możesz znaleźć korepetytora fizyki online na Superprof.

>

Platforma, która łączy prywatnych nauczycieli i uczniów

1-sza lekcje za darmo

Lubisz ten artykuł? Oceń nas!

5,00 (1 ocen(y))
Loading...

Marta

Pozytywnie zakręcona idealistka. Straszna psiara i wielbicielka gier planszowych. Fascynatka lingwistyki, kreatywnego myślenia i samorozwoju.