Słownik języka polskiego definiuje słowo ,,poezja" jako ,,wieloznaczny termin, współcześnie stanowiący przede wszystkim określenie dzieł literackich nienapisanych prozą lub synonim liryki” i dodatkowo sugeruje, że termin ten, gdy jest używany w odniesieniu do wierszy zbiorowych, opisuje gatunek literatury.

W przeciwieństwie do prozy, poezja ma na celu przekazywanie emocji w bardzo skondensowanym opakowaniu, przy użyciu różnych narzędzi językowych, aby zabrać czytelnika w emocjonalną podróż. Działa to w ten sposób, że poeci kreatywnie wytwarzają rytm lub dźwięki, które mają na celu wywołanie uczuć, za pomocą efektów powtórzeń, asonansów i innych zabiegów, aby słowa płynnie spływały z języka jak utwór muzyczny.

Będąc stylem pisania, który podkreśla cechy językowe, aby opowiedzieć historię, a nie polega wyłącznie na tworzeniu znaczenia za pomocą słów, poezja jest prawie niemożliwa do przetłumaczenia na inny język. To, według nas, czyni ją jeszcze bardziej świętą i wyjątkową jako forma sztuki. Jako taki wiersz można określić jako naprawdę wyjątkowy.

Czy odkryłeś korzyści płynące z regularnego czytania książek? Wyszukaj korepetycje z języka polskiego na Superprof.

Dostępni najlepsi nauczyciele
Aleksandra
5
5 (2 oceny)
Aleksandra
zł40
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Karol
5
5 (5 oceny)
Karol
zł90
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Szymon
5
5 (5 oceny)
Szymon
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Polina
Polina
zł32
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Magdalena
Magdalena
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Ewa
5
5 (2 oceny)
Ewa
zł40
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Jarosław
5
5 (39 oceny)
Jarosław
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Dominika
5
5 (7 oceny)
Dominika
zł75
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Krzysztof
5
5 (4 oceny)
Krzysztof
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Emilia
5
5 (5 oceny)
Emilia
zł70
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Rafał
5
5 (5 oceny)
Rafał
zł80
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Javier
5
5 (8 oceny)
Javier
zł100
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Daria
Daria
zł40
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Joanna
5
5 (1 oceny)
Joanna
zł100
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Piotr
5
5 (1 oceny)
Piotr
zł30
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Maciej
5
5 (1 oceny)
Maciej
zł75
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Agata
5
5 (2 oceny)
Agata
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Aleksandra
5
5 (2 oceny)
Aleksandra
zł40
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Karol
5
5 (5 oceny)
Karol
zł90
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Szymon
5
5 (5 oceny)
Szymon
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Polina
Polina
zł32
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Magdalena
Magdalena
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Ewa
5
5 (2 oceny)
Ewa
zł40
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Jarosław
5
5 (39 oceny)
Jarosław
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Dominika
5
5 (7 oceny)
Dominika
zł75
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Krzysztof
5
5 (4 oceny)
Krzysztof
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Emilia
5
5 (5 oceny)
Emilia
zł70
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Rafał
5
5 (5 oceny)
Rafał
zł80
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Javier
5
5 (8 oceny)
Javier
zł100
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Daria
Daria
zł40
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Joanna
5
5 (1 oceny)
Joanna
zł100
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Piotr
5
5 (1 oceny)
Piotr
zł30
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Maciej
5
5 (1 oceny)
Maciej
zł75
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Agata
5
5 (2 oceny)
Agata
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Zaczynajmy

Jak polska poezja może kogoś poruszyć?

Jeśli nie jesteś pewien, czy poezja jest dziedziną literatury, która Ci się podoba, radzę zachować otwarty umysł, ponieważ jest tak szeroki wybór wierszy, który zaspokoi wszystkie gusta. I nie daj się zwieść myśleniu, że cała poezja rymuje się lub dotyczy tylko bólu serca i romansu!

Poezja przez lata obejmowała ogromny zakres tematów, od relacji z wojny, przez utratę ukochanej osoby, po tęsknotę za drogim przyjacielem. Mimo to poeci mają swobodę pisania o zwyczajnie pozbawionych emocji sytuacjach, takich jak czyszczenie samochodu czy pranie ubrań, jednak te tematy raczej nie wywołają u nikogo głębszych uczuć!

Czytanie poezji kojarzyło się kiedyś z grupami twórczych umysłów czytających dzieła innych o tych samych szczególnych zdolnościach wyrażania siebie. Nie musi to jednak oznaczać, że samemu trzeba być autorem tekstów, aby cieszyć się utworem tego gatunku literatury (pamiętaj też, że nie wszystkie wiersze się rymują!).

mężczyzna stojący na tle zachodzącego słońca
„Chwila" Wisławy Szymborskiej jest o tym, że nasze życie jest zaledwie chwilą i skłania do refleksji, by korzystać z niego jak najwięcej. (Źródło: Unsplash)

Studenci studiujący filologię polską bez wątpienia będą musieli studiować wiersze uznanych poetów, takich jak Zbigniew Herbert, Michał Sęp Szarzyński, Jan Kochanowski, Miron Białoszewski, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Wisława Szymborska, Bolesław Leśmian i wielu innych.

Chociaż są to wspaniałe przykłady poezji z różnych czasów i kultur, te teksty mogą nie inspirować wszystkich. Przynajmniej nie bez pomocy nauczyciela z pasją. Uczenie się sposobów kreatywnego czytania i interpretowania wierszy ma kluczowe znaczenie dla pomocy uczniom w podejściu do tekstów w sposób wrażliwy i otwarty.

Możesz nauczyć swoje dzieci, jak cieszyć się prozą!

Inspirowanie się poezją nie zawsze wiąże się bezpośrednio z prezentowanymi treściami, chodzi o to, jak interpretujemy daną historię i stosujemy ją do własnego rozumienia świata. Każdy może w jakiś sposób odnieść się do poezji, ponieważ są pisane przez ludzi takich jak my i dotyczą tematów, które są ponadczasowe, takich jak romans, przyjaźń, oszustwo i wiele innych.

Potężna polska poezja wojenna

Wielu Polaków słyszało o wojnie dzięki nauce w szkole, oglądaniu wiadomości, czytaniu książek lub słuchaniu historii opowiadanych przez krewnych albo rodzice mogli zostać zesłani do Iraku lub Afganistanu. Jednak niektórzy mogli osobiście doświadczyć strefy wojny i zrozumieć zakres emocji, jakie może odczuwać żołnierz. Ponadto mogli nawet mieć możliwość komunikowania się z mieszkańcami w podpalonych miastach, aby dowiedzieć się, jak poszkodowani mogli się czuć.

Poezja wojenna zajmuje bardzo ważne miejsce w gatunku poezji. Chociaż proza ​​beletrystyczna i literatura faktu mogą silnie przedstawiać wojnę, poezja przenosi tę narrację na nowy poziom i zachęca czytelnika do rzeczywistego odczucia tego, co mógłby czuć w środku.

Czytanie takiej poezji w połączeniu z literaturą klasyczną może dać wyjątkową perspektywę tamtego okresu!

Jednym z najbardziej znanych poetów piszących na ten temat jest Krzysztof Kamil Baczyński, polski poeta i żołnierz. Był jednym z najwybitniejszych poetów czasów okupacji. Ton jego poezji jest zróżnicowany: obok wierszy dotyczących przeżyć okupacyjnych, pisał także te oddzielone od tych wydarzeń, pełne nadziei i piękna. Są pełne rozbudowanych metafor, elementów ze świata baśni, mikroprzyrody, otoczone aurą nastrojowości.

Czy historia żołnierza AK nie jest kolejnym dowodem na to, że czytanie jest ważne? Jak inaczej miałbyś się o nim dowiedzieć?

żołnierz idący po polanie
Poeci wojenni oferują cenny wgląd w umysły żołnierzy, szczególnie podczas pierwszej i drugiej wojny światowej. (Źródło: Unsplash)

Kto lepiej podzieli się swoimi spostrzeżeniami na temat linii frontu II wojny światowej niż uznany bohater wojenny? Wiersz Baczyńskiego „Z głową na karabinie” oddaje tragizm pokolenia, którego dzieciństwo przypadło na czasy świeżo odzyskanej wolności, a młodość – na czas wojny. Autor uzyskał wstrząsający efekt dzięki zastosowaniu kontrastu – zestawieniu świata sprzed 1939 roku i po nim.

Wraz z Baczyńskim Tadeusz Gajcy jest kolejnym poetą wojennym, który rozpoczął od liryki tyrtejskiej, później jednak zaczął realizować własną wizję poezji. Nawiązywał do katastrofizmu, twórczości poetów Drugiej Awangardy. W swojej twórczości pragnął ukazać mistyczny sens ofiary w imię miłości do ludzi i Ojczyzny („Przed odejściem”). Jednak w jego wierszach łatwego patriotyzmu nie ma; jest szczerze przemyślany i przeżywany.

Program nauczania literatury polskiej składa się, między innymi, z okresu I wojny, dwudziestolecia międzywojennego i II wojny światowej i wtedy studiowane są wiersze tych dwóch inspirujących poetów. Najbardziej znanym wierszem Gajcego jest „Wczorajszemu”, który po­wstał w 1942 roku w oku­po­wa­nej War­sza­wie. Przed­sta­wia roz­wa­ża­nia na te­mat roli po­ezji w re­aliach II woj­ny świa­to­wej oraz uczu­cia mło­dych lu­dzi, któ­rym ode­bra­no moż­li­wość spo­koj­ne­go wej­ścia w do­ro­słość.

Takie i inne prace służą zachęcaniu i motywowaniu naszych uczniów do czytania!

Polskie wiersze podnoszące na duchu

Wisława Szymborska była polską poetą aktywną w swojej dziedzinie głównie w XX wieku. „Chwila” to wiersz, w którym ob­ser­wa­cja przy­ro­dy sta­je się punk­tem wyj­ścia do roz­wa­żań na te­mat pro­ce­su po­wsta­wa­nia Zie­mi oraz ulot­no­ści ludz­kie­go ży­cia. Z per­spek­ty­wy wszech­świa­ta, eg­zy­sten­cja czło­wie­ka przy­po­mi­na wła­śnie ty­tu­ło­wą chwi­lę. Autorka zachęca nas do korzystania z życia.

Najbliższe otoczenie zapamiętało ją jako osobą skromną, ceniącą spokój. Nie uznawała pytań ingerujących w czyjąkolwiek prywatność, ani nie uważała za stosowne mówić o sobie. Źle znosiła wszelkie ostentacje czy celebry, stąd też ogłoszenie jej laureatką literackiego Nobla, kiedy to w miesiąc musiała udzielić więcej wywiadów, niż przez całe poprzednie życie, stanowi w jej życiu cezurę, nazywaną przez przyjaciół "tragedią sztokholmską".

„Chwila” to pe­łen me­ta­for opis ob­ser­wo­wa­ne­go przez pod­miot li­rycz­ny kra­jo­bra­zu.

Również niezwykle inspirująca poetka, Julia Hartwig. Ile­kroć wraca się do wier­szy Julii Har­twig, nie spo­sób od­pę­dzić prze­ko­na­nia, że jest to po­ezja, która stoi po stro­nie życia. Po­ezja efe­me­rycz­nych przy­jem­no­ści, do­ce­nia­ją­ca pracę zmy­słów, nie ma­ją­ca pew­no­ści, co do ich, być może, zwod­ni­czych per­cep­cji. Pra­wie za­wsze są to wier­sze za­chwy­ca­ją­ce się urodą świa­ta, do­war­to­ścio­wu­ją­ce spoj­rze­nie, trak­tu­ją­ce oko jako łącz­nik z rze­czy­wi­sto­ścią naj­lep­szy.

To twórczość szybkich spełnień, nagłych zauroczeń, otwarta na drobne powaby widoków, często posługująca się epifanią jako sposobem momentalnego zapisania porażenia powierzchnią i głębią rzeczy tego świata. Literatura wyrastająca z zachwytu i wdzięczności wobec nieustającego korowodu trwania.

Czy wiesz, że codzienne czytanie ma niesamowite korzyści? Zatrudnij prywatnego nauczyciela (wyszukaj np. korepetycje z języka polskiego Warszawa), który udzieli Ci lekcji polskiego i przekonasz się do przeczytania Trylogii Sienkiewicza.

Anonimowe, ale pozytywne polskie wiersze

Czujemy, że trzeba wspomnieć o poezji anonimowej. To, że te inspirujące słowa napisał ktoś, kto nie chce lub nie może być zidentyfikowany jako właściciel, jest po prostu zdumiewające.

Nie szukają sławy, nawet uznania. Wszystko, czego chcą, to zobaczyć, jak ich słowa dotykają innych. Pod pewnymi względami czytanie wierszy anonimowych autorów może być jeszcze bardziej wciągające, ponieważ nie ma żadnych uprzedzeń ani żadnych dodatkowych informacji do rozważenia, więc słowa mogą być interpretowane tak, jak są napisane.

Z drugiej strony studiowanie poezji pisanej anonimowo może być sporym wyzwaniem, ponieważ nie ma faktów, które mogłyby poprzeć rzekome dowody lub teorie, więc interpretacja tak naprawdę zależy od osoby czytającej wiersz.

cień kobiety na tle budynków
Anonimowi poeci to fascynujące istoty, które mają talent do poruszania ludzi jedynie siłą swoich słów. (Źródło: Unsplash)

Wiersz, który niedawno czytaliśmy (i uważamy, że jest czarujący i rozgrzewający) nosi tytuł „Tęsknię”, opublikowany przez anonimowego autora i jest zbiorem słów, które na pozór wydają się proste. Opisując osobę, która mimo że tęskni, to cieszy się każdą chwilą. Celebruje każde miłe wspomnienie poprzez skojarzenia, przykładowo, z bluesową muzyką, której słucha.

Na przykład w dzisiejszym społeczeństwie można interpretować ten wiersz jako podkreślający, jak skomplikowane stało się życie w XXI wieku w wyniku postępu technologii i wartości. Trudno jest zawiązać mocne i długotrwałe relacje. W związku z tym może delikatnie przypominać nam o myśleniu o szerszym obrazie i o naszym istnieniu oraz by nauczyć się odpuszczać pewne kwestie.

Czym jest życie, jeśli nie mamy szczęścia? Czy świat nie kręci się wokół uczucia zadowolenia – znalezienia pracy, z której jesteśmy zadowoleni, znalezienia miłości, wykonywania czynności, które nas zadowalają…? Kiedy o tym myślisz, wydaje się, że wszystko, co robimy, koncentruje się na próbie odczuwania tej emocji.

Tworzenie miłych wspomnień, ważne, a uśmiechanie się, a tym bardziej śmiech, jest zaraźliwy, ale naszym zdaniem autorka mówi, że zmuszanie się do uśmiechu, nawet gdy czujesz się przygnębiony, może sprawić, że Twoje problemy wydają się mniejsze.

Przy odrobinie szczęścia niektóre z wymienionych powyżej wierszy sprawią, że poczujesz się zainspirowany i będziesz chciał bardziej zgłębiać ten gatunek literatury!

Pomyśl tylko o światach, które mógłbyś odkrywać, gdybyś tylko mógł czytać szybciej!

>

Platforma, która łączy prywatnych nauczycieli i uczniów

1-sza lekcje za darmo

Lubisz ten artykuł? Oceń nas!

5,00 (1 ocen(y))
Loading...

Joanna

Jestem zabawną i bezpośrednią osobą. Uwielbiam relaksować się czytając książki lub spędzając czas z przyjaciółmi. Tłumacz języka angielskiego, z ambicjami do nauki kolejnych czterech języków obcych.