Większość z nas wyobraża sobie finanse jako wszystko to, co ma związek z pieniędzmi. Możemy na przykład sfinansować zakup samochodu, zaciągając kredyt i spłacając go w ratach. Ta definicja finansów jest zatem poprawna, ale przedstawia jedynie niewielką część całościowego obrazu.
Słowo „finanse” oznacza dziedzinę nauki, obszar kariery zawodowej oraz wszystko, co wiąże się z pieniędzmi i aktywami. Pojęcie finansów jest tak złożone, że opracowano całe systemy służące do zarządzania i ułatwiania przepływu pieniędzy, walut i aktywów. Oczywiście musi istnieć sposób na realizację tych funkcji; taką rolę pełni FinTech, ale jest to temat na zupełnie osobną dyskusję.
W niniejszym artykule przyjrzymy się niektórym teoriom leżącym u podstaw finansów:
- matematyka finansowa i analiza ilościowa,
- finanse kwantowe,
- finanse behawioralne,
- finanse eksperymentalne,
- finanse menedżerskie,
- ekonomia finansowa.
Być może ostatni punkt wzbudzi Twoje zdziwienie: czy ekonomia nie dotyczy wyłącznie pieniędzy? Jeśli tak, to jaki jest sens ekonomii finansowej? Jak wyjaśniliśmy w naszym artykule przeglądowym, finanse i ekonomia nie są synonimami, ale są to pojęcia powiązane. Czytaj dalej, aby dowiedzieć się więcej.
Zrozumienie ekonomii finansowej
Krótko mówiąc, aby jasno odróżnić finanse od ekonomii: ekonomia zajmuje się dobrami i usługami, podczas gdy finanse skupiają się na akcjach, cenach i stopach procentowych. Ekonomia finansowa analizuje zatem, w jaki sposób te dwa odrębne aspekty są ze sobą powiązane. Jej modele koncentrują się na zarządzaniu ryzykiem, podejmowaniu decyzji i wycenie na rynkach finansowych.
Ekonomia finansowa jest przedmiotem ostrej krytyki ze względu na utrwalone przekonanie, że zmiany cen powinny z jednej strony podlegać rozkładowi statystycznemu, a z drugiej – opierać się na racjonalnych oczekiwaniach w kontekście efektywności rynku. Dziedzina ta jednak przeczy powyższym założeniom, co nie wszystkim specjalistom przemawia do przekonania.
Powszechnie przyjmuje się, że osoby podejmujące decyzje finansowe działają racjonalnie, a stopy zwrotu z aktywów mają rozkład normalny, co oznacza, że będą podlegać losowym zmianom.
W matematyce oznacza to losowe „kroki” w przestrzeni matematycznej. Jeśli kiedykolwiek korzystałeś z osi liczbowej, znasz pojęcie losowych kroków: na przykład X = 0, a krok w dowolnym kierunku jest równie prawdopodobny. Jak jednak odnosi się to do ekonomii finansowej?
Założenie o „spacerze losowym” podważa empiryczny dowód sugerujący, że menedżerowie ds. ryzyka, handlowcy i analitycy modyfikują modele w zależności od aktualnej sytuacji rynkowej. Podobnie koncepcja racjonalnego działania jest podważana przez empiryczne dowody sugerujące, że osoby podejmujące decyzje finansowe działają na wiele sposobów, które w najmniejszym stopniu nie są racjonalne.
Finanse behawioralne skutecznie podważają utrwalone od dawna przekonanie, że osoby podejmujące decyzje również działają racjonalnie. Więcej na temat tej poddyscypliny przeczytasz w dalszej części artykułu.
Krótko mówiąc, ekonomia finansowa bada, w jaki sposób racjonalni inwestorzy podejmują decyzje inwestycyjne i jak nimi zarządzają.
Zarządzanie finansami nie jest bynajmniej prostym zadaniem. Podobnie jak wiele innych kwestii związanych z finansami, walutami i rynkami, jest to zagadnienie złożone, które należy zrozumieć, aby posiadać wiedzę z zakresu finansów.
Czym są finanse eksperymentalne?
Ta gałąź teorii finansów nie jest trudna do zrozumienia; jej nazwa wskazuje na jej cel. W najprostszym ujęciu celem jest stworzenie różnych scenariuszy i warunków rynkowych, w których badacze mogą analizować zachowania uczestników oraz wynikające z nich przepływy handlowe. Oczywiście mechanizmy ustalania cen, dystrybucja informacji oraz zwroty rynkowe mają wpływ na ostateczne wyniki badań.
Cel jest dwojaki: po pierwsze, potwierdzenie słuszności istniejących teorii, a po drugie, rozszerzenie tych teorii na inne decyzje i działania finansowe.
Niektóre eksperymenty mają charakter całkowicie hipotetyczny. Odbywają się one w warunkach laboratoryjnych i angażują chętnych uczestników, którzy odpowiadają na serię pytań. Ich odpowiedzi są następnie porównywane z grupą kontrolną, której doświadczenia finansowe stanowią punkt odniesienia dla tego porównania.
Inne eksperymenty mogą przybierać formę badań z randomizacją lub kontrolowanych badań terenowych, w których uczestnicy poddawani są badaniom w rzeczywistych warunkach, a nie w środowisku stworzonym w laboratorium. Podobnie mamy do czynienia z eksperymentami naturalnymi, które zasadniczo stanowią empiryczną analizę działań i decyzji uczestników w różnych zestawach warunków – na przykład tego, jak podejmują decyzje pod wpływem kontrolowanego zestawu zmiennych oraz jak ich decyzje zmieniają się wraz ze zmianą jednej zmiennej.
Eksperymenty naturalne są popularne w badaniach finansowych i ekonomicznych, ponieważ umożliwiają łatwą interpretację założeń leżących u ich podstaw, które identyfikują każdego uczestnika i/lub warunek. Jednak eksperymenty laboratoryjne są najczęściej stosowane, częściowo dlatego, że kontrolowane środowisko ogranicza ryzyko zanieczyszczenia danych wejściowych eksperymentu lub uzyskanych wyników. Ponadto pozwalają one na dokładniejsze określenie związku przyczynowego – wpływu jednego stanu, obiektu lub zdarzenia na proces lub warunek.
mają wiele zalet, zwłaszcza jeśli eksperymenty są starannie zaprojektowane. Taką zaletą jest na przykład to, że poprzez zmianę tylko jednej zmiennej naraz i utrzymywanie wszystkich pozostałych zmiennych pod kontrolą eliminuje się potrzebę alternatywnej interpretacji wyników.
W dużej mierze unika się również innych wyzwań, takich jak błąd selekcji własnej i zmienne nieobserwowalne (podobne do tych występujących w tradycyjnych analizach danych eksperymentalnych).
Definicja finansów menedżerskich
Od zatrudniania dodatkowego personelu po wycofanie linii produktów – każda decyzja menedżerska wiąże się z kwestią finansową. W związku z tym każda taka kwestia wchodzi w zakres finansów menedżerskich.
planują, kierują i kontrolują działalność swoich przedsiębiorstw. W związku z tym opracowują i stosują technikirozwiązywania kwestii finansowych związanych z decyzjami menedżerskimi, które muszą podejmować.
Ta poddyscyplina zajmuje się dwoma aspektami finansów: rachunkowością menedżerską i finansami przedsiębiorstw. Finanse przedsiębiorstw dotyczą oczywiście ogólnej kondycji przedsiębiorstwa. Jego struktura finansowa i decyzje zarządcze mają wpływ na kapitał firmy – innymi słowy, na jej wynik finansowy oraz na to, jaką kwotą pieniędzy i jakimi aktywami dysponuje. Natomiast rachunkowość zarządcza dostarcza kierownictwu informacji na temat wyników i rentowności firmy.
Należy pamiętać, że praktyka księgowości różni się od studiowania i stosowania finansów zarządczych. Praca w finansach zarządczych to stanowisko, które nie uczestniczy bezpośrednio w codziennym zarządzaniu firmą. Polega ono raczej na analizowaniu i ocenie technik finansowych pod kątem ich przydatności i wykonalności w konkretnym zastosowaniu, a nie na faktycznym wdrażaniu tych technik w praktyce.
Istotny jest również fakt, że finanse menedżerskie skupiają się na ogólnej kondycji finansowej przedsiębiorstwa. Stąd też wszystko, co wiąże się z optymalizacją działalności i generowaniem przychodów w perspektywie długoterminowej, będzie opierać się na modelach finansów menedżerskich w celu opracowania korzystnych strategii. Często sprawdzone metody finansów korporacyjnych – budżetowanie kapitałowe i optymalizacja przepływów pieniężnych – poddawane są ponownej analizie w celu upewnienia się, że nadal stanowią solidne strategie w danej sytuacji.
W przeciwnym razie wystarczają standardowe analizy kosztów i rentowności, takie jak rachunek kosztów działań (ABC) oraz analiza koszt-wolumen-zysk, ale tylko pod warunkiem, że nie przewiduje się pogorszenia ogólnej kondycji finansowej przedsiębiorstwa.
Dowiedz się również, jak finanse menedżerskie wpisują się w ogólne ramy systemów finansowych.
Wprowadzenie do matematyki finansowej - finanse behawioralne i kwantowe
Zanim przejdziemy do matematyki finansowej, omówmy pokrótce dwie pozostałe kategorie teorii finansowej: finanse kwantowe i finanse behawioralne.
Co jakiś czas słyszymy takie zwroty jak „na rynkach panuje niepokój”, „giełdy gwałtownie spadają”, „inwestorzy są nerwowi”.
Oczywiście rynki nie są podmiotami zdolnymi do odczuwania emocji czy podejmowania działań. Kiedy używa się takich zwrotów, mają one odzwierciedlać nastroje inwestorów lub ich reakcje na bieżące wydarzenia. Nie tak dawnym przykładem jest zakup Twittera przez Elona Muska. Krótko mówiąc, zjawiska te opisują finanse behawioralne.
To, jak zachowują się inwestorzy – a nie rynki! – a dokładniej, struktura psychologiczna, która kieruje zachowaniami inwestorów, stanowi podstawę finansów behawioralnych. Analitycy finansów behawioralnych tworzą modele czynników psychologicznych, które skłaniają inwestorów do reagowania na wahania rynkowe w określony sposób, a następnie prognozują aktywność finansową w oparciu o te modele. Analizują oni również badania empiryczne, które wskazują na odstępstwa od klasycznej ekonomii behawioralnej.
Natomiast finanse kwantowe pomijają inwestorów i czynniki, które nimi kierują, skupiając się na problemach właściwych dla finansów, takich jak wycena instrumentów finansowych na szybko zmieniającym się rynku.
Jeśli na podstawie nazwy tej poddyscypliny domyśliłeś się, że finanse czerpią z fizyki, to masz rację.
Fizycy kwantowi i ekonomiści opracowali systemy obliczeniowe stosowane w finansach. Ci ekonofizycy, czyli osoby zajmujące się tą gałęzią teorii finansów, opracowali kilka modeli, które stanowią podstawę ich pracy, między innymi kwantowy model dwumianowy i kwantowy model ciągły.
Oczywiste jest, że dziedzina ta w dużym stopniu opiera się na matematyce; w jeszcze większym stopniu niż poddziedzina matematyki finansowej, którą teraz omówimy.
Mówiąc najprościej, matematyka finansowa jest to matematyka stosowana na rynkach finansowych, skupiająca się przede wszystkim na modelowaniu instrumentów pochodnych, takich jak stopy procentowe i ryzyko kredytowe. Jak pewnie zauważyłeś, jedno z nich oznacza zyski, a drugie – potencjalne straty. Ta dwutorowa dyscyplina dzieli się na odrębne gałęzie analityczne. Jedna z nich koncentruje się na prawdopodobieństwie neutralnym względem ryzyka, podczas gdy druga zajmuje się prawdopodobieństwem rzeczywistym.
została sformułowana przez Harriego Markowitza w 1952 r. jako rozwinięcie teorii alokacji środków pieniężnych w warunkach niepewności. Teoria alokacji środków zajmowała się wyborem najlepszej inwestycji w zależności od spodziewanego potem zysku i ryzyka.
Analiza portfelowa metodą Markowitza pozwala na wyznaczenie tzw. efektywnego portfela inwestycyjnego, czyli portfela spółek najprawdopodobniej wartych inwestycji.
Inne obszary finansów, które czerpią z matematyki finansowej, obejmują ubezpieczenia i zarządzanie portfelem po stronie klienta, a także różnorodne papiery wartościowe – między innymi rządowe, zabezpieczone aktywami i korporacyjne. Aby pogłębić znajomość tematu, zapoznaj się z trzema głównymi gałęziami finansów: finansami osobistymi, publicznymi i korporacyjnymi
Podsumuj za pomocą AI
Oceń czy nasz artykuł był pomocny 😊 Oceń nas!
Loading...
