Odłóżmy chwilowo na bok teoretyczne i analityczne problemy chemii. Zapomnijmy o twoim następnym egzaminie lub pracy domowej, którą musisz odrobić. Zostawmy twój eksperyment lub obliczenia na inny dzień. Oczyść swój umysł z pojęć chemicznych, których musisz się nauczyć.

Zamiast myśleć o molach, związkach chemicznych lub metalach przejściowych, skupmy się na zabawnych aspektach chemii, ciekawostkach, które sprawiły, że wybrałeś kierunek na wydziale chemii.

Chemia to nie tylko Avogadro, wiązania kowalencyjne czy grupy funkcyjne. To inspiracja. Rzućmy okiem na najbardziej niesamowite ciekawostki z chemii.

Przypadkowe odkrycia chemiczne

Oczywiście było mnóstwo przełomowych odkryć chemicznych. Oto kilka, które nie poszły zgodnie z planem.

Fajerwerki

Historia głosi, że jakieś dwa tysiące lat temu kucharz był zajęty przygotowywaniem posiłku, kiedy przypadkowo zmieszał trzy składniki, bardzo powszechne w kuchni: węgiel drzewny, siarka i azotan potasu. (Ta ostatnia substancja, powszechnie znana jako saletra, była używana przez długi czas jako środek konserwujący żywność).

Kiedy te trzy chemikalia zostały zmieszane i podgrzane, w rezultacie powstał ogromny huk - ponieważ otrzymana substancja była zasadniczo tym, co teraz nazywamy prochem! Uważa się, że kucharz wepchnął następnie mieszaninę do laski bambusa, a ze względu na ciśnienie powstające w wyniku gromadzenia się gazów, tym razem eksplozja była jeszcze większa.

Więc następnym razem, gdy spojrzysz na fajerwerki, pomyśl o chińskim kucharzu, który przypadkowo stworzył pierwsze sztuczne ognie dwa tysiące lat temu!

Potrzebujesz korepetycji z chemii?

Kolorowe fajerwerki na nocnym niebie.
Czy wiesz, że fajerwerki to tylko chemia? | źródło: Unsplash - Razvan Cristea

Coca-Cola

Po wojnie secesyjnej ranny żołnierz John Pemberton szukał sposobu na zarobienie pieniędzy (i rzucenie uzależnienia od środków przeciwbólowych). Był farmaceutą i próbował wielu eksperymentów chemicznych, aby opracować lek, który mógłby sprzedawać. Wszystkie jego eksperymenty zakończyły się komercyjnym fiaskiem - poza „lekarstwem” opartym na roślinie koki, o którym twierdził, że pomaga uspokoić nerwy.

Ten napój leczniczy w późniejszym czasie stał się popularny jako Coca-Cola. Niestety Pemberton sprzedał przepis i umarł, zanim jego wynalazek odniósł tak fenomenalny sukces... To inny człowiek - nie naukowiec, ale biznesmen - zamienił napój w ogromny biznes, jakim jest dzisiaj.

Naprawdę niesamowite ciekawostki chemiczne dotyczące twojego ciała

Ludzkość i łyżka

Ludzie są zbudowani z atomów - miliardów atomów. Ale same atomy praktycznie składają się z niczego - większa część atomu to czysta pusta przestrzeń. Oprócz elektronów, protonów i neutronów składają się w rzeczywistości w 99,9% z przestrzeni (jeden przykład sugeruje, że gdyby atom był wielkości stadionu piłkarskiego, same cząstki byłyby znacznie mniejsze niż piłki tenisowe)! Są trzymane razem tylko przez fale i siły atomowe - tego rodzaju rzeczy, których uczysz się w fizyce.

Gdybyś w jakiś sposób usunął przestrzeń pomiędzy tymi wszystkimi małymi cząstkami w atomie, byłyby one jeszcze mniejsze. Rzeczywiście, powiedziano, że bez tej przestrzeni wszystkie atomy wszystkich ludzi na świecie zmieściłyby się na łyżce.

Jeśli jeszcze nie wiesz o atomach, przeczytaj podstawowe pojęcia chemiczne, które opisaliśmy w tym słowniku.

Ile warte jest twoje ciało?

Twoje ciało, jak wszystko inne na świecie, składa się z pierwiastków chemicznych. Najczęściej spotykane w organizmie to wodór, węgiel, tlen, wapń, azot i fosfor. Mniej niż jeden procent twojego organizmu to potas, chlor, magnez, siarka i sód. Ciekawie jest tak pomyśleć wszystkie rzeczy, których używasz w laboratorium, są również w twoim ciele!

Ale gdybyś rozłożył swoje ciało tylko na atomy i cząsteczki tych chemikaliów, możesz być zaskoczony, słysząc, że nie jesteś aż tak cenny. W latach dwudziestych chemik powiedział, że suma tych chemikaliów - po cenie rynkowej - wynosiła tylko około 0,85 dolara (lub nieco ponad 3 złote). W tej chwili prawdopodobnie jesteś wart trochę więcej - około jednego dolara!

Ciała i ołówki

Po tlenie węgiel jest najpowszechniejszą cząsteczką w organizmie. Nie powinno to być tak zaskakujące, ponieważ ta substancja - którą powinieneś znać z układu okresowego pierwiastków - jest jedną z najliczniejszych na świecie i była znana naukowcom od tysięcy lat.

Węgiel ma miliony różnych zastosowań - od węglowodoru używanego w benzynie po polimer używany do produkcji plastiku. Ale jedna mała rzecz wydaje się dość niesamowita: z węgla znajdującego się w twoim ciele możesz zrobić prawie 10 000 ołówków!

Poszukaj tutaj nauczyciela chemii online teraz.

Ołówek na czarnym tle.
Ty i te ołówki składacie się z tych samych materiałów chemicznych. | źródło: Unsplash - SUNBEAM PHOTOGRAPHY

Atomy: kilka całkowicie oszałamiających faktów

O atomach wiemy od dawna

Można by pomyśleć, że atomy, podstawowe małe cząsteczki, o których uczymy się na każdym kursie chemii, są nowszym odkryciem. Jak ktokolwiek mógł wiedzieć, co się dzieje na tak szczegółowym poziomie bez mikroskopu?

Ale tak naprawdę atomy zostały odkryte bardzo dawno temu, przez Greka Demokryta, około 400 roku p.n.e. Był filozofem - lub „przyrodnikiem”, jak zwykło się określać chemików - i od tego czasu nazywany jest „ojcem współczesnej nauki”!

Trzeba jednak powiedzieć, że zasadniczo zgadł, a przynajmniej że była to bardzo szczęśliwa hipoteza. Dopiero znacznie później - w XVIII wieku - teoria atomowa została przyjęta, gdy John Dalton powtórzył ją.

Chcesz dowiedzieć się więcej o Johnie Daltonie? Sprawdź nasz artykuł sławni chemicy i ich odkrycia.

Szkło to ciecz

To trochę klasyka chemii, ale wcale nie jest mniej niesamowita. Szkło jest właściwie cieczą a nie ciałem stałym, jak można by się tego spodziewać. Szkło faktycznie płynie, bardzo wolno: jeśli spojrzysz na stare okna, zobaczysz, że dolna część szyby jest zauważalnie grubsza niż górna.

Dlaczego? Szkło jest wytwarzane przez schłodzenie bardzo szybko stopionej substancji. Ponieważ chłodzenie następuje tak szybko, nie krystalizuje. Raczej wiązania chemiczne w strukturze molekularnej substancji zasadniczo się zacieśniają, ponieważ brakuje im energii cieplnej do swobodnego poruszania się.

Chociaż nie wygląda na to, szkło naprawdę płynie - ale płynie z prędkością, przy której zajęłoby miliony lat aby zaobserwować właściwości podobne do wody.

Woda jest zimniejsza niż powietrze, nawet gdy ma tę samą temperaturę

Czy byłeś kiedyś zaskoczony, gdy w upalny dzień wskakujesz do ciepłego basenu i okazuje się, że woda jest lodowata? Jest ku temu naukowy powód.

Woda, nawet gdy ma dokładnie taką samą temperaturę jak powietrze, zawsze będzie chłodniejsza. Dzieje się tak, ponieważ woda znacznie lepiej przewodzi ciepło niż powietrze, które tak naprawdę jest izolatorem termicznym (dlatego zwykle mamy szczelinę powietrzną między dwiema warstwami cegieł w ścianach naszego domu). Powietrze jest znacznie mniej gęste niż woda, co oznacza, że atomy w nim zawarte są dalej od siebie. W konsekwencji energia cieplna nie może przez nie tak łatwo przejść!

Szachy i atomy

To ci dopiero zagwozdka!

Większość fizyków zgadza się, że w całym wszechświecie jest około 10⁸⁰ atomów. To 10 z kolejnymi osiemdziesięcioma zerami na końcu, czyli sto quinvigintillionów. To duża liczba.

Jednak bez względu na to, jak duża jest ta liczba, w grze w szachy jest tak naprawdę więcej możliwych ruchów: 10¹²⁰. Ta liczba to tylko szacunki, dokonane przez matematyka, który zastanawiał się, jak nauczyć komputer grać w szachy. Ale opiera się na średnio trzydziestu możliwych ruchach w dowolnym momencie gry, przy czym każda gra trwa średnio osiemdziesiąt ruchów.

Wiedząc o tym, szachy wcale nie wydają się takie nudne - podobnie jak chemia!

Ciekawostki chemiczne na temat kwasów i zasad!

Zasady i mydło

Prawdopodobnie używasz alkaliów (lub zasad) częściej niż myślisz, ponieważ są one podstawowym składnikiem domowych środków czyszczących - na przykład substancji takich jak wybielacz - i takich rzeczy, jak soda oczyszczona.

Ale prawdopodobnie w przeszłości powiedziano ci: „podczas pracy z wybielaczem noś rękawiczki!”. W laboratorium chemicznym lub podczas wprowadzenia do chemii w szkole również powiedzą ci, aby nie dotykać zasad. Czy wiesz, dlaczego tak się dzieje?

Ponieważ zasady zamieniają ręce w mydło! Reagują z kwasami tłuszczowymi na dłoniach, wchodząc w reakcję zwaną zmydlaniem. Tak więc, jeśli dotkniesz wybielacza, zauważysz, że skóra stanie się dziwnie gładka i śliska. To dlatego, że zamieniasz się w mydło!

Kwas żołądkowy

Twój żołądek jest pełen kwasu - mieszaniny kwasu solnego, chlorku sodu i chlorku potasu w różnych stężeniach - który pomaga rozkładać żywność i zabijać bakterie. To rodzaj biologicznej obrony przed jakąkolwiek chorobą, która miałaby dostać się do organizmu przez usta.

Ale ten kwas jest niesamowity. Mocny jak kwas akumulatorowy - od jednego do trzech w skali pH - ten kwas jest wystarczająco silny, aby stopić metal. Gdyby spadł na twoją skórę, przepaliłby ją.

Naprawdę to cud biologii, że codziennie funkcjonujemy z taką zawartością trzewi.

Pszczoły, osy; kwasy, zasady.

Fascynująca jest dychotomia między kwasami i zasadami, która zdominuje wszystkie podstawowe kursy chemiczne. Ale zabawne jest to, że w tym temacie świat chemii jest tak oczywisty w przyrodzie, w żywych organizmach wokół nas.

Weźmy pod uwagę pszczoły i osy, zmory letnich dni - jedna pożyteczna, ale bolesna, druga złowroga i okrutna. Te owady są naprawdę idealnymi partnerami, ponieważ są również chemicznymi przeciwieństwami. Żądło pszczoły jest kwaśne, podczas gdy osy jest zasadowe!

Więc technicznie najlepszym sposobem na pomoc przy ukąszeniu pszczoły jest ukąszenie przez osę - w tym samym miejscu! - i na odwrót. To powinno zneutralizować ból!

Pszczoła siedząca na biało-zółtym kwiatku.
Pszczoły i osy to chemiczne przeciwieństwa. Chemia jest wszędzie! | źródło: Pixabay - Meghan Gaspar-McCarthy

Jeśli nie zaspokoiłeś jeszcze pragnienia wiedzy chemicznej, czytaj nasze artykuły: niezbędny sprzęt chemiczny i przewodnik po chemii!

Potrzebujesz nauczyciela z przedmiotu: Chemia ?

Oceń czy nasz artykuł był pomocny 😊

5,00/5 - 1 głos(y)
Loading...

Marta

Pozytywnie zakręcona idealistka. Straszna psiara i wielbicielka gier planszowych. Fascynatka lingwistyki, kreatywnego myślenia i samorozwoju.