Niezależnie od tego, czy jesteś osobą pracującą, która musi opłacać rachunki, czy też nadal uczysz się w szkole – a wszystkie te radosne korzyści płynące z dorosłości dopiero przed Tobą – wiesz o finansach przynajmniej odrobinę. Dziedzina ta opiera się na trzech podstawowych elementach: pieniądzach, aktywach i walucie.
Finanse zajmują się analizą wszystkich sposobów, w jakie ludzie, korporacje i rządy wykorzystują pieniądze oraz sposobów, w jakie je zdobywają.
Finanse zajmują się różnymi rodzajami aktywów oraz możliwościami ich wykorzystania. Badania z zakresu finansów obejmują także sferę teoretyczną i obejmują kilka dyscyplin, w tym te ściśle powiązane z ekonomią.
W niniejszym artykule odpowiadamy na konkretne pytania dotyczące niektórych aspektów finansów:
- Czym są systemy finansowe?
- Czym są instrumenty finansowe?
- Jak zarządza się finansami?
- Jaki jest zakres działalności w dziedzinie finansów?
- Czym jest teoria finansowa?
Zanim jednak przejdziemy do naszego tematu, wyjaśnijmy jeden bardzo ważny element finansów: pieniądze. Nie chodzi o to, co masz w kieszeni lub o czym marzysz, żeby mieć tego więcej; to jest waluta. Pieniądze to aktywa: akcje, obligacje, posiadana nieruchomość... tego rodzaju rzeczy, które mają ludzie zamożni. Nawiasem mówiąc, nie nazywa się ich zamożnymi dlatego, że mają dużo gotówki; niektórzy zamożni ludzie mają niewiele gotówki. Mając to wyjaśnione, przejdźmy do naszego tematu.
Rodzaje finansów
Jak głosi stare powiedzenie, pieniądze wprawiają świat w ruch, ale nie dzieje się to samoistnie. Nieustannie przepływają między różnymi podmiotami, a po drodze podlegają wielu złożonym mechanizmom i wyzwaniom. Co więcej, nie funkcjonują w ten sam sposób w przypadku każdej instytucji czy firmy działającej w sektorze finansowym.

Finanse osobiste obejmują sposób, w jaki osoby prywatne i rodziny prowadzą działalność finansową. Składa się na to planowanie budżetu, wydatki i oszczędzanie, ale także zabezpieczanie majątku poprzez ubezpieczenia, inwestowanie na czas emerytury oraz – w ramach tych wszystkich działań – jak najlepsze zabezpieczanie się przed ryzykiem.
Wszystkie te wydatki muszą być zrównoważone z dochodami, ale – jak to często bywa w dzisiejszych czasach – może zaistnieć konieczność zaciągnięcia kredytu pod zastaw innych aktywów. Osoby w takiej sytuacji mogą udać się do banku, aby złożyć wniosek o kredyt; być może do banku korporacyjnego.
Banki te są własnością korporacji; mają one inne priorytety niż osoby fizyczne. Finanse korporacyjne skupiają się na zwiększaniu wartości firmy dla akcjonariuszy. Nie jest łatwo pogodzić obowiązki wobec akcjonariuszy – zwiększanie wartości firmy – z potrzebą pozyskania kapitału na sfinansowanie nowych możliwości rozwoju. Dla nich rozwój wchodzi w zakres budżetowania kapitałowego, a pokrycie zwykłych kosztów operacyjnych odbywa się z tzw. kapitału obrotowego.
Często korporacje otrzymują znaczne wsparcie ze środków finansów publicznych.
Rząd dotuje zamożne korporacje, aby przekonać je do tworzenia nowych miejsc pracy i pozostania w danym miejscu.
Firma, która zamyka działalność i przenosi się gdzie indziej, może zrujnować systemy finansowe, których wcześniej była częścią, nie mówiąc już o lokalnej gospodarce.
Dlatego w najlepszym interesie finansów publicznych leży udzielanie pożyczek korporacjom lub inwestowanie w nie. Te obszary działalności finansowej są ze sobą ściśle powiązane i wzajemnie od siebie zależne.
Podstawy finansów: instrumenty finansowe
Do tej pory wspomnieliśmy o kilku instrumentach finansowych: walutach, kredytach, akcjach i inwestycjach. Jak długa może być ta lista? To podchwytliwe pytanie.
Najprostszą definicją instrumentów finansowych są „umowy”. Każda umowa pieniężna jest instrumentem finansowym.
Ale teraz wracamy do punktu wyjścia. Czym jest umowa pieniężna?
Umowy te określają dwie rzeczy: kto jest właścicielem aktywów oraz kto ma prawo do otrzymania instrumentów wymienionych w umowie.
Najłatwiejsze do zrozumienia są instrumenty gotówkowe. Jeśli zaciągasz pożyczkę w banku, podpisujesz umowę, w której zobowiązujesz się spłacić te pieniądze wraz z odsetkami według określonej stopy procentowej, zwykle dyktowanej przez rynki oraz Twoją wiarygodnością kredytową. Ta umowa jest instrumentem finansowym.

Lista instrumentów pochodnych jest dłuższa, ale nieznacznie trudniejsza do zrozumienia. Papiery wartościowe, takie jak obligacje i kontrakty terminowe na obligacje, zaliczają się do długoterminowych klas aktywów, których termin zapadalności wynosi ponad rok. Certyfikaty depozytowe (CD) oraz papiery komercyjne to aktywa krótkoterminowe, których rozliczenie następuje w ciągu mniej niż jednego roku. Dla wyjaśnienia: papiery komercyjne to w istocie weksle (ang. IOU, co znaczy „I owe you” – „jestem ci winien”), które przedsiębiorstwa wystawiają sobie same, gdy brakuje im kapitału obrotowego.
Często słyszymy o kontraktach terminowych w kontekście finansów i inwestycji.
są bardzo elastyczne; polegają na podpisaniu umowy, w której zobowiązujesz się do zakupu określonej ilości danego aktywa w ustalonym terminie w przyszłości.
Jeśli wolisz zabezpieczyć się przed ryzykiem – na przykład obawiasz się, że dany składnik aktywów straci na wartości za kilka miesięcy – możesz zawrzeć umowę opcyjną. Da ci to możliwość zakupu tego składnika aktywów w określonym terminie lub przed upływem ustalonej daty, ale nie naruszysz warunków umowy, jeśli tego nie zrobisz. Im więcej wiesz o instrumentach finansowych, tym łatwiej to wszystko zrozumieć.
Wyjaśnienie systemów finansowych
Tak jak robią to dobrzy reporterzy, omówiliśmy najpierw „kto” i „co”, aby następnie wyjaśnić „gdzie” – w naszym przypadku chodzi o to, gdzie odbywają się transakcje finansowe. Banki i pozabankowe instytucje finansowe, takie jak spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe (SKOK-i) i kasy mieszkaniowe, stanowią najbardziej dostępne dla ogółu społeczeństwa elementy systemów finansowych. Kolejnym głównym elementem są rynki finansowe – giełdy papierów wartościowych i podobne platformy, na których odbywa się obrót.

Dostęp do systemów finansowych zapewniają również podmioty świadczące usługi finansowe, takie jak firmy maklerskie, agenci ubezpieczeniowi oraz wszelkie firmy zarządzające aktywami. Firmy private equity cieszą się dużym zainteresowaniem mediów ze względu na swoje szczególnie agresywne strategie inwestycyjne, które obejmują wykupy lewarowane. Są to firmy zarządzające inwestycjami, specjalizujące się w pomnażaniu kapitału prywatnego zarówno dla firm o ugruntowanej pozycji, jak i dla start-upów.
Ostatnim elementem systemu finansowego jest przyczyna jego istnienia: aktywa. Oczywiście nie są one miejscem, chyba że uznamy, że „posiadanie aktywów zapewnia miejsce w społeczeństwie”. Ale nie o tym tutaj mówimy.
Aktywa są „produktami” będącymi przedmiotem obrotu na rynkach.
Papiery wartościowe, opcje, kontrakty terminowe, akcje i inne instrumenty finansowe stanowią podstawę każdego działania w systemach rynków finansowych.
Zarządzanie finansami
Sprzedaż inwestorom „gorących” akcji lub kontraktów terminowych na surowce to jedno, ale znacznie bardziej wymagająca praca to obsługa posprzedażowa. Maklerzy i zarządzający inwestycjami nie ograniczają się do przekazania klientom nowych, atrakcyjnych portfeli inwestycyjnych i uznania, że zadanie wykonane. Ich praca obejmuje również zarządzanie tymi aktywami: zabezpieczanie przed ryzykiem oraz opracowywanie nowych sposobów maksymalizacji zwrotów.
W finansach ryzyko ma dwojaki charakter. Z jednej strony istnieje ryzyko, że inwestycja przyniesie słabe wyniki. Akcje spółki mogą gwałtownie spaść z powodu wahań rynkowych lub innego zdarzenia zewnętrznego. Bywają też narażone na ryzyko wyceny, co oznacza, że ich wartość mogła zostać przeszacowana w momencie sprzedaży. Przykładem tego rodzaju ryzyka są schematy typu „pump and dump”.
Ryzyko operacyjne to druga strona medalu ryzyka. Każda firma spodziewa się pewnych strat, ale gdy straty te przekraczają oczekiwania, ogólna wartość firmy prawdopodobnie spadnie. Ryzyko operacyjne może mieć charakter wewnętrzny – awarie systemów, niedobory dostaw i personelu itp. – lub zewnętrzny.

Ryzyko operacyjne ma znacznie większy wpływ niż, powiedzmy, ryzyko kredytowe czy ryzyko płynności, ponieważ może ono zdestabilizować całe rynki. Kryzys finansowy z 2008 roku stanowi jak dotąd najbardziej jaskrawy przykład ryzyka operacyjnego. Osoby odpowiedzialne za zarządzanie finansami w tych firmach po prostu zignorowały wszystkie sygnały ostrzegawcze zapowiadające zbliżające się załamanie.
Uwaga na temat teorii finansów
Większość z nas akceptuje swoje aktywa finansowe, zobowiązania i ograniczenia, nie zastanawiając się zbytnio nad tym, jak nasze indywidualne okoliczności i decyzje finansowe wpisują się w szerszy kontekst świata finansów.
Obecnie Chiny dają nam najwyraźniejszy obraz tego, jak osobiste decyzje mogą wpływać na gospodarkę całego kraju.
Chińczycy są ostrożni; doświadczenie nauczyło ich, że oszczędzanie pieniędzy stanowi zabezpieczenie przed wszelkimi przyszłymi ryzykami. Jest to skuteczna strategia w zakresie finansów osobistych, jednak niski poziom konsumpcji w żaden sposób nie stymuluje gospodarki ani nie pobudza wzrostu.

Chińska gospodarka nadal jest w lepszej kondycji niż gospodarki wielu innych krajów. Jednak to, co dzieje się tam obecnie, zwłaszcza w sektorze nieruchomości, skłoniło wszystkich teoretyków finansów do modelowania możliwych scenariuszy, próbując przewidzieć skutki tych wydarzeń.
Finanse eksperymentalne to dziedzina teorii finansowej, która bada pytania typu „co by było, gdyby?”.
Aby stworzyć modele możliwych scenariuszy wydarzeń na chińskim rynku nieruchomości, badacze ci wychodzą od znanych zmiennych – minimalnych wydatków osobistych, zabezpieczania się przez inwestorów oraz działań finansowych rządu – a następnie dodają kolejne zmienne, aby przewidzieć wyniki w tych hipotetycznych warunkach.
Katastrofa na chińskim rynku nieruchomości wynika częściowo z ryzykownych praktyk w zakresie finansów zarządczych. Deweloperzy podejmowali decyzje bez uwzględnienia rad menedżerów finansowych, które mogłyby sprawić, że te inwestycje byłyby przedsięwzięciami bezpiecznymi.
to dziedzina teorii finansowej zajmująca się działalnością przedsiębiorstw. Bada ona, w jaki sposób przedsiębiorstwa podejmują decyzje oraz jak te decyzje wpływają na profil finansowy korporacji – czy go wzmacniają, czy też osłabiają.
Finanse i ekonomia są często uważane za synonimy, zwłaszcza że wiele teorii finansowych pokrywa się z teoriami ekonomicznymi. Jednak, jak zauważono w naszym obszernym artykule na ten temat, te dwie dyscypliny są jedynie ściśle powiązane.
Finanse:
- aktywa,
- waluta,
- przepływ aktywów i waluty.
Ekonomia:
- produkcja,
- dystrybucja,
- konsumpcja dóbr gospodarczych.
Teoretycy finansów zajmują się aktywami, walutą i ich przepływami, podczas gdy ekonomiści skupiają się na produkcji i dystrybucji dóbr gospodarczych oraz na tym, w jaki sposób są one konsumowane.
Podsumuj za pomocą AI









