Oczywiście, że umiem czytać!”, można by powiedzieć defensywnie.

Wiele osób przyjmuje za pewnik fakt, że potrafią czytać, ponieważ ich zdaniem praktycznie każdy w kraju posiada podstawowe umiejętności czytania. Gdyby jednak wiedzieli, jak wielowymiarowym procesem jest czytanie w rzeczywistości, zastanawiamy się, czy przemyśleliby znaczenie tych słów i byliby przepełnieni podziwem, z czym ich mózg ma do czynienia na co dzień.

model mózgu
Czytanie to złożony proces, który wymaga, aby nasz mózg przejmował wiele funkcji jednocześnie. (Źródło: Unsplash)

Czy Polska naprawdę jest narodem czytelników?

Według najnowszego raportu opublikowanego przez Bibliotekę Narodową, w 2020 roku po raz drugi z rzędu, odnotowano wzrost czytelnictwa w Polsce.

42% wynosi obecnie odsetek osób deklarujących czytanie, co w porównaniu z rokiem ubiegłym oznacza wzrost o 3%. Należy zauważyć, że jest to najlepszy wynik od 2014 roku. Niewątpliwie jest to wpływ trwającej przez większą część ubiegłego roku pandemii, która na dłuższy czas zatrzymała ludzi w domach, a także zwiększyła liczbę wolnych godzin poprzez ograniczenie innych codziennych aktywności w tym zmianę sposobu pracy.

Czytanie książek jest zdecydowanie domeną kobiet, ponadto poziom wykształcenia wpływa na wzrost czytelniczej aktywności. Polacy najchętniej czytają literaturę obyczajową, kryminały thrillery oraz fantastykę.

Czytanie obejmuje też inne ważne funkcje!

Jednak plagą współczesnego społeczeństwa cyfrowego stają się dwie odmiany analfabetyzmu – wtórny i funkcjonalny. Na czym polegają? Analfabetyzm wtórny to po prostu zanik umiejętności pisania i czytania u osób, które je kiedyś posiadały. Natomiast osoby dotknięte analfabetyzmem funkcjonalnym nie rozumieją tekstów pisanych – potrafią połączyć litery w słowa, a te następnie w całe zdania, ale nie rozumieją ich przekazu. Co ciekawe, sytuacja ta dotyczy również osób wykształconych.

Okazuje się, że 40% Polaków nie rozumie tego, co czyta, a kolejne 30% rodaków rozumie, ale w niewielkim stopniu. Oznacza to, że mają problem m.in. z odczytaniem rozkładu jazdy pociągów czy mapki pogodowej. Osoby dotknięte analfabetyzmem funkcjonalnym zwykle mają kłopot ze zrozumieniem instrukcji obsługi, odczytaniem wykresów i diagramów, nie potrafią wypełnić najprostszych druków urzędowych i formularzy, a nawet obliczyć reszty w sklepie.

Dlatego tak ważne jest wprowadzenie czytania do życia dzieci już od najmłodszych lat i nieustanne zachęcanie ich do czytania, bez względu na to, jak rozwijają się ich zainteresowania. Badania wykazały, że ucząc się czytać od najmłodszych lat, dzieci będą bardziej płynnie czytać z lepszym skupieniem uwagi.

Chociaż osoby z bardzo słabym poziomem czytania mogą mieć potrzebę, by wrócić do szkoły lub zatrudnić prywatnego korepetytora, aby przyspieszyć naukę podstaw czytania w języku polskim, ci, którzy już nabyli zestaw podstawowych umiejętności, ale chcą je poprawić, mogą skorzystać z zajęć wieczorowych lub kursów online, które pomogą im stać się bardziej zaawansowanymi czytelnikami.

dziewczynka czytająca książeczkę
Proste zadania, takie jak czas na opowiadanie, mogą być wyzwaniem dla osób z słabą umiejętnością czytania i pisania. (Źródło: Unsplash)

Czym jest czytanie?

Czytanie jest złożonym, „poznawczym” procesem, który polega na tym, że nasze mózgi dekodują symbole (zwykle litery alfabetu dla polskich czytelników) i wyprowadzają znaczenie z kolejności, w jakiej są ustrukturyzowane.

 Proces czytania wymaga wielu umiejętności stosowanych w połączeniu – rozpoznawania słów, rozumienia, płynności i motywacji – wiele osób nawet nie zdaje sobie sprawy, że posiada te atrybuty!

Jeśli wszystkie powyższe elementy wchodzą w grę podczas czytania bardzo podstawowego tekstu, trudno sobie wyobrazić, jak aktywne stają się nasze mózgi, gdy mają do czynienia z pełną akcji historią do zinterpretowania. Podczas rozumienia słów, które masz przed sobą, Twój mózg dodatkowo będzie brał pod uwagę każdy znany kontekst, chwytając styl tekstu i zauważając wszelkie inne drobne szczegóły prezentowane między wierszami.

Możesz także dowiedzieć się, jak zachęcić swoje dzieci, aby czytały więcej.

W ramach serii „Teaching English” British Council zaleca podjęcie szeregu kroków podczas nauki czytania dla początkujących. Idąc tym tropem, ten artykuł analizuje niektóre z różnych etapów, które nauczyciele języka polskiego mogą przejąć od nauczycieli języka angielskiego, aby pomóc uczniom odkrywać różne sposoby rozwijania ulepszonych umiejętności czytania.

Dostępni najlepsi nauczyciele
Zaczynajmy

Zachęcanie i motywowanie do czytania

Po pierwsze, uczniowie mają mniejsze szanse na osiągnięcie celu, chyba że ktoś w nich wierzy. Nauczyciele powinni zachęcać uczniów do regularnego czytania i pisania w celu podbudowania pewności siebie i podniesienia własnych oczekiwań co do tego, co mogą osiągnąć.

Jednak niektórzy uczniowie, pomimo dobrych intencji, mają trudności z koncentracją, więc prowadzący kursy powinni ustalić zadania z czytania, które mają być ukończone przed następnymi zajęciami, zapewniając jednocześnie, że cele te są osiągalne dla wszystkich. Dzięki temu, że zajęcia w klasie będą zabawne i wciągające, uczniowie będą mogli nadążyć za czytaniem i będą bardziej chętni, by w nich uczestniczyć.

Poezja to fantastyczny sposób na zmotywowanie niechętnych czytelników!

Ponadto możesz poprosić członków swojej klasy, aby założyli lub dołączyli do comiesięcznego klubu książki, aby czytanie stało się znacznie większą częścią ich życia. Zaletą klubów książki jest to, że każdy czytelnik przedstawia odrębny rozdział i może pomóc innym uświadomić sobie, jak jedna osoba może inaczej interpretować książkę w porównaniu do innych czytelników.

Uczniowie uzyskają również wgląd w życie innych ludzi, przeczytają historie, których w innym wypadku by nie wybrali, a może nawet nawiążą nowe przyjaźnie z ludźmi, którzy mają te same pasje i upodobania. Ponadto niektóre książki po prostu wymagają omówienia – czy kiedykolwiek czytałeś książkę i desperacko chciałeś o niej porozmawiać z kimś, kto ją przeczytał, ale nie mogłeś znaleźć nikogo, kto ją przeczytał?!

Motywacja jest niezbędna, aby zachęcić uczniów do większej aktywności w czytaniu. Chociaż niektórzy są tylko biernymi czytelnikami, wyjaśnienie, co mogą zyskać dzięki byciu aktywnym czytelnikiem, może wpłynąć na sposób, w jaki podchodzą do zadania. Na przykład, rozmawiaj z pasją o swoich doświadczeniach z czytaniem, które pozostały w Tobie, a ta pozytywna energia może udzielić się Twoim uczniom.

Każdy bystry czytelnik zgodzi się, że nie ma lepszego uczucia niż czytanie naprawdę niesamowitej książki, nieumiejętność jej odłożenia, ale równocześnie niemożność jej zakończenia. Bohater jednej z powieści George'a R.R. Martina mówi: „Czytelnik żyje tysiąc żyć, zanim umrze […]. Człowiek, który nigdy nie czyta, żyje tylko raz”. Twoim celem jako nauczyciela jest sprawienie, aby Twoi uczniowie chcieli sami doświadczyć tego zamiłowania do czytania.

Możesz znaleźć pokrewieństwo z postaciami w dziełach literackich!

Nauka odpowiedniego przygotowania do czytania

Ważnym etapem w procesie uczenia się efektywniejszego czytania jest umiejętność przygotowania się do czytania. Naukowcy udowodnili, że jesteśmy znacznie bardziej spostrzegawczy, jeśli poświęcimy czas na przygotowanie się przed przeczytaniem tekstu. Podobnie jak w przypadku zadań fizycznych, takich jak bieganie, musimy wykonywać ćwiczenia rozgrzewające.

Przede wszystkim poproś uczniów, aby zadali sobie pytanie, dlaczego zamierzają przeczytać tekst, ponieważ powód, dla którego czytamy, ma duży wpływ na to, jak czytamy.

Jasne określenie celu czytania, niezależnie od tego, czy chodzi o znalezienie szczegółów, czy o rozrywkę, może być zaskakująco pomocne w zrozumieniu tekstu i zapamiętaniu szczegółów w tym, co czytasz. Aktywne czytanie oznacza przecież czytanie, które polega na myśleniu, angażowaniu i analizowaniu, jako bezpośredni rezultat określonego celu.

Idąc dalej, powinieneś poinstruować czytelników, aby weszli w idealny stan do czytania, aby mogli się zrelaksować i zachować czujność podczas wykonywanego zadania. Dla większości ludzi oznacza to wyeliminowanie wszelkich przeszkadzaczy, takich jak telefony komórkowe, hałas w tle lub muzyka. Następnie ważne jest, aby czytelnik stał się świadomy siebie i mentalnie przypomniał sobie o swoim celu przed przystąpieniem do zadania.

Przygotuj się na przygodę z czytaniem dzięki temu przydatnemu przewodnikowi!

Mówi się, że czytelnicy z dysleksją mają trudności ze skupieniem swojej uwagi, podczas gdy inni czytelnicy wręcz przeciwnie. Uczenie się, aby przekierować swoją uwagę, niezależnie od tego, czy cierpi się na dysleksję, czy nie, może podnieść poziom czytania ucznia. Techniki wizualizacji, z których jedna znana jest jako „technika pomarańczy”, mogą pomóc biernym czytelnikom być bardziej świadomymi pewnych punktów w przestrzeni.

Wszystkie te techniki są cenne dla każdego; na tym polega waga czytania...

osoba ciesząca się zachodem słońca
Znalezienie miejsca wewnętrznego spokoju może pomóc ci przygotować się do czytania. (Źródło: Unsplash)

Zdania pisemne jako pomoc w nauce czytania

Nauka czytania zazwyczaj idzie w parze z nauką pisania, ponieważ te dwie umiejętności są bardzo ściśle powiązane z oczywistych powodów. Skłonienie uczniów do stawienia czoła zadaniom związanym z pisaniem i uczenia się, jak postępować zgodnie z procesami wymaganymi do pisania, może zmienić sposób, w jaki myślą zarówno o tym, jak czytają, jak i piszą.

Na przykład poproś klasę, aby wymyśliła krótkie historie dla różnych odbiorców lub na różne tematy, aby pomóc im podnieść świadomość szczegółów wymaganych na piśmie. Jeśli nigdy wcześniej nie próbowali pisać, mogą rozwinąć szacunek dla tego, jak pisarze prezentują informacje czytelnikom.

Udzielanie im wskazówek do pisania może dodatkowo pomóc im zagłębić się w ich wyobraźnię i lepiej zrozumieć, co to znaczy próbować zilustrować znaczenie za pomocą samych słów. Bycie po drugiej stronie jest jednym z najlepszych sposobów na sprawienie, aby byli bardziej spostrzegawczy, a tym samym stali się bardziej kompetentni, gdy sami czytają daną treść.

Zapoznaj się również z tymi wskazówkami, aby nauczyć się czytać szybciej!

Zachęcanie do czytania różnych gatunków literackich

Wreszcie, zapoznanie uczniów z szeroką gamą gatunków i stylów pisania może pomóc w ćwiczeniu czytania, ponieważ pozwoli im zobaczyć, że różne rodzaje tekstów w różny sposób angażują się swoich odbiorców. Na przykład doświadczenie czytania przewodnika jest zupełnie inne niż czytanie powieści romantycznej.

Jeśli Twoi uczniowie mają wstępne wyobrażenia na temat rodzajów tekstów, które chcieliby przeczytać, spróbuj wyprowadzić ich ze strefy komfortu i poproś ich, aby spróbowali szerokiego spektrum pisania. W końcu niedoświadczeni czytelnicy prawdopodobnie nie wiedzą jeszcze, co im się podoba, a co nie.

Z drugiej strony, nie bądź zbyt surowy dla swoich uczniów, kiedy nowicjusz zaczyna czuć się zniechęcony podczas procesu uczenia się, wtedy może całkowicie stracić determinację i siłę woli.

Dołącz do dyskusji: czy nauka szybkiego czytania jest korzystna?

>

Platforma, która łączy prywatnych nauczycieli i uczniów

1-sza lekcje za darmo

Lubisz ten artykuł? Oceń nas!

5,00 (1 ocen(y))
Loading...

Joanna

Jestem zabawną i bezpośrednią osobą. Uwielbiam relaksować się czytając książki lub spędzając czas z przyjaciółmi. Tłumacz języka angielskiego, z ambicjami do nauki kolejnych czterech języków obcych.