Matura z chemii 2026 — arkusz i odpowiedzi (poziom rozszerzony)

Dostępni najlepsi nauczyciele chemia

Zaczynajmy

Arkusz matury z chemii 2026 — poziom rozszerzony do pobrania

Jeśli szukasz pliku PDF, tutaj znajdziesz arkusz maturalny chemii 2026 przygotowany przez CKE. To dokładnie ten sam arkusz, który obowiązywał na egzaminie maturalnym chemii.

Link do arkusza CKE (PDF): MCHP-R0-100-A-2605-arkusz.pdf

Tablice CKE — karta wzorów i stałych fizykochemicznych: tablice_chemia.pdf

Informacje organizacyjne:

📆 Data egzaminu: 13 maja 2026
🕑 Czas trwania: 180 minut
📊 Maksymalna liczba punktów: 60
🎓 Próg zdawalności:
nie dotyczy przedmiotu dodatkowego jako warunku zdania matury
🔢 Liczba zadań: 29 (zadania zamknięte i otwarte)

Arkusz CKE z chemii na poziomie rozszerzonym obejmuje szeroki zakres materiału: chemię nieorganiczną, organiczną, fizyczną, obliczeniową i zadania doświadczalne. W praktyce to właśnie poziom rozszerzony jest tym, co maturzyści najczęściej mają na myśli, szukając fraz typu „matura chemia 2026 odpowiedzi” czy „arkusz CKE chemia”.

Rozwiązania zadań z matury z chemii 2026 - krok po kroku

Poniżej znajdziesz odpowiedzi do matury z chemii 2026 opracowane w formacie zbliżonym do klucza oceniania CKE. Każde zadanie jest opisane tak, by można było szybko sprawdzić swój wynik i zrozumieć tok rozumowania.

Jeśli potrzebujesz dodatkowego wsparcia w powtórkach, pomocne mogą być także korepetycje z chemii online dopasowane do poziomu rozszerzonego.

Arkusz egzaminacyjny z chemii na poziomie rozszerzonym z 2023 r. wraz z datą, godziną, czasem trwania oraz kodami identyfikacyjnymi na dzień 13 maja 2026 r.

Zadania zamknięte - odpowiedzi z uzasadnieniem

Zadanie 1.1.

Poprawna odpowiedź:

A: Cr, blok d, maks. +VI;

Q: N, blok p, maks. +V.

Uzasadnienie: Chrom spełnia warunki metalu o liczbie atomowej mniejszej niż 36, a jego elektrony walencyjne w stanie podstawowym są niesparowane. Pierwiastek Q to azot, bo występuje jako cząsteczki dwuatomowe i jest głównym składnikiem powietrza. Odpowiedzi alternatywne odpadają, bo nie pasują do liczby elektronów walencyjnych i maksymalnego stopnia utlenienia.

Dział: budowa atomu, układ okresowy, stopnie utlenienia

Poznaj zasady oceniania matury z chemii.

Zadanie 1.2.

Poprawna odpowiedź: $3 d^{5} 4 s^{1}$
Uzasadnienie: W atomie Cr w stanie podstawowym konfiguracja jest wyjątkowa: zamiast $3 d^{4} 4 s^{2}$ występuje układ $3 d^{5} 4 s^{1}$ , bo półzapełniona podpowłoka $d$ jest korzystniejsza energetycznie. To daje sześć elektronów mogących brać udział w wiązaniach, wszystkie niesparowane.

Dział: konfiguracja elektronowa, chemia nieorganiczna

Zbliżenie na przezroczyste i zielone szklane kulki tworzące model molekularny, połączone prętami na zielonym tle.

Zadanie 3.

Poprawna odpowiedź: $N_{2}$ : $σ = 1$ , $π = 2$ , wolne pary = 2.

Uzasadnienie: Wiązanie potrójne składa się z jednego wiązania sigma i dwóch pi. Każdy atom azotu ma po jednej wolnej parze elektronowej.

Dział: wiązania chemiczne

Zadanie 4.

Poprawna odpowiedź: $C a C N_{2}$ , anion: $[N = C = N]^{2 -}$

Uzasadnienie: Z podanych procentów masowych wynika wzór empiryczny $C a C N_{2}$ . Anion ma strukturę izoelektronową z $C O_{2}$ , więc jest liniowy z wiązaniami podwójnymi w zapisie elektronowym.

Dział: obliczenia stechiometryczne, struktura jonów

Zadanie 5.

Poprawna odpowiedź: $_{94}^{239} P u +_{0}^{1} n \to 2_{0}^{1} n +_{56}^{144} B a +_{38}^{94} S r$
Liczba neutronów w 1 molu izotopu: $56 \cdot N_{A}$

Uzasadnienie: Bilans liczby masowej i ładunku wskazuje stronę z barem i strontem. Liczba neutronów w jądrze $_{38}^{94} S r$ wynosi $94 - 38 = 56$ 94−38=56, a w jednym molu jest tyle jąder, ile wynosi stała Avogadro.

Dział: chemia jądrowa

Fiolki z kolorowymi płynami w szklanym pojemniku na zółtym stoliku. — Chemia mokra. | źródło: Unsplash - Girl with red hat

Zadanie 6.

Poprawna odpowiedź: A – kryształ molekularny, B – kryształ kowalencyjny.

Uzasadnienie: Substancja A ma niską temperaturę topnienia, dobrze rozpuszcza się w wodzie i nie przewodzi prądu, co pasuje do kryształu molekularnego. Substancja B ma bardzo wysoką temperaturę topnienia, jest nierozpuszczalna i również nie przewodzi, więc tworzy kryształ kowalencyjny.

Dział: rodzaje kryształów

Ilustracja 3D modelu atomu przedstawiająca jądro złożone z czerwonych i szarych cząstek oraz niebieskie elektrony krążące po metalowych pętlach.

Zadanie 8.

Poprawna odpowiedź: $2 M n O_{4}^{-} + 3 S O_{3}^{2 -} + H_{2} O \to 2 M n O_{2} + 3 S O_{4}^{2 -} + 2 O H^{-}$

Uzasadnienie: W środowisku obojętnym mangan(VII) redukuje się do $M n O_{2}$ , a siarczyn utlenia się do siarczanu. W zapisie jonowo-elektronowym trzeba pokazać wymianę elektronów i dopasować współczynniki.

Dział: reakcje redoks, bilans elektronowy

Zadanie 9.2.

Poprawna odpowiedź: P, P.

Uzasadnienie: W ogniwie stężeniowym srebro w bardziej rozcieńczonym roztworze pełni rolę anody, a po pracy ogniwa masa elektrody w bardziej stężonym roztworze jest większa.

Dział: elektrochemia

Zadanie 10.

Poprawna odpowiedź: $2 A g^{+} + C r O_{4}^{2 -} \to A g_{2} C r O_{4} ↓$
Uzasadnienie: Powstaje ceglastoczerwony osad chromianu srebra. Reakcja strącania zachodzi po zmieszaniu jonów srebra(I) i chromianowych.

Dział: reakcje strąceniowe, analiza jakościowa

Zadanie 11.2.

Poprawna odpowiedź: sączenie.

Uzasadnienie: Osad trzeba oddzielić od roztworu, a do tego służy filtracja. Dekantacja nie daje ilościowego rozdzielenia, a destylacja i odparowanie są tu nieadekwatne.

Dział: chemia analityczna

Zadanie 14.

Poprawna odpowiedź: Produkt reformingu – 3; antydetonator – 1.

Uzasadnienie: Reforming prowadzi do związków aromatycznych, a antydetonator to związek o właściwościach przeciwstukowych, typowy dodatek poprawiający liczbę oktanową paliwa.

Dział: chemia organiczna, paliwa

Zadanie 15.1.

Poprawna odpowiedź: Cykloheksan – 1, heks-1-en – 1.

Uzasadnienie: Oba związki mają jeden pierścień lub jedno wiązanie podwójne, więc ich indeks niedoboru wodoru wynosi 1.

Dział: budowa związków organicznych

Renderowanie 3D przezroczystych struktur molekularnych z połączonymi kulistymi atomami i wiązaniami na nieostrym niebieskim tle.

Zadanie 15.2.

Poprawna odpowiedź: $c y k l o h e k s e n + H_{2} \to c y k l o h e k s a n$ ; wzór B: $C H_{2} = C (C H_{3}) - C (C H_{3}) = C H_{2}$

Uzasadnienie: Węglowodór A to po prostu cykloheksen, a B to nierozgałęziony dien o wzorze pozwalającym na otrzymanie polimeru.

Dział: węglowodory, addycja, polimeryzacja

Złożona instalacja ze szklanych naczyń laboratoryjnych z niebieskimi i czerwonymi płynami, połączonych rurkami i zaciskami na podświetlanej powierzchni.

Zadanie 16.1.

Poprawna odpowiedź: np. $C H_{3} – C H (C H_{3}) – C H (C H_{3}) – C H O$

Uzasadnienie: Taki aldehyd ma wodór przy atomie węgla $α$ , więc może ulegać reakcji dysproporcjonowania; szukany izomer go nie ma.

Dział: aldehydy, reakcje kondensacyjne

Zadanie 16.2.

Poprawna odpowiedź: $C_{6} H_{5} C H O + H C H O + O H^{-} \to C_{6} H_{5} C H_{2} O H + H C O O^{-}$

Uzasadnienie: Metanal ulega utlenieniu do anionu mrówczanowego, a benzaldehyd redukuje się do alkoholu benzylowego.

Dział: redoks w chemii organicznej

Zadanie 17.

Poprawna odpowiedź: $C H_{3} – C O – C H = C (C H_{3}) – C H_{3}$

Uzasadnienie: To keton dający w reakcji haloformowej kwas 3-metylobut-2-enowy, przy czym wiązanie podwójne nie ulega reakcji w tych warunkach.

Dział: reakcja haloformowa

Szklane butelki z zielonym, czerwonym i niebieskim płynem. — Studenci chemii potrafią docenić jej piękno. | źródło: Unsplash - Herry Sutanto

Zadanie 18.1.

Poprawna odpowiedź: $C H_{3} C H_{2} C O O H$

Uzasadnienie: Aby otrzymać alkan o 4 atomach węgla w reakcji dekarboksylacji soli kwasu karboksylowego, potrzebna jest sól kwasu propanowego.

Dział: sole kwasów karboksylowych, dekarboksylacja

Zadanie 18.2.

Poprawna odpowiedź: W reakcji opisanej w informacji wstępnej można z największą wydajnością otrzymać związek I.

Uzasadnienie: Spośród izomerów największą wydajność w reakcji daje związek najmniej rozgałęziony przy atomie węgla połączonym z grupą karboksylową.

Dział: izomeria alkanów

Zadanie 19.1.

Poprawna odpowiedź:

Struktura chemiczna 7-bromo-2-metoksynaftalenu z grupami bromu i metoksy w układzie pierścieniowym naftalenu.

Uzasadnienie: W reakcji Hecka używa się halogenku arylu i alkenu z wiązaniem podwójnym przy końcowym atomie węgla. Wskazany substrat spełnia ten warunek.

Dział: reakcje sprzęgania, chemia organiczna

Zadanie 19.2.

Poprawna odpowiedź: a: $- I$ , $s p^{2}$ b: $+ I$ , $s p^{2}$
Uzasadnienie: Stopnie utlenienia i hybrydyzacja wynikają z bezpośredniego otoczenia atomów węgla we wzorze związku Q.

Dział: struktura związków organicznych

Zbliżenie na połączoną, przezroczystą, niebieską strukturę molekularną lub wiązania chemiczne złożone z kulek i pręcików.

Zadanie 21.

Poprawna odpowiedź: F, P.

Uzasadnienie: Kwas cynamonowy i kawowy nie są oba chiralne, ale oba mogą wykazywać izomerię geometryczną.

Dział: stereoizomeria

Zadanie 22.

Poprawna odpowiedź: FeCl $_{3}$ (aq)
Uzasadnienie: Kwas kawowy ma grupę fenolową, która daje charakterystyczną reakcję barwną z chlorkiem żelaza(III), a kwas cynamonowy takiej grupy nie ma.

Dział: analiza jakościowa związków organicznych

Zadanie 23.2.

Poprawna odpowiedź: bezwodnik bursztynowy

Uzasadnienie: Podczas dehydratacji kwasu bursztynowego powstaje cykliczny bezwodnik.

Dział: kwasy dikarboksylowe

Zadanie 24.

Poprawna odpowiedź: Projekt 2.

Schemat reakcji chemicznych, począwszy od benzenu, poprzez nitrowanie, chlorowanie i uwodornianie, aż do uzyskania produktu końcowego.

Uzasadnienie: Zasady kierowania podstawników w pierścieniu aromatycznym decydują o tym, który ciąg przemian prowadzi do produktu z najwyższą wydajnością.

Dział: podstawienie elektrofilowe w arenach

Kolorowe płyny w różnych szklanych kolbach laboratoryjnych i zlewkach, a obok nich zielone liście ułożone na szarej powierzchni.

Zadanie 25.3.

Poprawna odpowiedź: Przemiana prowadzona w obecności FeBr3, w której substratami są benzokaina i brom, jest reakcją substytucji i przebiega według mechanizmu elektrofilowego.

Uzasadnienie: Bromowanie pierścienia aromatycznego w obecności FeBr $_{3}$ przebiega przez mechanizm elektrofilowy i jest reakcją substytucji, a nie addycji.

Dział: chemia aromatyczna

Zadanie 26.

Poprawna odpowiedź: Gly–Ala–Cys

Uzasadnienie: Taki układ spełnia warunki masy molowej, obecności grupy –SH, obecności aminokwasu achiralnego oraz położenia wolnej grupy aminowej i karboksylowej.

Dział: peptydy, aminokwasy

Zbliżenie na opatrzone etykietami szklane kolby zawierające roztwory chemiczne, ze szczególnym uwzględnieniem kolby z napisem „KI 10%”, w której znajduje się żółty płyn.

Zadanie 29.

Poprawna odpowiedź: P, F.

Uzasadnienie: Maltoza daje pozytywny wynik z odczynnikiem Tollensa, ale nie każdy z wymienionych cukrów jest redukujący.

Dział: cukry redukujące

Zadania otwarte z obliczeniami — pełne rozwiązania

Zadanie 7.

Polecenie: Oblicz łączne stężenie molowe substancji B i C w chwili $t = 255$ min.

Dane: $c_{0} (A) = 0,10 m o l \cdot d m^{- 3}$
z wykresu: w chwili $255$ min stężenie A wynosi około $0,048 m o l \cdot d m^{- 3}$

Szukane: $c (B) + c (C)$

Wzór: Z równania hydrolizy: $A \to B + C$ , więc na każdy zużyty mol A powstaje 1 mol B i 1 mol C.

Rozwiązanie: Zużyto:
$0,10 - 0,048 = 0,052 m o l \cdot d m^{- 3}$

Powstało łącznie B i C:
$c (B) + c (C) = 2 \cdot 0,052 = 0,104 m o l \cdot d m^{- 3}$

Odpowiedź końcowa: Łączne stężenie B i C ≈ 0,124 mol/dm³.

Komentarz: Najczęstszy błąd to odczytanie niewłaściwej wartości z wykresu albo nieuwzględnienie stechiometrii 1:1:1.

Zadanie 9.1.

Polecenie: Oblicz wzór hydratu chlorku metalu użytego do sporządzenia roztworu katodowego.
Dane: SEM = 1,084 V
- anoda: Zn/Zn $^{2 +}$ , $c = 1,0 m o l \cdot d m^{- 3}$
- objętość każdego roztworu: $500 c m^{3} = 0,500 d m^{3}$
- masa mieszaniny soli: $22,05 g$
- z wykresu i prawa Nernsta wyznaczono $c (M e^{2 +})$
- masa molowa soli:
- $M (M e S O_{4} \cdot 5 H_{2} O)$ i $M (M e C l_{2} \cdot x H_{2} O)$
Szukane: wzór hydratu chlorku
Rozwiązanie: Na podstawie SEM i równania Nernsta wyznacza się stężenie jonów $M e^{2 +}$ , a z równomolowej mieszaniny i łącznej masy soli oblicza się masę przypadającą na każdy składnik. Następnie z zależności masowej wyznacza się $x$ , czyli liczbę cząsteczek wody w hydracie.
Odpowiedź końcowa: $C u C l_{2} \cdot 4 H_{2} O$
Komentarz: Najczęstsze błędy to pomylenie stężenia z liczbą moli oraz niewłaściwe użycie równania Nernsta.

Zobacz, jakich wzorów nie znajdziesz w tablicach CKE na maturze.

Zadanie 11.1.

Polecenie: Oblicz stężenie molowe jonów żelaza(III) w badanym roztworze.

Dane: $V = 100 c m^{3} = 0,100 d m^{3}$
masa $F e_{2} O_{3} = 0,040 g$
$M (F e_{2} O_{3}) \approx 159,69 g / m o l$

Szukane: $c (F e^{3 +})$

Wzory: $n = \frac{m}{M}$
$2 F e^{3 +} \to F e_{2} O_{3}$

Rozwiązanie: $n (F e_{2} O_{3}) = \frac{0,040}{159,69} \approx 2,50 \cdot 10^{- 4} m o l$
Z równania:
$n (F e^{3 +}) = 2 \cdot 2,50 \cdot 10^{- 4} = 5,00 \cdot 10^{- 4} m o l$

$c = \frac{n}{V} = \frac{5,00 \cdot 10^{- 3}}{0,100} = 5,0 \cdot 10^{- 3} m o l \cdot d m^{- 3}$

Zbliżenie na szklaną zlewkę z dwiema mieszadłami w środku, stojącą na powierzchni z zapisanymi wzorami chemicznymi i strukturami cząsteczkowymi.

Odpowiedź końcowa: $0,0050 m o l \cdot d m^{- 3}$

Komentarz: Najczęstszy błąd to pominięcie współczynnika 2 w równaniu strącania.

Zadanie 13.

Polecenie: Oblicz pH roztworu $K_{2} C O_{3}$ o stężeniu $0,10 m o l \cdot d m^{- 3}$ .
Dane:
- $c = 0,10 m o l \cdot d m^{- 3}$
- $K_{w} = 1,00 \cdot 10^{- 14}$
- zależność między $K_{a}$ i $K_{b}$
Rozwiązanie: Dla $C O_{3}^{2 -}$ oblicza się $K_{b}$ ze wzoru $K_{b} = \frac{K_{w}}{K_{a}}$ , a następnie z przybliżenia dla słabej zasady wyznacza się $[O H^{-}]$ . Z dalszych obliczeń otrzymuje się $p H \approx 11,66$ .
Odpowiedź końcowa: $p H \approx 11,66$
Komentarz: Błąd najczęściej wynika z nieuwzględnienia, że pomija się drugi etap dysocjacji zasadowej.

Zadanie 20.

Polecenie: Oblicz wydajność przemiany i podaj substancję w nadmiarze.

Trzy probówki wypełnione czerwonym, niebieskim i żółtym płynem na kartce z wzorem chemicznym zawierającym grupy NH i NH₂.

Dane:

$m (bromobenzen) = 0,1570 g$
$m (kwas propenowy) = 0,1081 g$
$m (kwas cynamonowy) = 0,1245 g$

Rozwiązanie: Liczymy liczbę moli substratów, sprawdzamy reagent ograniczający, wyznaczamy masę teoretyczną produktu i obliczamy wydajność:

$η = \frac{m_{r z e c z y w i s t a}}{m_{t e o r e t y c z n a}} \cdot 100 %$

Odpowiedź końcowa: wydajność około $84 %$ ; w nadmiarze: kwas propenowy

Komentarz: Najczęstszy błąd to wybranie złego substratu jako ograniczającego.

Zadania problemowe — pełne odpowiedzi

Zadanie 2.

Polecenie: Rozstrzygnij, w której probówce zaszła reakcja, opisz obserwacje i sformułuj wniosek.

Wzorcowa odpowiedź:

Reakcja zaszła w probówce I. Zaobserwowano zmianę barwy roztworu z żółtej na pomarańczową. Wniosek: jony są trwalsze w środowisku zasadowym niż w kwasowym.

Komentarz: Egzaminator oczekuje trzech elementów: wskazania probówki, konkretnej obserwacji barwnej i wniosku o trwałości jonów w danych warunkach.

Zadanie 12.

Polecenie: Uzupełnij tabelę wskaźników i roztworów.

Wzorcowa odpowiedź:

NaCl: C i B, NaOH: C i A, HCl: B i C

Komentarz: W odpowiedzi musi znaleźć się poprawne przyporządkowanie wskaźników do środowiska kwasowego, obojętnego i zasadowego. Liczy się zgodność z barwami wskaźników pH.

Zadanie 24.

Polecenie: Rozstrzygnij, który projekt syntezy należy wybrać, by uzyskać produkt z największą wydajnością.

Wzorcowa odpowiedź:

Projekt 2.

Komentarz: W pełnej odpowiedzi trzeba odwołać się do wpływu kierującego podstawników w pierścieniu aromatycznym. Sam wybór projektu bez uzasadnienia zwykle nie daje pełnej punktacji.

Zadanie 25.1.

Polecenie: Wyjaśnij, dlaczego po dodaniu HCl benzokaina tworzy klarowny roztwór.

Wzorcowa odpowiedź:

Grupa ulega protonowaniu i powstaje sól amoniowa lepiej rozpuszczalna w wodzie.

Komentarz: Kluczowe są słowa: „protonowanie” i „sól lepiej rozpuszczalna w wodzie”.

Zadanie 25.2.

Polecenie: Uzupełnij równanie hydrolizy zasadowej benzokainy.

Wzorcowa odpowiedź: benzokaina + $O H^{-}$ $\to$ $H_{2} N – C_{6} H_{4} – C O O^{-}$ + $C H_{3} C H_{2} O H$

Komentarz: W odpowiedzi trzeba zapisać produkty po stronie prawej i uwzględnić jonowy zapis skrócony.

Zadanie 27.

Polecenie: Przedstaw w projekcji Fischera wzór erytrolu i L-treitolu.

Wzorcowa odpowiedź:

Wzory chemiczne przedstawiające w projekcji Fischera wzór erytrolu i wzór jednego z jego diastereoizomerów L-treitolu.

Komentarz: Tu egzaminator sprawdza przede wszystkim poprawne ułożenie grup OH po lewej i prawej stronie łańcucha węglowego.

Zadanie 28.

Polecenie: Uzupełnij wzór $α$ -D-arabinofuranozy.

Wzorcowa odpowiedź:

Wzór chemiczny α-D-arabinofuranozy w projekcji Hawortha (wzór taflowy).

Komentarz: W pełnej punktacji liczy się zgodność orientacji podstawników z regułami przejścia z projekcji Fischera do Hawortha.

Punktacja — ile zdobyłeś?

Wynik z matury z chemii na poziomie rozszerzonym warto sprawdzić nie tylko „na oko”, ale też punkt po punkcie. To szczególnie ważne, bo w zadaniach otwartych CKE często przyznaje punkty częściowe za znajomość materiału z chemii w szkole średniej.

Schemat liczenia:

Zadania zamknięte: zwykle 1 punkt za poprawną odpowiedź.
Zadania otwarte: 1–3 punkty w zależności od złożoności i liczby wymaganych etapów.
Zadania problemowe: punktacja zależy od obecności konkretnych elementów odpowiedzi.

Tabela punktacji zadań na podstawie klucza CKE

📝 Zadanie	📊 Punkty
1.1	0–2
1.2	0–1
2	0–2
3	0–1
4	0–2
5	0–2
6	0–1
7	0–1
8	0–3
9.1	0–4
9.2	0–1
10	0–2
11.1	0–2
11.2	0–1
12	0–3
13	0–2
14	0–1
15.1	0–1
15.2	0–2
16.1	0–1
16.2	0–1
17	0–1
18.1	0–1
18.2	0–1
19.1	0–1
19.2	0–2
20	0–3
21	0–1
22	0–1
23.1	0–3
23.2	0–1
24	0–1
25.1	0–1
25.2	0–1
25.3	0–1
26	0–1
27	0–2
28	0–1
29	0–1

Kalkulator orientacyjny:

Za zadania zamknięte: _ pkt
Za zadania otwarte: _ pkt
Razem: _ / _ pkt

Chemia jest jednym z kluczowych przedmiotów rekrutacyjnych

na studia medyczne, farmację czy biotechnologię.
W takich przypadkach warto rozważyć kurs przygotowujący do poziomu rozszerzonego, a nie tylko ćwiczenie arkuszy.

Interpretacja wyniku:

Wynik poniżej 30% zwykle oznacza, że trzeba mocno wrócić do podstaw obliczeń i reakcji.
40–60% to wynik przeciętny, dobry na pierwszy etap przygotowań.
70%+ na poziomie rozszerzonym to już mocny rezultat pod rekrutację na bardziej wymagające kierunki.