U podstaw sukcesu programu Excel leżą dwie niezwykle ważne cechy: formuły i funkcje. Są to elementy składowe, które umożliwiają użytkownikom tworzenie ogromnych, złożonych arkuszy kalkulacyjnych zawierających skomplikowane obliczenia. Formuły i funkcje pozwalają użytkownikom programu Excel zaoszczędzić niezliczone godziny pracy ręcznej oraz pomagają im zrozumieć rozbudowane pojęcia matematyczne, przekształcając niejasne dane w użyteczne informacje.

Kategoria funkcjiNajważniejsze funkcjeDo czego służąPrzykład formuły
Funkcje matematyczne i trygonometryczneSUMA, ZAOKR, ILOCZYN , SUMA.JEŻELIDodawanie, mnożenie, zaokrąglanie i sumowanie liczb z uwzględnieniem warunkówSUMA(A1;B1)
LogiczneJEŻELI, ORAZ, LUB, NIE, JEŻELI.WIELESprawdzają warunki i zwracają różne wynikiJEŻELI(D1>100,„Przekroczenie budżetu”,"W ramach budżetu”)
TekstoweZŁĄCZ.TEKST , TEKST.DZIEL, LEWY, PRAWY, Z.WIELKIEJ.LITERY Łączenie, wyodrębnianie i formatowanie tekstuTEKST.DZIEL(„ ”, PRAWDA, A1:B1)
Data i godzinaDZIŚ, TERAZ, DATY.RÓŻNICA, DATA, DNIPraca z datami, godzinami i terminamiDZIŚ()
Wyszukiwanie i odwołaniaX.WYSZUKAJ, WYSZUKAJ.PIONOWO, WYSZUKAJ.POZIOMO, INDEKS, PODAJ.POZYCJĘWyszukiwanie wartości w tabelach i zakresachWYSZUKAJ.PIONOWO(10003; A2:B26; 2; FAŁSZ)
FinanseRATA , WART.PRZYSZ, NPV, WART.BIEŻ , STOPAObliczanie rat, wartości inwestycji i stóp procentowychRATA(5%/12,60,-10000)
StatystykaILE.LICZB, ILE.NIEPUSTYCH, ŚREDNIA, MEDIANA, LICZ.JEŻELIZliczanie, podsumowywanie i analiza danychILE.LICZB(R1:R10)
Dostępni najlepsi nauczyciele Excel
Ireneusz
5
5 (27 ocen(y))
Ireneusz
120 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Adrian
5
5 (17 ocen(y))
Adrian
100 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Michał
5
5 (19 ocen(y))
Michał
85 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Kamil
5
5 (12 ocen(y))
Kamil
80 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Krzysztof
5
5 (12 ocen(y))
Krzysztof
120 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Monika
5
5 (12 ocen(y))
Monika
119 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Magdalena
5
5 (10 ocen(y))
Magdalena
90 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Andrzej
5
5 (4 ocen(y))
Andrzej
59 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Ireneusz
5
5 (27 ocen(y))
Ireneusz
120 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Adrian
5
5 (17 ocen(y))
Adrian
100 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Michał
5
5 (19 ocen(y))
Michał
85 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Kamil
5
5 (12 ocen(y))
Kamil
80 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Krzysztof
5
5 (12 ocen(y))
Krzysztof
120 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Monika
5
5 (12 ocen(y))
Monika
119 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Magdalena
5
5 (10 ocen(y))
Magdalena
90 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Andrzej
5
5 (4 ocen(y))
Andrzej
59 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Zaczynajmy

Zrozumienie formuł w programie Excel

Jeśli nie korzystasz z formuł i funkcji w programie Excel, to właściwie w ogóle nie korzystasz z tego programu. Wielu początkujących użytkowników zaczyna korzystać z programu Excel do prostych zadań związanych z tabelami, takich jak tworzenie kalendarza. Uważają przy tym, że nie potrzebują formuł, bo wolą ręcznie wypełniać każdą komórkę.

Kobieta siedząca tyłem do obiektywu, wpatrująca się w ekran komputera z tabelami Excel.
Excel to jeden z programów wchodzących w skład pakietu Microsoft Office. | źródło: Pixabay - mohamed Hassan

Chociaż w ten sposób można oczywiście wiele zrobić, nauka stosowania formuł i funkcji w programie Excel to najlepszy sposób na lepsze poznanie tego oprogramowania i zwiększenie wydajności pracy. Możesz nawet wykorzystać formuły i funkcje, aby ułatwić sobie tworzenie tego kalendarza!

beenhere
Pokaż mi obliczenia!

Czasami może się zdarzyć, że będziesz chciał zobaczyć w arkuszu kalkulacyjnym samą funkcję lub wzór, a nie tylko jej wyniki. W programie Excel można łatwo przełączać wyświetlanie wzorów, przechodząc do karty „Wzory” > grupa „Kontrola wzorów” i klikając przycisk „Pokaż wzory”.

Czym są formuły w programie Excel?

Mówiąc najprościej, formuły w programie Excel to wyrażenia matematyczne, które działają na podstawie wprowadzonych danych. Wykorzystują one głównie proste pojęcia matematyczne, takie jak dodawanie, odejmowanie, mnożenie i dzielenie. Są łatwe do opanowania i stosowania. Ponadto można tworzyć bardzo złożone formuły do rozwiązywania wyrażeń zawierających wiele zmiennych. Na przykład formuła może wyglądać tak: „=1+2+3” lub „=B1-B2”.

beenhere
Formuła a funkcja

Formuła to pełne obliczenie wpisywane do komórki programu Excel, zazwyczaj zaczynające się od znaku =.
🤓
Funkcja to wbudowane polecenie, które wykonuje określone obliczenie w ramach formuły, na przykład SUMA, JEŻELI lub X.WYSZUKAJ.
🤓
Na przykład =SUMA(A1:A10) to formuła wykorzystująca funkcję SUMA.
🤓
Zrozumienie tej różnicy znacznie ułatwia prawidłowe odczytywanie i tworzenie formuł w programie Excel.

Funkcje programu Excel to temat nieco bardziej zaawansowany, ale istnieje wiele formuł, których można się łatwo nauczyć i które można zrozumieć, nawet będąc początkującym użytkownikiem. Aby wprowadzić funkcję, należy wykonać tę samą czynność, co podczas wprowadzania formuły: w pasku formuły programu Excel należy zacząć od znaku „=” i wpisać nazwę funkcji, a następnie argumenty w nawiasach.

Dostępni najlepsi nauczyciele Excel
Ireneusz
5
5 (27 ocen(y))
Ireneusz
120 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Adrian
5
5 (17 ocen(y))
Adrian
100 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Michał
5
5 (19 ocen(y))
Michał
85 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Kamil
5
5 (12 ocen(y))
Kamil
80 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Krzysztof
5
5 (12 ocen(y))
Krzysztof
120 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Monika
5
5 (12 ocen(y))
Monika
119 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Magdalena
5
5 (10 ocen(y))
Magdalena
90 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Andrzej
5
5 (4 ocen(y))
Andrzej
59 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Ireneusz
5
5 (27 ocen(y))
Ireneusz
120 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Adrian
5
5 (17 ocen(y))
Adrian
100 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Michał
5
5 (19 ocen(y))
Michał
85 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Kamil
5
5 (12 ocen(y))
Kamil
80 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Krzysztof
5
5 (12 ocen(y))
Krzysztof
120 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Monika
5
5 (12 ocen(y))
Monika
119 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Magdalena
5
5 (10 ocen(y))
Magdalena
90 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Andrzej
5
5 (4 ocen(y))
Andrzej
59 zł
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Zaczynajmy

Jak korzystać z formuł w programie Excel

Aby wprowadzić formułę lub funkcję w programie Excel, należy najpierw zaznaczyć komórkę, w której ma zostać wyświetlony wynik. Następnie w pasku formuł programu Excel wystarczy wpisać znak „=” i podać formułę lub funkcję, której chcesz użyć. Potwierdź formułę lub funkcję, naciskając klawisz Enter na klawiaturze, a program Excel automatycznie wykona instrukcje wprowadzone w zaznaczonej komórce. Formuły i funkcje mają nieskończoną liczbę zastosowań, więc bez względu na to, co chcesz obliczyć lub zlecić programowi Excel, prawdopodobnie istnieje odpowiednia funkcja do tego zadania.

Istnieją dwa sposoby wprowadzania zmiennych do wzoru:

  • Wpisz konkretne liczby, które chcesz wykorzystać w obliczeniach.
  • Użyj odwołań do komórek lub adresów komórek, których wartości chcesz wykorzystać w obliczeniach.

Możesz łączyć te dwie metody – na przykład możesz wpisać „=((A2*B2)/2)”, dzięki czemu nawet jeśli wartości w komórkach A2 i B2 ulegną zmianie, zawsze będą dzielone przez 2. Aby wprowadzić odwołania do komórek, możesz wpisać je ręcznie, kliknąć komórkę lub kliknąć i przeciągnąć, aby zaznaczyć zakres — dzięki temu tworzenie potrzebnych formuł jest jeszcze łatwiejsze!

Kategorie formuł programu Excel wraz z przykładami

Formuły programu Excel mogą Ci bardzo pomóc, np. w prowadzeniu budżetu domowego. Aby ułatwić orientację, pogrupowaliśmy je według tego, do czego służą. Niezależnie, czy dodajesz liczby, sprawdzasz warunki, łączysz tekst, pracujesz z datami czy wyszukujesz informacje w tabelach, prawdopodobnie będziesz potrzebować jakiejś formuły. Ponieważ firma Microsoft porządkuje funkcje programu Excel według kategorii, łatwiej jest wybrać odpowiednią formułę do każdego zadania. Chociaż program Excel oferuje ponad 450 wbudowanych funkcji i nieskończoną liczbę formuł, istnieje kilka, które warto znać już na samym początku korzystania z programu.

beenhere
Nie musisz uczyć się na pamięć wszystkich formuł

Program Excel zawiera wiele funkcji, ale większość użytkowników w codziennej pracy korzysta z niewielkiego zestawu formuł.
🤓
Zacznij od popularnych formuł, takich jak SUMA, JEŻELI, ILE.LICZB, TEKST.DZIEL, DZIŚ, X.WYSZUKAJ, a następnie rozszerzaj swoją wiedzę w miarę jak zadania stają się coraz bardziej szczegółowe.
🤓
Nauka według kategorii jest zazwyczaj łatwiejsza niż zapamiętywanie długiej listy alfabetycznej.

Funkcje matematyczne i trygonometryczne

Funkcja SUMA sumuje liczby, np. =SUMA(A1:A10).
Funkcja ZAOKR zaokrągla liczbę do określonej liczby miejsc po przecinku, np. =ZAOKR(C1,2).
Funkcja ILOCZYN mnoży liczby, np. =ILOCZYN(A1:A5).
Funkcja SUMA.JEŻELI sumuje wartości tylko wtedy, gdy spełniają one określony warunek, np. =SUMA.JEŻELI(A1:A10,„>100”).
Funkcje MAKS i MIN można stosować razem do obliczania zakresu danych, np. =MAKS(A1:A10)-MIN(A1:A10).
Mężczyzna siedzący przy biurku, na którym stoi otwarty laptop z tabelami na ekranie.

Funkcje logiczne

Funkcja JEŻELI zwraca jeden wynik, jeśli warunek jest prawdziwy, a inny, jeśli jest fałszywy, np. =JEŻELI(D1>100,„Przekroczenie budżetu”,"W ramach budżetu”).
Funkcja ORAZ zwraca wartość PRAWDA tylko wtedy, gdy wszystkie warunki są prawdziwe, np. =ORAZ(E1>0,E1<100).
Funkcja LUB zwraca wartość PRAWDA, gdy co najmniej jeden warunek jest prawdziwy, np. =LUB(F1=„Tak”,F1=„Być może”).
Funkcja NIE odwraca wynik PRAWDA lub FAŁSZ, co jest przydatne podczas sprawdzania, czy coś nie ma miejsca.
Funkcja JEŻELI.WIELE sprawdza kilka warunków po kolei, co może ułatwić odczytanie długich, zagnieżdżonych formuł JEŻELI.

Funkcje tekstowe

Funkcja ZŁĄCZ.TEKSTY łączy fragmenty tekstu, jednak ZŁĄCZ.TEKST jest nowocześniejszą wersją, której należy nauczyć się w pierwszej kolejności.
Funkcja TEKST.DZIEL łączy fragmenty tekstu za pomocą wybranego separatora, np. =TEKST.DZIEL(„ ”, PRAWDA, A1:B1).
Funkcja LEWY wyodrębnia znaki z początku ciągu tekstowego, np. =LEWY(I1,5).
Funkcja PRAWY wyodrębnia znaki z końca ciągu tekstowego, np. =PRAWY(J1,3).
Funkcje DUŻE.LITERY, MAŁE.LITERY i Z.WIELKIEJ.LITERY zmieniają wielkość liter w tekście.

Funkcje daty i czasu

DZIŚ zwraca bieżącą datę, na przykład =DZIŚ().
TERAZ zwraca bieżącą datę i godzinę, na przykład =TERAZ().
DATY.RÓŻNICA oblicza różnicę między dwiema datami, na przykład =DATY.RÓŻNICA(K1,K2,„d”).
DATA tworzy datę na podstawie oddzielnych wartości roku, miesiąca i dnia.
DNI zwraca liczbę dni między dwiema datami.
Widok z góry na spotkanie biznesowe. Uścisk dłoni, laptopy, dokumenty, kawa i materiały biurowe na białym drewnianym stole.

Funkcje wyszukiwania i odwołań

Funkcja WYSZUKAJ.PIONOWO przeszukuje pierwszą kolumnę tabeli w dół i zwraca wartość z innej kolumny w tym samym wierszu.
Funkcja WYSZUKAJ.POZIOMO przeszukuje pierwszy wiersz tabeli w poziomie i zwraca wartość z innego wiersza w tej samej kolumnie.
Funkcja INDEKS zwraca wartość znajdującą się w wybranym wierszu i kolumnie w obrębie zakresu.
Funkcja PODAJ.POZYCJĘ zwraca pozycję wartości w wierszu, kolumnie lub zakresie.
Funkcja X.WYSZUKAJ stanowi bardziej przejrzystą i nowoczesną opcję dla wielu zadań związanych z wyszukiwaniem, ponieważ umożliwia przeszukiwanie w różnych kierunkach.

Funkcje finansowe

Funkcja RATA oblicza regularną ratę kredytu, np. =RATA(5%/12,60,-10000).
Funkcja WART.PRZYSZ oblicza wartość przyszłą inwestycji na podstawie płatności i odsetek.
Funkcja NPV oblicza wartość bieżącą przyszłych przepływów pieniężnych przy użyciu stopy dyskontowej.
Funkcja WART.BIEŻ oblicza, ile dana przyszła kwota jest warta dzisiaj.
Funkcja STOPA oblicza stopę procentową potrzebną do obliczeń dotyczących kredytu lub inwestycji.
Osoba korzystająca z laptopa z arkuszami kalkulacyjnymi i wykresami, relaksująca się na leżaku przy basenie.

Funkcje statystyczne

Funkcja ILE.LICZB zlicza komórki zawierające liczby, na przykład =ILE.LICZB(R1:R10).
Funkcja ILE.NIEPUSTYCH zlicza komórki, które nie są puste, na przykład =ILE.NIEPUSTYCH(S1:S10).
Funkcja ŚREDNIA oblicza średnią z grupy liczb, np. =ŚREDNIA(B1:B10).
Funkcja MEDIANA zwraca środkową wartość z zestawu liczb, np. =MEDIANA(T1:T10).
Funkcja LICZ.JEŻELI zlicza komórki spełniające jeden warunek, np. =LICZ.JEŻELI(A1:A10, „Tak”).

Wskazówki dotyczące opanowania formuł w programie Excel

Nauka obsługi programu Excel może wydawać się przytłaczająca, gdy zdajesz sobie sprawę, że istnieją setki sposobów wykorzystania domyślnych opcji i miliony możliwości tworzenia nowych. Jednak dzięki cierpliwości i praktyce z czasem nauczysz się nowych rzeczy w Excelu. Zanim się zorientujesz, zostaniesz ekspertem! 

Mężczyzna w dżinsowej koszuli zrelaksowany i uśmiechnięty siedzi przy biurku z komputerem, podczas gdy w tle rozmawia dwóch jego współpracowników w nowoczesnym biurze.

Możesz uzupełnić swoją naukę lekcjami prowadzonymi przez wykwalifikowanych korepetytorów z serwisu Superprof. Pomogą Ci oni opanować obsługę programu Excel dostosowując terminy lekcji do Twojego harmonogramu. Najlepszym sposobem na doskonalenie umiejętności jest zaczęcie od prostych formuł, a następnie stopniowe łączenie funkcji, odwołań do komórek i zakresów. Z czasem Twoje arkusze kalkulacyjne będą stawały się coraz bardziej złożone. Program Excel umożliwia też tworzenie Twoich własnych funkcji - funkcji zdefiniowanych przez użytkownika (UDF) - za pomocą języka Visual Basic for Applications (VBA).

💂 Nazwa angielska🥟 Nazwa polskaFormuła po polsku
SUMSUMA=SUMA(A1:A10)
ROUNDZAOKR=ZAOKR(A1;2)
PRODUCTILOCZYN=ILOCZYN(A1:A5)
SUMIFSUMA.JEŻELI=SUMA.JEŻELI(A1:A10;B1;C1:C10)
IFJEŻELI=JEŻELI(A1>10;"Tak";"Nie")
ANDORAZ=ORAZ(A1>0;B1>0)
ORLUB=LUB(A1>0;B1>0)
NOTNIE=NIE(A1=0)
IFSJEŻELI.WIELE=JEŻELI.WIELE(A1>90;"A";A1>75;"B";PRAWDA;"C")
CONCATZŁĄCZ.TEKST=ZŁĄCZ.TEKST(A1;B1)
TEXTJOINTEKST.DZIEL=TEKST.DZIEL(", ";PRAWDA;A1:A3)
LEFTLEWY=LEWY(A1;3)
RIGHTPRAWY=PRAWY(A1;3)
PROPERZ.WIELKIEJ.LITERY=Z.WIELKIEJ.LITERY(A1)
TODAYDZIŚ=DZIŚ()
NOWTERAZ=TERAZ()
DATEDIFDATY.RÓŻNICA=DATY.RÓŻNICA(A1;B1;"d")
DATEDATA=DATA(2026;7;23)
DAYSDNI=DNI(B1;A1)
XLOOKUPX.WYSZUKAJ=X.WYSZUKAJ(A1;B1:B10;C1:C10)
VLOOKUPWYSZUKAJ.PIONOWO=WYSZUKAJ.PIONOWO(A1;B1:D10;2;FAŁSZ)
HLOOKUPWYSZUKAJ.POZIOMO=WYSZUKAJ.POZIOMO(A1;B1:D3;2;FAŁSZ)
INDEXINDEKS=INDEKS(B1:D10;2;3)
MATCHPODAJ.POZYCJĘ=PODAJ.POZYCJĘ(A1;B1:B10;0)
PMTRATA=RATA(A1/12;60;-10000)
FVWART.PRZYSZ=WART.PRZYSZ(A1/12;60;-200)
NPVNPV=NPV(A1;B1:B10)
PVWART.BIEŻ=WART.BIEŻ(A1/12;60;-200)
RATESTOPA=STOPA(60;-200;10000)
COUNTILE.LICZB=ILE.LICZB(A1:A10)
COUNTAILE.NIEPUSTYCH=ILE.NIEPUSTYCH(A1:A10)
AVERAGEŚREDNIA=ŚREDNIA(A1:A10)
MEDIANMEDIANA=MEDIANA(A1:A10)
COUNTIFLICZ.JEŻELI=LICZ.JEŻELI(A1:A10;">0")
MAXMAKS=MAKS(A1:A10)
MINMIN=MIN(A1:A10)
TRUEPRAWDA=PRAWDA
FALSEFAŁSZ=FAŁSZ

Najlepsze praktyki dotyczące pisania formuł

Każdą formułę należy rozpoczynać od znaku =, aby program Excel rozpoznał ją jako obliczenie.

W miejscach, gdzie wartości mogą ulec zmianie w przyszłości, należy stosować odwołania do komórek zamiast stałych liczb.

Należy stosować zakresy, takie jak A1:A10, aby formuły były krótsze i łatwiejsze do sprawdzenia.

kobieta pracująca na laptopie z tabelkami i wykresami
Za pomocą programu Excel możesz tworzyć tabele i wyświetlać wprowadzone wartości w formie graficznej. | źródło: Pixabay - Mariakray

Używaj odwołań bezwzględnych, takich jak $B$10, gdy skopiowana formuła musi zawsze odnosić się do tej samej komórki.

Pozostawiaj puste komórki obok formuł, które zwracają wiele wyników, ponieważ dynamiczne formuły tablicowe mogą rozprzestrzeniać się na sąsiednie komórki.

Najważniejsze informacje

  • Formuły w programie Excel zaczynają się od znaku = i mogą łączyć liczby, operatory, odwołania do komórek, zakresy oraz funkcje.
  • Główne kategorie formuł programu Excel obejmują formuły matematyczne, logiczne, tekstowe, datowe, wyszukiwania, obliczenia finansowe i statystyczne.
  • Przydatne formuły dla początkujących to między innymi SUMA, JEŻELI, TEKST.DZIEL, DZIŚ, X.WYSZUKAJ, RATA i ILE.LICZB.
  • Skuteczne tworzenie formuł zależy od jasnych odwołań do komórek, prostych zakresów oraz odwołań bezwzględnych, gdy skopiowane formuły muszą nadal odnosić się do tej samej komórki.

Podsumuj za pomocą AI

Oceń czy nasz artykuł był pomocny 😊 Oceń nas!

5,00 (2 ocen(y))
Loading...
Zuzanna Olender copywriter

Zuzanna Olender

Umysł ścisły i artystyczna dusza w ciele jednej copywriterki. Jako mgr biologii molekularnej tworzy treści dla biznesów związanych z naturą. Głodna wiedzy dużo czyta i stale poszerza obszar zainteresowań.