U podstaw sukcesu programu Excel leżą dwie niezwykle ważne cechy: formuły i funkcje. Są to elementy składowe, które umożliwiają użytkownikom tworzenie ogromnych, złożonych arkuszy kalkulacyjnych zawierających skomplikowane obliczenia. Formuły i funkcje pozwalają użytkownikom programu Excel zaoszczędzić niezliczone godziny pracy ręcznej oraz pomagają im zrozumieć rozbudowane pojęcia matematyczne, przekształcając niejasne dane w użyteczne informacje.
| Kategoria funkcji | Najważniejsze funkcje | Do czego służą | Przykład formuły |
|---|---|---|---|
| Funkcje matematyczne i trygonometryczne | SUMA, ZAOKR, ILOCZYN , SUMA.JEŻELI | Dodawanie, mnożenie, zaokrąglanie i sumowanie liczb z uwzględnieniem warunków | SUMA(A1;B1) |
| Logiczne | JEŻELI, ORAZ, LUB, NIE, JEŻELI.WIELE | Sprawdzają warunki i zwracają różne wyniki | JEŻELI(D1>100,„Przekroczenie budżetu”,"W ramach budżetu”) |
| Tekstowe | ZŁĄCZ.TEKST , TEKST.DZIEL, LEWY, PRAWY, Z.WIELKIEJ.LITERY | Łączenie, wyodrębnianie i formatowanie tekstu | TEKST.DZIEL(„ ”, PRAWDA, A1:B1) |
| Data i godzina | DZIŚ, TERAZ, DATY.RÓŻNICA, DATA, DNI | Praca z datami, godzinami i terminami | DZIŚ() |
| Wyszukiwanie i odwołania | X.WYSZUKAJ, WYSZUKAJ.PIONOWO, WYSZUKAJ.POZIOMO, INDEKS, PODAJ.POZYCJĘ | Wyszukiwanie wartości w tabelach i zakresach | WYSZUKAJ.PIONOWO(10003; A2:B26; 2; FAŁSZ) |
| Finanse | RATA , WART.PRZYSZ, NPV, WART.BIEŻ , STOPA | Obliczanie rat, wartości inwestycji i stóp procentowych | RATA(5%/12,60,-10000) |
| Statystyka | ILE.LICZB, ILE.NIEPUSTYCH, ŚREDNIA, MEDIANA, LICZ.JEŻELI | Zliczanie, podsumowywanie i analiza danych | ILE.LICZB(R1:R10) |
Zrozumienie formuł w programie Excel
Jeśli nie korzystasz z formuł i funkcji w programie Excel, to właściwie w ogóle nie korzystasz z tego programu. Wielu początkujących użytkowników zaczyna korzystać z programu Excel do prostych zadań związanych z tabelami, takich jak tworzenie kalendarza. Uważają przy tym, że nie potrzebują formuł, bo wolą ręcznie wypełniać każdą komórkę.

Chociaż w ten sposób można oczywiście wiele zrobić, nauka stosowania formuł i funkcji w programie Excel to najlepszy sposób na lepsze poznanie tego oprogramowania i zwiększenie wydajności pracy. Możesz nawet wykorzystać formuły i funkcje, aby ułatwić sobie tworzenie tego kalendarza!
Czasami może się zdarzyć, że będziesz chciał zobaczyć w arkuszu kalkulacyjnym samą funkcję lub wzór, a nie tylko jej wyniki. W programie Excel można łatwo przełączać wyświetlanie wzorów, przechodząc do karty „Wzory” > grupa „Kontrola wzorów” i klikając przycisk „Pokaż wzory”.
Czym są formuły w programie Excel?
Mówiąc najprościej, formuły w programie Excel to wyrażenia matematyczne, które działają na podstawie wprowadzonych danych. Wykorzystują one głównie proste pojęcia matematyczne, takie jak dodawanie, odejmowanie, mnożenie i dzielenie. Są łatwe do opanowania i stosowania. Ponadto można tworzyć bardzo złożone formuły do rozwiązywania wyrażeń zawierających wiele zmiennych. Na przykład formuła może wyglądać tak: „=1+2+3” lub „=B1-B2”.
Formuła to pełne obliczenie wpisywane do komórki programu Excel, zazwyczaj zaczynające się od znaku =.
🤓
Funkcja to wbudowane polecenie, które wykonuje określone obliczenie w ramach formuły, na przykład SUMA, JEŻELI lub X.WYSZUKAJ.
🤓
Na przykład =SUMA(A1:A10) to formuła wykorzystująca funkcję SUMA.
🤓
Zrozumienie tej różnicy znacznie ułatwia prawidłowe odczytywanie i tworzenie formuł w programie Excel.
Funkcje programu Excel to temat nieco bardziej zaawansowany, ale istnieje wiele formuł, których można się łatwo nauczyć i które można zrozumieć, nawet będąc początkującym użytkownikiem. Aby wprowadzić funkcję, należy wykonać tę samą czynność, co podczas wprowadzania formuły: w pasku formuły programu Excel należy zacząć od znaku „=” i wpisać nazwę funkcji, a następnie argumenty w nawiasach.
Jak korzystać z formuł w programie Excel
Aby wprowadzić formułę lub funkcję w programie Excel, należy najpierw zaznaczyć komórkę, w której ma zostać wyświetlony wynik. Następnie w pasku formuł programu Excel wystarczy wpisać znak „=” i podać formułę lub funkcję, której chcesz użyć. Potwierdź formułę lub funkcję, naciskając klawisz Enter na klawiaturze, a program Excel automatycznie wykona instrukcje wprowadzone w zaznaczonej komórce. Formuły i funkcje mają nieskończoną liczbę zastosowań, więc bez względu na to, co chcesz obliczyć lub zlecić programowi Excel, prawdopodobnie istnieje odpowiednia funkcja do tego zadania.
Istnieją dwa sposoby wprowadzania zmiennych do wzoru:
- Wpisz konkretne liczby, które chcesz wykorzystać w obliczeniach.
- Użyj odwołań do komórek lub adresów komórek, których wartości chcesz wykorzystać w obliczeniach.
Możesz łączyć te dwie metody – na przykład możesz wpisać „=((A2*B2)/2)”, dzięki czemu nawet jeśli wartości w komórkach A2 i B2 ulegną zmianie, zawsze będą dzielone przez 2. Aby wprowadzić odwołania do komórek, możesz wpisać je ręcznie, kliknąć komórkę lub kliknąć i przeciągnąć, aby zaznaczyć zakres — dzięki temu tworzenie potrzebnych formuł jest jeszcze łatwiejsze!
Kategorie formuł programu Excel wraz z przykładami
Formuły programu Excel mogą Ci bardzo pomóc, np. w prowadzeniu budżetu domowego. Aby ułatwić orientację, pogrupowaliśmy je według tego, do czego służą. Niezależnie, czy dodajesz liczby, sprawdzasz warunki, łączysz tekst, pracujesz z datami czy wyszukujesz informacje w tabelach, prawdopodobnie będziesz potrzebować jakiejś formuły. Ponieważ firma Microsoft porządkuje funkcje programu Excel według kategorii, łatwiej jest wybrać odpowiednią formułę do każdego zadania. Chociaż program Excel oferuje ponad 450 wbudowanych funkcji i nieskończoną liczbę formuł, istnieje kilka, które warto znać już na samym początku korzystania z programu.
Program Excel zawiera wiele funkcji, ale większość użytkowników w codziennej pracy korzysta z niewielkiego zestawu formuł.
🤓
Zacznij od popularnych formuł, takich jak SUMA, JEŻELI, ILE.LICZB, TEKST.DZIEL, DZIŚ, X.WYSZUKAJ, a następnie rozszerzaj swoją wiedzę w miarę jak zadania stają się coraz bardziej szczegółowe.
🤓
Nauka według kategorii jest zazwyczaj łatwiejsza niż zapamiętywanie długiej listy alfabetycznej.
Funkcje matematyczne i trygonometryczne

Funkcje logiczne
Funkcje tekstowe
Funkcje daty i czasu

Funkcje wyszukiwania i odwołań
Funkcje finansowe

Funkcje statystyczne
Wskazówki dotyczące opanowania formuł w programie Excel
Nauka obsługi programu Excel może wydawać się przytłaczająca, gdy zdajesz sobie sprawę, że istnieją setki sposobów wykorzystania domyślnych opcji i miliony możliwości tworzenia nowych. Jednak dzięki cierpliwości i praktyce z czasem nauczysz się nowych rzeczy w Excelu. Zanim się zorientujesz, zostaniesz ekspertem!

Możesz uzupełnić swoją naukę lekcjami prowadzonymi przez wykwalifikowanych korepetytorów z serwisu Superprof. Pomogą Ci oni opanować obsługę programu Excel dostosowując terminy lekcji do Twojego harmonogramu. Najlepszym sposobem na doskonalenie umiejętności jest zaczęcie od prostych formuł, a następnie stopniowe łączenie funkcji, odwołań do komórek i zakresów. Z czasem Twoje arkusze kalkulacyjne będą stawały się coraz bardziej złożone. Program Excel umożliwia też tworzenie Twoich własnych funkcji - funkcji zdefiniowanych przez użytkownika (UDF) - za pomocą języka Visual Basic for Applications (VBA).
| 💂 Nazwa angielska | 🥟 Nazwa polska | Formuła po polsku |
|---|---|---|
| SUM | SUMA | =SUMA(A1:A10) |
| ROUND | ZAOKR | =ZAOKR(A1;2) |
| PRODUCT | ILOCZYN | =ILOCZYN(A1:A5) |
| SUMIF | SUMA.JEŻELI | =SUMA.JEŻELI(A1:A10;B1;C1:C10) |
| IF | JEŻELI | =JEŻELI(A1>10;"Tak";"Nie") |
| AND | ORAZ | =ORAZ(A1>0;B1>0) |
| OR | LUB | =LUB(A1>0;B1>0) |
| NOT | NIE | =NIE(A1=0) |
| IFS | JEŻELI.WIELE | =JEŻELI.WIELE(A1>90;"A";A1>75;"B";PRAWDA;"C") |
| CONCAT | ZŁĄCZ.TEKST | =ZŁĄCZ.TEKST(A1;B1) |
| TEXTJOIN | TEKST.DZIEL | =TEKST.DZIEL(", ";PRAWDA;A1:A3) |
| LEFT | LEWY | =LEWY(A1;3) |
| RIGHT | PRAWY | =PRAWY(A1;3) |
| PROPER | Z.WIELKIEJ.LITERY | =Z.WIELKIEJ.LITERY(A1) |
| TODAY | DZIŚ | =DZIŚ() |
| NOW | TERAZ | =TERAZ() |
| DATEDIF | DATY.RÓŻNICA | =DATY.RÓŻNICA(A1;B1;"d") |
| DATE | DATA | =DATA(2026;7;23) |
| DAYS | DNI | =DNI(B1;A1) |
| XLOOKUP | X.WYSZUKAJ | =X.WYSZUKAJ(A1;B1:B10;C1:C10) |
| VLOOKUP | WYSZUKAJ.PIONOWO | =WYSZUKAJ.PIONOWO(A1;B1:D10;2;FAŁSZ) |
| HLOOKUP | WYSZUKAJ.POZIOMO | =WYSZUKAJ.POZIOMO(A1;B1:D3;2;FAŁSZ) |
| INDEX | INDEKS | =INDEKS(B1:D10;2;3) |
| MATCH | PODAJ.POZYCJĘ | =PODAJ.POZYCJĘ(A1;B1:B10;0) |
| PMT | RATA | =RATA(A1/12;60;-10000) |
| FV | WART.PRZYSZ | =WART.PRZYSZ(A1/12;60;-200) |
| NPV | NPV | =NPV(A1;B1:B10) |
| PV | WART.BIEŻ | =WART.BIEŻ(A1/12;60;-200) |
| RATE | STOPA | =STOPA(60;-200;10000) |
| COUNT | ILE.LICZB | =ILE.LICZB(A1:A10) |
| COUNTA | ILE.NIEPUSTYCH | =ILE.NIEPUSTYCH(A1:A10) |
| AVERAGE | ŚREDNIA | =ŚREDNIA(A1:A10) |
| MEDIAN | MEDIANA | =MEDIANA(A1:A10) |
| COUNTIF | LICZ.JEŻELI | =LICZ.JEŻELI(A1:A10;">0") |
| MAX | MAKS | =MAKS(A1:A10) |
| MIN | MIN | =MIN(A1:A10) |
| TRUE | PRAWDA | =PRAWDA |
| FALSE | FAŁSZ | =FAŁSZ |
Najlepsze praktyki dotyczące pisania formuł
Każdą formułę należy rozpoczynać od znaku =, aby program Excel rozpoznał ją jako obliczenie.
W miejscach, gdzie wartości mogą ulec zmianie w przyszłości, należy stosować odwołania do komórek zamiast stałych liczb.
Należy stosować zakresy, takie jak A1:A10, aby formuły były krótsze i łatwiejsze do sprawdzenia.

Używaj odwołań bezwzględnych, takich jak $B$10, gdy skopiowana formuła musi zawsze odnosić się do tej samej komórki.
Pozostawiaj puste komórki obok formuł, które zwracają wiele wyników, ponieważ dynamiczne formuły tablicowe mogą rozprzestrzeniać się na sąsiednie komórki.
Najważniejsze informacje
- Formuły w programie Excel zaczynają się od znaku = i mogą łączyć liczby, operatory, odwołania do komórek, zakresy oraz funkcje.
- Główne kategorie formuł programu Excel obejmują formuły matematyczne, logiczne, tekstowe, datowe, wyszukiwania, obliczenia finansowe i statystyczne.
- Przydatne formuły dla początkujących to między innymi SUMA, JEŻELI, TEKST.DZIEL, DZIŚ, X.WYSZUKAJ, RATA i ILE.LICZB.
- Skuteczne tworzenie formuł zależy od jasnych odwołań do komórek, prostych zakresów oraz odwołań bezwzględnych, gdy skopiowane formuły muszą nadal odnosić się do tej samej komórki.
Podsumuj za pomocą AI












