Maria Skłodowska-Curie to jeden z najbardziej znanych naukowców na świecie. Co prawda, nie wymyśliła urządzenia rentgenowskiego, ale znalazła sposób na używanie jego przenośnego odpowiednika w szpitalach na polu bitwy.

Nie odkryła również promieniowania - to zasługa Williama Herschela. Jednak jej żmudne metody badawcze i dbałość o szczegóły ujawniły, że określone pierwiastki chemiczne emitują promieniowanie, są więc promieniotwórcze - to ten termin zaproponowała nasza rodaczka.

Maria Skłodowska-Curie była drobną kobietą, ale miała olbrzymi intelekt i była bardzo oddana swojej pracy. Ani miłość, ani rodzicielstwo, ani pobyt z dala od ojczyzny nie mogły jej powstrzymać od dokonywania odkryć naukowych.

Pasjonatka ostatecznie oddała swoje życie za naukę i przekazała swoją wiedzę światu - podobnie jak zrobił to Alexander Fleming z odkryciem penicyliny.

Skłodowska-Curie jest najbardziej znana ze swojej pracy nad promieniotwórczością, prowadzonej wspólnie z mężem i mentorem. Odkrycie dwóch nowych pierwiastków jest traktowane jak przypadek, jakby odkryła polon przy okazji innych swoich badań! W końcu była wielkim naukowcem!

Te odkrycia wcale nie są przypadkowe. Właściwie to najwyższy czas, aby poświęcić im uwagę, w końcu zdobyła za nie drugą Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki.

Dziś Superprof przybliży postać wielkiej chemiczki pochodzenia polskiego.

Dostępni najlepsi nauczyciele z: Chemia
1-sza lekcja za darmo!
Julia
5
5 (4 oceny)
Julia
zł70
/h
1-sza lekcja za darmo!
Robert
5
5 (9 oceny)
Robert
zł35
/h
1-sza lekcja za darmo!
Karolina
5
5 (8 oceny)
Karolina
zł40
/h
1-sza lekcja za darmo!
Patryk
5
5 (16 oceny)
Patryk
zł50
/h
1-sza lekcja za darmo!
Kaja noworzyń
5
5 (2 oceny)
Kaja noworzyń
zł40
/h
1-sza lekcja za darmo!
Klaudia
5
5 (10 oceny)
Klaudia
zł60
/h
1-sza lekcja za darmo!
Anna
5
5 (7 oceny)
Anna
zł45
/h
1-sza lekcja za darmo!
Jakub
5
5 (10 oceny)
Jakub
zł50
/h
1-sza lekcja za darmo!
Julia
5
5 (4 oceny)
Julia
zł70
/h
1-sza lekcja za darmo!
Robert
5
5 (9 oceny)
Robert
zł35
/h
1-sza lekcja za darmo!
Karolina
5
5 (8 oceny)
Karolina
zł40
/h
1-sza lekcja za darmo!
Patryk
5
5 (16 oceny)
Patryk
zł50
/h
1-sza lekcja za darmo!
Kaja noworzyń
5
5 (2 oceny)
Kaja noworzyń
zł40
/h
1-sza lekcja za darmo!
Klaudia
5
5 (10 oceny)
Klaudia
zł60
/h
1-sza lekcja za darmo!
Anna
5
5 (7 oceny)
Anna
zł45
/h
1-sza lekcja za darmo!
Jakub
5
5 (10 oceny)
Jakub
zł50
/h
1-sza lekcje za darmo>

Krótka biografia wczesnego życia Marii

Maria Skłodowska urodziła się w Warszawie. Dziś to wspaniałe miasto jest stolicą Polski, ale wtedy było częścią imperium rosyjskiego. Była najmłodszym z pięciorga dzieci; oboje jej rodzice byli nauczycielami. Jej ojciec uczył matematyki i fizyki, a jej matka prowadziła znakomitą szkołę z internatem dla dziewcząt, do momentu narodzin Marii.

  Rodzina poniosła ogromne straty finansowe i polityczne.

Przez walkę o przywrócenie Polsce niepodległości, majątek rodziny i wszelkie pieniądze, które mieli, skonfiskowano w odwecie. Władysław nadal zarabiał pieniądze z pracy nauczycielskiej, ale przez jakiś czas ich życie było ciężkie.

Władysław uważał, że podstawą sukcesu jest edukacja, dlatego brał czynny udział w nauczaniu swoich dzieci. Kiedy polskim szkołom nakazano zaprzestanie prowadzenia zajęć z eksperymentami laboratoryjnymi, był dobrze przygotowany, by złapać tyle sprzętu laboratoryjnego, ile mógł unieść. To, co przywiózł do domu, dobrze wykorzystał, przeprowadzając eksperymenty w towarzystwie swoich dzieci, aby one również mogły uczyć się chemii.

Maria Skłodowska-Curie w laboratorium.
To ojciec rozpalił w Marii wielką miłość do chemii. | źródło: Visualhunt - Cornell University Library

Jak dotąd, poza kwestią pieniędzy, ich życie rodzinne brzmi idyllicznie, ale zbyt szybko zostało naznaczone tragedią.

Zmuszona do przyjmowania lokatorów, aby związać koniec z końcem, rodzina była narażona na tyfus, na który zmarła najstarsza siostra Marii. Maria miała wtedy zaledwie siedem lat, a jedynie trzy lata później jej matka zmarła na gruźlicę.

Te druzgocące wczesne straty doprowadziły małą Marię do odwrócenia się od religii katolickiej, której jej rodzina żarliwie przestrzegała.

Podobnie jak w przypadku rodziny Skłodowskich, krewni angielskiej chemiczki Rosalind Franklin już za młodu nauczyli dziecko stawiać się za tym, co słuszne.

Życie i praca w Paryżu

Maria była świetną uczennicą, mimo wszystkich strat, jakie poniosła jej rodzina. Ukończyła z wyróżnieniem gimnazjum, gdy miała zaledwie 16 lat. Być może dlatego, że nie zostało jej nic, na czym mogłaby się skupić, po tym jak nie pozwolono jej zapisać się na uniwersytet, po ukończeniu szkoły przeszła załamanie nerwowe.

Zły stan zdrowia psychicznego był najprawdopodobniej opóźnioną reakcją na tragedię jej wczesnego dzieciństwa. Niezależnie od przyczyny, spędziła około półtora roku poza Warszawą i po powrocie zajęła się udzielaniem korepetycji.

Okazuje się, że rodzina Marii nie była jedyną, która walczyła o niepodległość Polski od Rosji; w tamtym okresie istniały różnego rodzaju organizacje działające potajemnie. Jeden z nich otrzymał przydomek Uniwersytet Latający.

Kobiety nie miały dostępu do wyższej edukacji w kontrolowanej przez Rosjan Polsce w tamtym czasie, co oznaczało, że Marii zabroniono studiować. Jednak Uniwersytet Latający przyjmował studentki, a jeszcze lepiej, pozwalano im studiować każdy przedmiot, na który miały ochotę, nawet te ocenzurowane przez rząd.

Maria i jej starsza siostra zawarły umowę: jeśli Maria pomogłaby pokryć koszty studiów medycznych Bronii w Paryżu, Bronia odwdzięczyłaby się po ukończeniu studiów. Tak więc w 1891 roku, mając zaledwie 24 lata, Maria przeniosła się do Francji.

Teraz nazywana Marie - francuską wersja jej imienia, zapisała się do Uniwersytetu Paryskiego, aby studiować fizykę, chemię i matematykę niemal natychmiast po dotarciu na miejsce. W ciągu kilku lat mocno zakorzeniła się w swoich studiach i paryskiej Polonii.

Otrzymawszy stopień naukowy fizyki, od razu zaczęła rozglądać się za pracą. Skonsultowała się z polskim fizykiem w sprawie większego laboratorium do pracy.

Pierre i Maria Curie.
Pierre i Maria zbliżyli się do siebie, dzięki zamiłowaniu do nauki. | źródło: Visualhunt - Internet Archive Book Images

Ten fizyk znał francuskiego naukowca Pierre'a, który miał przyzwoite laboratorium. Może mogłaby tam pracować?

Pierre Curie i Maria, zjednoczeni miłością do nauki, utworzyli partnerstwo, które zmieniło ich życie i świat oraz zainspirowało kolejne pokolenia naukowców.

Czy wiedziałeś o tym, że francuski chemik Louis Pasteur jest często uważany za równorzędnego z Marią Skłodowską-Curie? Oboje mieszkali i pracowali w Paryżu, oboje wnieśli znaczący wkład w naukę i na cześć obojga nazwano instytuty - w istocie Instytut Pasteura pomógł uruchomić placówkę badawczą Curie.

 Odkrycie radu i polonu

Pierre opracował niezwykłą technikę badawczą przy użyciu zmodyfikowanego elektrometru, którą zbadał wraz z bratem. Marie użyła tej techniki do zbadania próbki uranu. Wśród jej wielu odkryć było takie, które obaliło przekonanie, że atomów nie można rozszczepiać. Jednak jej praca z blendą smolistą i chalkolitem miałaby daleko idące konsekwencje.

Po pierwsze, odkryła, że aktywność blendy smolistej była czterokrotnie większa niż uranu, a chalkolit był dwukrotnie bardziej aktywny, co doprowadziło ją do wniosku, że w minerałach muszą być obecne inne pierwiastki, dzięki czemu są bardziej aktywne. Pierre, teraz całkowicie zaangażowany w badania swojej żony, porzucił swoje projekty, aby przyłączyć się do niej w poszukiwaniu tych nieuchwytnych pierwiastków.

W 1898 roku Pierre i Maria opublikowali artykuł ogłaszający nowy pierwiastek, który odkryli. Polon, o strukturze podobnej do talu, został nazwany na cześć ojczyzny Marii. Pięć miesięcy po lipcowej publikacji opublikowali nowe wieści, tym razem ogłaszając odkrycie radu.

Samo odkrycie pierwiastków okazało się łatwe; izolowanie ich byłoby znacznie trudniejsze. Początkowo pracując z 100-gramową próbką blendy smolistej, wkrótce odkryli, jak skąpe są ślady tych nowych pierwiastków. Ostatecznie przetworzyli tony blendy smolistej.

Pomimo wszelkich starań Maria nigdy nie była w stanie wyizolować polonu.

Z jej rozsądnym podejściem do nauki i brakiem wiary religijnej, Maria Skłodowska-Curie prawdopodobnie była by solidną konkurencją dla Josepha Priestleya.

Kongres Solvaya w 1927 r.
Zdjęcie, które mówi wiele o tamtych czasach: Maria była jedyną kobietą na Piątym Kongresie Solvaya w 1927r. | źródło: Pixabay - WikiImages

Maria Skłodowska-Curie: uwieńczenie pracy

Praca Marii była trudna, z uwagi na dwie główne przeszkody. Pierwszą było publikowanie; konkretnie publikowanie wyników zanim zrobił to ktokolwiek inny.

Jej mentor, Henri Becquerel o mały włos wygrał wyścig o odkrycie radioaktywności. Gdyby nie przedstawił swojej pracy w Akademii Nauk dzień po dokonaniu odkrycia, ta zasługa zostałaby przypisana angielskiemu fizykowi, o nazwisku Silvanus Thompson.

Kolejną przeszkoda nie do pokonania na jej drodze był fakt, że była kobietą.

  • Mogła postawić hipotezę i wykonać pracę, aby udowodnić swoje teorie, ale nikt nie wierzył, że takie pomysły lub praca może być wykonana przez kobietę.
  • Mogła pisać artykuły na temat swoich ustaleń, ale nie wolno jej było ich przedstawiać.
  • Komitet Noblowski zamierzał uhonorować tylko Becquerela i Pierre'a Curie za ich pracę w zakresie promieniotwórczości, ale Pierre, poinformowany przez członka komitetu, że jego żona zostanie pominięta, złożył skargę i petycję o jej włączenie w grono laureatów.
    • Maria Skłodowska-Curie została pierwszą kobietą, która otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki
  • Teraz współodbiorcy Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki, uniwersytety w Genewie i Paryżu rywalizowały o dodanie Pierre'a do grona swoich pracowników - tylko Pierre'a, a nie Marii.

W kwietniu 1906 roku, zaledwie dwa lata po narodzinach ich drugiej córki, Pierre Curie został potrącony przez zaprzęg konny i natychmiast zmarł.

Maria, której nie są obce smutek i strata, bardzo przeżyła stratę męża i partnera laboratoryjnego. Rzuciła się w wir pracy i trzymała się swoich dzieci, aby sobie poradzić.

Uniwersytet Paryski, który utworzył stanowisko dla Pierre'a, w końcu skierował zaproszenie do Marii. Została pierwszą profesorką w tej szkole, ale jej ambicje edukacyjne na tym się nie skończyły. Później została dyrektorką tego, co obecnie jest znane jako Instytut Curie, obiekt zbudowany dla niej wspólnie przez Instytut Pasteura i Uniwersytet Paryski.

Maria spędziła całe swoje życie jako naukowiec, zdobywając Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii w 1911 roku za odkrycie radu i polonu. Jest jedyną kobietą, która zdobyła dwie Nagrody Nobla i, aż do Linusa Paulinga, jedyną osobą, która zdobyła nagrody w oddzielnych dyscyplinach.

Maria Skłodowska-Curie zmarła 4 lipca 1934 roku na niedokrwistość aplastyczną spowodowaną długotrwałą chorobą wynikającą z narażenia na promieniowanie. Początkowo została pochowana wraz z mężem, ale później oboje zostali złożeni w paryskim Panteonie, miejscu zarezerwowanym dla tych, którzy wnieśli niezwykły wkład w rozwój kraju.

Ich szkatułki i wszystkie notatki pozostają zamknięte w ołowiu, ponieważ są tak radioaktywne, że nie mogą być przenoszone bez odpowiedniego zabezpieczenia.

Czy Pierre i Maria Skłodowska-Curie znajdują się na szczycie twojej listy najbardziej znanych chemików? A co ważniejsze: czy oddzielasz osiągnięcia Pierre'a od Marie?

Potrzebujesz nauczyciela z przedmiotu: Chemia ?

Oceń czy nasz artykuł był pomocny 😊

5,00/5 - 1 głos(y)
Loading...

Marta

Pozytywnie zakręcona idealistka. Straszna psiara i wielbicielka gier planszowych. Fascynatka lingwistyki, kreatywnego myślenia i samorozwoju.