Nie ma wątpliwości: przygotowanie do matury z języka angielskiego wymaga solidnej znajomości słownictwa. Przychodzimy z pomocą. Za chwilę znajdziesz zestawienie najważniejszych słówek, które trzeba opanować, aby zdobyć maksymalną liczbę punktów na egzaminie. Matura z angielskiego stawia na praktyczne posługiwanie się językiem w różnorodnych kontekstach. Zobacz, jakie słówka do matury z angielskiego są niezbędne!
Chcesz skutecznie przygotować się do matury z angielskiego? Skup się na opanowaniu kluczowego słownictwa z 14 tematów wyliczonych w informatorze CKE. To m.in. środowisko, technologia, zdrowie, edukacja, praca oraz podróże. Tak zbudujesz fundament pod sukces w maju.
Oto lista tematów, które z pewnością spotkasz na egzaminie:
🧒człowiek
🏠dom
🖋️szkoła
👔praca
🤝życie rodzinne i towarzyskie
🍕żywienie
🛒zakupy i usługi
✈️podróżowanie i turystyka
🎸kultura
🏂sport
🩺zdrowie
🔬nauka i technika
🌲świat przyrody
📣państwo i społeczeństwo
Słownictwo z tych obszarów pojawi się w każdym typie zadań, jest wymagane na poziomie B1/B2 i znajduje się w podstawie programowej.
Słownictwo tematyczne niezbędne na maturze
CKE konstruuje arkusze maturalne z języka angielskiego wyłącznie w oparciu o wspomniane 14 obszarów. Jednocześnie musisz pamiętać, że to jest "jazda obowiązkowa", czyli o czym możesz mówić, czytać, pisać i słuchać podczas egzaminu z angielskiego.
Słownictwo to nie wszystko. Musisz też spełnić inne wymagania, aby zdać maturę z angielskiego, m.in. rozumieć, tworzyć i przetwarzać wypowiedzi.
Na egzaminie pojawi się słownictwo z 1️⃣4️⃣ obszarów tematycznych. To podstawa do tworzenia zadań egzaminacyjnych: słuchania, czytania, środków językowych i pisania.
Zanim zaczniesz naukę spójrz jakie słówka będą Ci potrzebne. Przyjrzyjmy się szybko najbardziej popularnym obszarom. To zdecydowanie ułatwi naukę języka przed maturą.
(pamiętaj, że matura podstawowa z języka angielskiego odpowiada poziomowi B1, z elementami B1+, a rozszerzona poziomowi B2)
Środowisko naturalne (najważniejsze słówka do matury z angielskiego)
To temat, który często pojawia się w tekstach o globalnych zmianach i wyzwaniach. Stąd wzięcie słówek: pollution (zanieczyszczenie), climate change (zmiana klimatu), recycling (recykling).
Słownictwo do matury z angielskiego w tym zakresie obejmuje m.in.:
♻️environment: pollution, climate change, recycling
🦮animals: endangered species, habitat
☀️weather: forecast, drizzle, heatwave
🌋natural disasters: flood, earthquake, wildfire
Słownictwo związane ze środowiskiem naturalnym pojawia się na maturze z angielskiego regularnie. Trudno się dziwić, bo tematy ekologii i globalnych zmian są stałym elementem arkuszy. Opanuj związane z nim słówka - np. pollution, climate change czy wildlife - a łatwiej zrozumiesz teksty i swobodniej stworzysz własne wypowiedzi.
Spójrz na tabelkę, w której jest top 10 słówek dotyczących środowiska naturalnego.
| 👉Słówko (EN) | 👍Tłumaczenie (PL) |
|---|---|
| pollution | zanieczyszczenie |
| climate change | zmiana klimatu |
| recycling | recykling |
| endangered species | gatunki zagrożone |
| habitat | siedlisko |
| forecast | prognoza pogody |
| drizzle | mżawka |
| heatwave | fala upałów |
| flood | powódź |
| earthquake | trzęsienie ziemi |
Teraz spójrz na kolejny popularny segment słownictwa na maturze z angielskiego.
Technologia i nauka
Tutaj też nie ma zaskoczenia. Transformacja cyfrowa zmienia świat, a "techniczny english" jest szalenie ważny. Warto znać słówka:
📟technology: device, software, update
📡science: experiment, hypothesis, discovery
🛜internet: upload, download, privacy
🤖innovation: AI, renewable energy, robotics
Współczesne słownictwo technologiczne rozwija się tak szybko, że Oxford English Dictionary dodaje nowe terminy co kilka miesięcy. Jest duża szansa, że na maturze pojawią się zwroty innovation, artificial intelligence i research.
Co ciekawe, słowo "computer" pojawiło się w języku angielskim już w XVII wieku i oznaczało… osobę wykonującą obliczenia.
Tutaj też masz top 10 słówek przydatnych do tematów związanych z technologią i nauką:
| 👉Słówko (EN) | 👍Tłumaczenie (PL) |
|---|---|
| device | urządzenie |
| software | oprogramowanie |
| update | aktualizacja |
| experiment | eksperyment |
| hypothesis | hipoteza |
| discovery | odkrycie |
| upload | przesyłać / wgrywać |
| download | pobierać |
| privacy | prywatność |
| innovation | innowacja |
Teraz kolejny obszar, który często pojawia się na egzaminie kończącym szkołę ponadpodstawową.
Zdrowie i styl życia (najważniejsze słówka na maturę z angielskiego)
Nutrition, exercise, mental health - to niektóre słówka z tego obszaru przydatne na maturze. Na tym oczywiście nie koniec. Opanuj także:
🌡️symptoms: fever, rash, dizziness
💉treatment: prescription, injection, surgery
🚴lifestyle: balanced diet, workout, sleep well
🚑emergencies: ambulance, first aid, choking
W angielskim medycznym wiele terminów ma greckie i łacińskie korzenie, dlatego brzmią znajomo (virus, clinic czy temperature). W USA lekarza pierwszego kontaktu można nazwać primary care physician, jak i - w odpowiednim kontekście - family doctor.
Jakie są najważniejsze słówka związane ze zdrowiem i stylem życia, które przydadzą się na maturze z języka angielskiego? Spójrz do tabeli:
| 👉Słówko (EN) | 👍Tłumaczenie (PL) |
|---|---|
| fever | gorączka |
| rash | wysypka |
| dizziness | zawroty głowy |
| prescription | recepta |
| injection | zastrzyk |
| surgery | operacja |
| balanced diet | zbilansowana dieta |
| workout | trening |
| sleep well | dobrze spać |
| ambulance | karetka |
Teraz pora na słownictwo dotyczące szkoły i nauki.
Szkoła i edukacja
Dobra znajomość słówek edukacyjnych ułatwi Ci opis Twoich doświadczeń. Przydadzą się m.in. exam, scholarship, extracurricular activities.
Słówka, które często pojawiają się w kontekście szkoły i nauki to np.:
🔎subjects: science, PE, citizenship
🏫school life: detention, timetable, assembly
📝exams: revise, fail, pass, retake
🖋️equipment: whiteboard, highlighter, binder
Słownictwo związane ze szkołą i nauką jest jednym z najbardziej przewidywalnych i regularnie pojawiających się na maturze z języka angielskiego. Opanuj je, a nie pożałujesz; te słówka pomogą Ci zdobyć więcej punktów w zadaniach egzaminacyjnych.
Top 10 słówek z tematyki szkoła i edukacja masz w tej tabeli:
| 👉Słówko (EN) | 👍Tłumaczenie (PL) |
|---|---|
| science | przyroda / nauki ścisłe |
| PE (physical education) | WF |
| citizenship | wiedza o społeczeństwie |
| detention | zostawienie po lekcjach / koza |
| timetable | plan lekcji |
| assembly | apel szkolny |
| revise | powtarzać materiał |
| retake | poprawiać / zdawać ponownie |
| whiteboard | biała tablica |
| highlighter | zakreślacz |
Na egzaminie maturalnym nie może zabraknąć słownictwa dotyczącego kariery i pracy.
Słówka matura angielski: praca i kariera
Planując przyszłość po maturze, użyjesz tych zwrotów: profession, employer, career path. Warto przyswoić sobie słówka:
👔jobs: accountant, nurse, plumber
🗨️workplace: deadline, meeting, promotion
🤝job actions: apply for, resign, hire
💰employment terms: salary, benefits, contract
Job zwykle oznacza konkretną posadę albo zatrudnienie, a work pracę jako czynność, wysiłek lub obowiązki; dodatkowo work może być też czasownikiem. Angielski ma też wiele idiomów związanych z pracą, np. to get the sack ("zostać zwolnionym").
Dziesiątkę przydatnych słówek związanych z pracą i karierą masz w tej tabeli:
| 👉Słówko (EN) | 👍Tłumaczenie (PL) |
|---|---|
| accountant | księgowy / księgowa |
| nurse | pielęgniarz / pielęgniarka |
| plumber | hydraulik |
| deadline | termin (ostateczny) |
| meeting | spotkanie |
| promotion | awans |
| apply for | ubiegać się o (pracę/posadę) |
| resign | zrezygnować / odejść z pracy |
| hire | zatrudnić |
| salary | pensja |
I na zakończenie słówka, które każdy uczeń musi znać, bez względu na to, czy zdaje z angielskiego podstawę czy rozszerzenie.
Podróże i kultura
To najczęstsze tematy wypowiedzi ustnych i pisemnych. Z pewnością przydadzą się takie słówka: sightseeing, tradition, festival.
W angielskim słowa journey, trip, travel i tour mają różne znaczenia zależnie od kontekstu. W lotnictwie używa się wielu skrótów, a jednym z najczęstszych jest ETA, czyli szacowany czas przylotu.
A oto garść innych słówek, które możesz wykorzystać na maturze z angielskiego:
✈️transport: boarding pass, platform, departure
🛌accommodation: hostel, vacancy, full board
⛱️sightseeing: landmark, guided tour, admission
🧳problems: delay, lost luggage, cancellation
Z pewnością słownictwo z obszaru podróży i kultury jest jednym z najbardziej przydatnych. Pojawia się w arkuszach i codziennych rozmowach. Warto je opanować nie tylko ze względu na maturę z języka angielskiego.
Top 10 słówek w sam raz na maturę z angielskiego znajdziesz w poniżej:
| 👉Słówko (EN) | 👍Tłumaczenie (PL) |
|---|---|
| boarding pass | karta pokładowa |
| platform | peron |
| departure | odlot / odjazd |
| hostel | hostel |
| vacancy | wolny pokój |
| full board | pełne wyżywienie |
| landmark | charakterystyczny obiekt / zabytek |
| guided tour | wycieczka z przewodnikiem |
| admission | wstęp / opłata za wejście |
| delay | opóźnienie |
Pora przejść do jednych z najważniejszych elementów słownictwa, czyli czasowników frazowych i idiomów.
Słownictwo do matury z angielskiego: czasowniki frazowe i idiomy
Co zrobić, aby Twoja praca była oceniona wyżej w kryterium "zakres środków językowych"? Wyjdź poza proste "szkolne" słówka. Egzaminatorzy oceniają nie tylko poprawność, liczy się również różnorodność i naturalność języka.
Phrasal verbs i idiomy są charakterystyczne dla naturalnego angielskiego. Ich użycie pokazuje egzaminatorowi, że posługujesz się językiem swobodnie i precyzyjnie.
Zacznijmy od czasowników frazowych. Ich użycie to może być Twoja "super moc". Wypowiedź z phrasal verbs brzmi naturalnie i pokazuje egzaminatorowi CKE, że z lekkością operujesz angielskim.
Czasowniki frazowe
Oto niektóre najważniejsze słówka na maturę z angielskiego w formie phrasal verbs:
- look after – opiekować się - I often look after my younger sister when my parents are at work.
- give up – poddać się / rzucić (coś) - He gave up smoking last year and feels much better now.
- carry out – przeprowadzać (np. badania) - The scientists carried out an important experiment to test their hypothesis.
- come across – natknąć się na coś/kogoś - I came across an interesting article about climate change.
A oto 50 angielskich czasowników frazowych podanych w zabawny i angażujący sposób:
Coś jeszcze? Tak. Egzaminatorzy lubią, gdy uczeń wychodzi poza podstawy. Dlatego rekomendujemy Ci bardziej "zaawansowane" phrasale:
- bring up – poruszyć temat
- figure out – zrozumieć, rozwiązać
- put off – odkładać coś na później
- turn out – okazać się
Opanowanie czasowników frazowych może zadziałać zgodnie z regułą 80/20 - mniejszym nakładem pracy zdobędziesz lwią część punktów w zadaniach gramatyczno-leksykalnych i poprawisz naturalność własnego tekstu. To łatwy sposób na zrobienie lepszego wrażenia na maturze z angielskiego.
Idiomy
Wzbogać swój angielski o idiomy, które faktycznie użyjesz podczas matury:
- piece of cake – coś bardzo łatwego
- hit the books – zacząć intensywnie się uczyć
- the last straw – kropla, która przelała czarę
- on cloud nine – w siódmym niebie
- cost an arm and a leg – bardzo drogie
- once in a blue moon – bardzo rzadko
W pracy pisemnej idiomy i phrasale wplataj w naturalny sposób, np. w opis doświadczeń, opinii lub argumentów. Unikaj ich w bardzo formalnych tekstach (chyba że pasują do kontekstu).
Wystarczą 1–2 w pracy, bo podniosą ocenę i nie będą brzmiały sztucznie (jak upakowane na siłę).
Pamiętaj: czasowniki frazowe i idiomy działają jak „wzmacniacz” Twojego języka. Nawet pojedyncze dobrze użyte wyrażenie potrafi wywindować całą wypowiedź. To one najczęściej odróżniają poprawną pracę od takiej, która robi na egzaminatorze dobre wrażenie.
Strategie efektywnej nauki słownictwa
Samodzielna nauka wymaga systematyczności. Jak skutecznie zapamiętywać słówka? Oto garść praktycznych wskazówek.
Tworzenie fiszek
Fiszki pomagają w zapamiętywaniu nowych słówek poprzez regularne powtórki. Przygotuj wersje tradycyjne (papierowe) lub cyfrowe, łącząc wersję polski - angielski. Do każdej fiszki dopisz krótkie zdanie z własnym przykładem (mózg zapamiętuje lepiej, gdy łączy słowo z osobistym kontekstem).
Korzystanie z aplikacji mobilnych
Aplikacje typu Quizlet oferują interaktywne sposoby nauki słownictwa. Możesz uczyć się online np. w drodze do szkoły lub offline, jak wolisz. Uważaj na bezmyślne klikanie! Zatrzymaj się, powiedz słowo na głos, spróbuj ułożyć z nim zdanie.
Regularne powtórki i testy
Systematyczne sprawdzanie wiedzy utrwala nowe słownictwo i przygotowuje do egzaminu. Czytaj teksty w oryginale i rób notatki z nowych słówek. Wprowadź krótkie „mikro‑ekspozycje”: 5 minut czytania artykułu, obejrzenie krótkiego filmiku, przesłuchanie podcastu.
Ucz się słówek w kontekście. Najlepiej w połączeniach typu make a decision, take a break, heavy rain. Efekt? Zapamiętasz je szybciej i swobodniej użyjesz na maturze.
Najczęstsze błędy w nauce słownictwa:
- uczenie się list bez kontekstu,
- brak regularnych powtórek,
- skupianie się na rzadkich słowach zamiast na tych z 14 obszarów tematycznych,
- brak użycia słówek w praktyce (zdania, krótkie wypowiedzi).
Powyżej masz podstawy. Proponujemy Ci dodatkowo bardzo przydatną strategię: powtórki w systemie SRS (spaced repetition). To jest fundament skutecznej nauki słownictwa. Wykorzystują ją popularne aplikacje online / offline (używaj ich jak wolisz) ułatwiające naukę słówek typu Quizlet, Anki, Memrise.
Dodajesz nowe słówko do zestawu
Wpisujesz np. environment - środowisko do fiszki/aplikacji (Quizlet, Anki itp.)
Pierwsze powtórki są bardzo częste
Najpierw widzisz to słówko po kilku minutach, potem po kilku godzinach, potem następnego dnia
Za każdym razem oceniasz, czy było: łatwe / średnie / trudne.
Jeśli dobrze pamiętasz – odstęp się wydłuża
Aplikacja (lub Ty sam) pokazuje to słówko:
po 1 dniu → po 3 dniach → po tygodniu → po 2 tygodniach → po miesiącu itd. Im lepiej pamiętasz, tym rzadziej je widzisz.
Jeśli zapomnisz – wracasz do krótszych odstępów
Gdy nie pamiętasz znaczenia, słówko „spada” niżej
Znów widzisz je częściej, aż się utrwali.
System „celuje” w moment tuż przed zapomnieniem. Cała magia SRS polega na tym, że nie powtarzasz wszystkiego codziennie, tylko te słówka, które właśnie zaczynasz zapominać. Efekt? Uczysz się szybciej i tracisz mniej czasu.
Skuteczne strategie nauki słownictwa do egzaminu z angielskiego znajdziesz w tej tabelce. Potraktuj ją jak skrzynkę z narzędziami. Wybierz metody, które najbardziej pasują do Twojego stylu nauki.
| Strategia | Na czym polega | Dlaczego działa |
|---|---|---|
| Fiszki (papierowe lub cyfrowe) | Tworzysz fiszki PL–EN lub EN–PL, dodajesz własne przykłady zdań. | Uczysz się aktywnie, a nie pasywnie; mózg lepiej zapamiętuje krótkie porcje wiedzy. |
| SRS – powtórki rozłożone w czasie | Powtarzasz słówka w coraz dłuższych odstępach (np. 1 dzień → 3 dni → tydzień → 2 tygodnie). | System trafia w moment tuż przed zapomnieniem, co maksymalnie zwiększa trwałość pamięci. |
| Aplikacje mobilne (Quizlet, Anki, Memrise) | Uczysz się słówek w formie fiszek, testów, gier i quizów. | Automatyzują SRS i pozwalają uczyć się „przy okazji”, np. w autobusie. |
| Nauka w kontekście (collocations) | Uczysz się słów w połączeniach: make a decision, heavy rain, take part. | Słowa zapamiętują się szybciej i łatwiej użyć ich w wypowiedzi pisemnej. |
| Czytanie krótkich tekstów w oryginale | Artykuły, newsy, opisy produktów, krótkie dialogi. | Poznajesz słownictwo w naturalnym użyciu, a nie w sztucznych listach. |
| Notatki tematyczne (mind maps) | Tworzysz mapy myśli dla 14 obszarów tematycznych. | Porządkujesz słownictwo i szybciej widzisz powiązania między słowami. |
| Nagrania i podcasty | Słuchasz krótkich materiałów i zapisujesz nowe słówka. | Łączysz naukę słownictwa z osłuchaniem — podwójny efekt. |
| Mini‑ekspozycje językowe | 5 minut dziennie: filmik, artykuł, opis produktu, komentarz. | Krótkie, codzienne dawki języka są skuteczniejsze niż długie sesje raz w tygodniu. |
| Testy i quizy własne | Raz w tygodniu robisz szybki test z nowych słówek. | Sprawdzasz, co naprawdę pamiętasz, a co wymaga powtórki. |
| Używanie słówek w praktyce | Tworzysz krótkie zdania, mini‑dialogi, opisy. | Aktywne użycie słownictwa jest kluczowe do matury pisemnej i ustnej, |
Teraz zobacz, co może Cię czekać na maturze z języka angielskiego. Przygotowaliśmy przykładowe zadania odpowiadające tym na egzaminie.
Przykładowe zadania maturalne z wykorzystaniem słownictwa
Poniższe ćwiczenia pokazują, jak słownictwo z 14 obszarów tematycznych pojawia się w typowych zadaniach maturalnych. Każde zadanie rozwija inną umiejętność sprawdzaną przez CKE.
Zadanie 1: uzupełnienie luk w tekście
(ćwiczy znajomość środków językowych i rozumienie kontekstu)
Wstaw odpowiednie słowa w luki:
Scientists need to (1) __________ research to understand the effects of (2) __________ on our planet.
Podpowiedzi: carry out, pollution
Scientists need to carry out research to understand the effects of pollution on our planet.
Zadanie 2: tłumaczenie zdań
(rozwija precyzyjne wyrażanie treści ważne na poziomie rozszerzonym matury z angielskiego)
Przetłumacz na język angielski:
„Mój pracodawca zaoferował mi stypendium na dalszą naukę.”
My employer offered me a scholarship for further studies.
My employer offered me a scholarship for further education.
My employer offered me a scholarship to continue my studies.
Zadanie 3: Tworzenie własnych zdań
(ćwiczy aktywne użycie słownictwa kluczowe w wypowiedzi pisemnej i ustnej)
Napisz zdania z użyciem wyrażeń:
- artificial intelligence
- mental health
There is a growing public debate about how artificial intelligence should be regulated.
Artificial intelligence can analyse huge amounts of data and help doctors make faster decisions.
Some apps that support mental health charge a small monthly fee for premium features.
In order to improve mental health, many people try to reduce screen time and get more sleep.
Zadanie 4: Parafraza zdania (transformacje)
Przepisz zdanie, używając podanego wyrazu tak, aby zachować to samo znaczenie:
I was very disappointed with my friend’s behaviour.
Użyj słowa: let down
→ My friend’s behaviour really let me down.
Zadanie 5: słowotwórstwo
Utwórz poprawną formę wyrazu w nawiasie:
Taking (responsible) action is essential if we want to protect the environment.
Taking responsible action is essential if we want to protect the environment.
lub (obie formy są poprawne)
Taking action with a sense of responsibility is essential if we want to protect the environment.
Teraz już wiesz, że znajomość słownictwa z 14 obszarów tematycznych to fundament sukcesu na maturze z angielskiego. Jednak świat się nie kończy na słówkach. Równie ważne jest ich umiejętne używanie w wybranym kontekście.
Regularne powtórki, nauka w zdaniach i kontakt z autentycznym, "żywym" językiem pomogą Ci naturalnie wpleść słówka do komunikacji. Czytaj teksty na angielskojęzycznych portalach, czytaj książki i komiksy, oglądaj filmy z angielskimi napisami. Oczywiście przyda się analiza zadań z poprzednich matur.
Jeśli połączysz te strategie, wejdziesz na egzamin pewnie i bez zbędnego stresu. Powodzenia!
Podsumuj za pomocą AI
Oceń czy nasz artykuł był pomocny 😊 Oceń nas!
Loading...
