Historia pokazuje, że nad kwestią tego, czy ekonomię można uznać za naukę ścisłą czy społeczną, odbyło się wiele debat. Chociaż argumenty po obu stronach istnieją od dawna, napięcia wydawały się osiągać szczyt w 2013 r., kiedy trzej ekonomiści otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii.

Chociaż ta wiadomość nie brzmi szczególnie polaryzująco, problemem wielu ludzi związanych z tą nagrodą był fakt, że dwóch ekonomistów, którzy ją otrzymali, wydawało się mieć poglądy, które bezpośrednio sobie zaprzeczały:

Robert Shiller i Eugene Fama

Biorąc pod uwagę, że często za cel nauki ścisłej, takiej jak fizyka czy chemia uważa się poszukiwanie jednej zasady lub prawdy, wydawało się, że takie zasady nie mają zastosowania w dziedzinie ekonomii i jeden ekonomista może swobodnie nie zgadzać się z innym.

Czy w ciągu siedmiu lat od tej konkretnej Nagrody Nobla, debata została rozstrzygnięta? Niestety, krótka odpowiedź brzmi: nie. Chociaż po obu stronach toczą się spory, jury wydaje się nie rozstrzygać, czy ekonomię należy sklasyfikować jako naukę ścisłą, naukę społeczną, czy też w ogóle nie jest nauką.

Poniżej przyjrzymy się podstawowym kwestiom, które decydują o tym, dlaczego ekonomię w ogóle tak trudno uznać za naukę. Co więcej, zobaczymy również, dlaczego te argumenty nie powinny zasadniczo zmienić naszego postrzegania ekonomii jako dziedziny, ponieważ nadal pozostaje ona kluczową dyscypliną, która może pomóc nam lepiej zrozumieć, dlaczego postępujemy tak, jak postępujemy.

Czy Ekonomia to Nauka Ścisła?

Nauki ścisłe można zdefiniować jako:

Nauki, w których ściśle i dokładnie opisuje oraz modeluje się zjawiska, a także weryfikuje się hipotezy za pomocą doświadczeń i dowodów matematycznych. Do opracowywania danych doświadczalnych stosowana jest statystyka. Nauki ścisłe to nauki matematyczne i nauki przyrodnicze.”

Jeśli chodzi o nauki społeczne, takie jak prawo czy polityka, definicja brzmi następująco:

Nauki badające strukturę i funkcje dziejów społeczeństwa, jego kulturę, prawa i prawidłowości jego rozwoju. Obok nauk przyrodniczych i nauk humanistycznych zaliczają się do nauk empirycznych. Nauki społeczne odróżniają się od nauk humanistycznych naukowymi metodami poznania oraz tym, że stosują ścisłe kryteria. ”

Najwyraźniej definicje słownikowe wydają się potwierdzać założenie, że ekonomia byłaby znacznie bardziej zadomowiona w dziedzinie nauk społecznych niż nauk przyrodniczych, mimo że pełen tytuł Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii to w rzeczywistości Nagroda Nobla w Dziedzinie Nauk Ekonomicznych.

Istnieje kilka powodów, dla których ludzie wydają się bardziej swobodnie nazywać ekonomię nauką społeczną.

Dowiedz się co to jest ekonomia.

Obiektywizm i Polityka

Walka, z jaką borykają się ekonomiści, polega na tym, że obiektywizm podczas analizy danych może być trudny. W przeciwieństwie do nauk ścisłych, w modelu ekonomicznym często nie ma testu kontrolnego, na którym opiera się analiza ekonomiczna określająca zmiany w gospodarce.

Ponadto, wyniki uzyskane przez model ekonomiczny lub eksperyment ekonomiczny mogą podlegać indywidualnej interpretacji, w zależności od:

  • aspektu wyników, na którym ekonomista skupia swoją uwagę,
  • metodologi, której ekonomista używa do wyciągania wniosków,
  • rodzaju analizy ekonomicznej użytej przez ekonomistę do analizowania danych.

Ściśle powiązany z obiektywizmem jest fakt, że idee, modele i podejścia wielu ekonomistów mogą być silnie ukształtowane przez ich przekonania polityczne lub przez ówczesną administrację polityczną oraz ich podejście do gospodarki i bieżących problemów ekonomicznych.

Biorąc pod uwagę tę nieodłączną stronniczość, a może nawet niepewność, w modelach i systemach ekonomicznych, niektórzy twierdzą, że ekonomia nie może i nigdy nie będzie nauką w najprawdziwszym sensie.

 

Widok z lotu ptaka na skomplikowany układ autostrady.
Zachowanie neutralności może być trudne, gdy rozważa się dziedzinę nauk ekonomicznych. | źródło: Unsplash - Timo Volz

Ograniczenia Eksperymentów

Innym argumentem przeciwko zaklasyfikowaniu ekonomii jako nauki ścisłej jest fakt, że chociaż fizycy, biolodzy itp. mogą przeprowadzać kontrolowane eksperymenty w celu sprawdzenia hipotezy, która daje konkretne wyniki i z można wyciągnąć wnioski, tego samego nie można powiedzieć o eksperymentach ekonomicznych.

U podstaw ekonomii leży badanie ludzkich zachowań i ich wpływu na gospodarkę. Ludzkie zachowanie nie jest tak konkretne, jak zachowanie lub właściwości, powiedzmy, atomu, a faktem jest, że ludzkie zachowanie może być nieprzewidywalne, ponieważ jednostki mogą zmieniać zdanie w dynamiczny sposób w każdej chwili.

Z tego powodu eksperymenty ekonomiczne są trudne, jeśli nie niemożliwe, do przeprowadzenia w kontrolowanym środowisku i prawie na pewno nie mogą doprowadzić do wniosku, który stosuje regułę do ludzkiego zachowania i podejmowania decyzji. W związku z tym, badania ekonomiczne dają „najlepsze przypuszczenie”, które może wskazać, jak jednostki lub gospodarka będą radzić sobie w określonych okolicznościach.

Nie oznacza to jednak, że eksperymenty ekonomiczne mają swoją wartość lub że każdy element liczbowy teorii ekonomii jest po prostu pokazowy. Obecnie jest wielu ekonomistów, których badania dotyczące zagadnień ekonomicznych wykorzystują połączenie matematyki i statystyki, aby pomóc zrozumieć wewnętrzne działanie ekonomii.

Dziedzina ta jest znana jako ekonometria i często może stanowić część studiów ekonomicznych na uniwersytecie lub na stanowisku ekonomicznym po ukończeniu studiów.

Przezroczyste naczynia chemiczne na białym stole.
Nauki ekonomiczne niekoniecznie są tym samym, co nauki przyrodnicze. | źródło: Unsplash - Hans Reniers

Czy Ekonomia to Nauka Społeczna?

Jak wspomniano powyżej, wiele osób byłoby bardziej skłonnych argumentować, że ekonomia, jeśli w ogóle jest nauką, pasuje bardziej do dyscyplin nauk społecznych niż do nauk chemicznych i jej pokrewnych.

Czy jednak sprawiedliwe jest stosowanie tego ogólnego wniosku we wszystkich dziedzinach ekonomii? Istnieje więcej niż jedna szkoła ekonomiczna, a ekonomia jako przedmiot składa się z wielu indywidualnych nisz, w tym:

  • Ekonomia behawioralna,
  • Ekonomia instytucjonalna,
  • Ekonomia rozwoju.

Co więcej, ekonomię jako dziedzinę można niemal podzielić na dwa obszary. Z jednej strony mamy dziedzinę makroekonomii, która patrzy na gospodarkę jako całość. Z drugiej strony istnieje mikroekonomia, która stara się badać ludzkie zachowania na poziomie jednostki i ich wpływ na szeroko rozumianą gospodarkę.

Co ciekawe, wiele argumentów teoretycznych wysuwanych przeciwko ekonomii jako nauce ścisłej, skupia się raczej na dziedzinie makroekonomii niż mikroekonomii.

Dzieje się tak, ponieważ w przypadku makroekonomii, znacznie trudniej uzyskać głębszy wgląd w jej naturę. Dzieje się tak, ponieważ istnieją trudności w obserwowaniu, testowaniu i komentowaniu zmian całościowych i ich konsekwencji.

Rzeczywiście, wiele teorii makroekonomicznych, od keynesizmu po monetaryzm, oferuje sprzeczne teorie na temat tego, czego gospodarka potrzebuje do stabilizacji lub tworzenia bogactwa, co często słyszy student studiów licencjackich na wykładzie.

Z drugiej strony mikroekonomia jest znacznie łatwiejsza do przetestowania w sposób, który daje powtarzalne i obserwowalne trendy i wyniki gospodarcze.

Laptop z kolorowymi wykresami.
Rynki międzynarodowe można uznać za część nauk ekonomicznych. | źródło: Unsplash - Austin Distel

Zrozumieć Nauki Ekonomiczne

Chociaż od lat toczą się spory o to, czy ekonomię można naprawdę uznać za naukę, czy nie, odpowiedź brzmi: czy to naprawdę ma znaczenie?

Znaczenie studiowania ekonomii w żaden sposób nie zostanie umniejszone przez jej klasyfikację jako nauki ścisłej, społecznej czy też wykluczenie z którejkolwiek z nich.

Zasadniczo ekonomia bada, w jaki sposób jednostki zachowują się i wchodzą ze sobą w interakcje oraz w jaki sposób nasze dziwactwa behawioralne mogą wpływać na to, jak decydujemy się dzielić naszymi zasobami.

Zdolność zrozumienia kondycji człowieka i tego, jak naprawdę jesteśmy racjonalni, jest podstawową częścią ekonomii i może się zdarzyć, że ze względu na bardzo nieprzewidywalną naturę człowieka, ekonomia nigdy nie będzie mogła nazywać się nauką przyrodniczą.

Nie oznacza to jednak, że modele ekonomiczne, teorie i badania matematyczne, statystyczne lub inne nie są przydatne.

Chociaż jest mało prawdopodobne, aby takie badania dały wyniki, które mogą działać jak kryształowa kula lub które mogą przewidywać kryzys finansowy, taki jak ten w 2008 r., ekonomia mogą nas poinformować:

  • jak dobrze radzi sobie nasza lokalna lub globalna gospodarka,
  • czy gospodarki skorzystają na nakładaniu wyższych podatków lub na wdrażaniu zwiększonych regulacji,
  • czy gospodarka ma zmierzyć się z okresem inflacji lub deflacji,
  • jak moglibyśmy zwiększyć wzrost gospodarczy lub przynajmniej spróbować go utrzymać.

W tym sensie ekonomia, jako dyscyplina akademicka, pozostaje kluczowa i jest szeroko szanowaną dziedziną nauki.

Jeśli chciałbyś studiować finanse i zarządzanie, wybierasz się na studia podyplomowe z dyscypliny ekonomicznej, szukasz pracy w ramach zagadnień gospodarczych i chcesz zrobić dobre wrażenie na rozmowie wstępne lub chciałbyś dowiedzieć się więcej na temat debaty odnośnie tego, czy ekonomia jest nauką ścisłą, dla poszerzenia wiedzy ogólnej, zawsze możesz zatrudnić korepetytora Superprof, który udzieli ci korepetycji z ekonomii.

Dzięki indywidualnym usługom szkoleniowym na lekcjach prywatnych lub zajęciach online, Superprof oferuje szereg doświadczonych i zmotywowanych nauczycieli, którzy mogą nauczyć cię wszystkich aspektów analizy rynku, badań naukowych z dziedziny ekonomii, szczegółów zarządzania, wiedzy o rozwoju rynku i wielu innych. Każdy wydział i kierunek ekonomiczny jest znany naszym nauczycielom, mogą pomóc w rozwoju każdego stopnia twojego kształcenia, objaśniając zagadnienia i metody obecne w rozwoju gospodarczym.

Na przykład, nauczycielowi ekonomii Superprof w twojej okolicy znana jest teoria naukowa taka, jak:

  • mikroekonomia lub makroekonomia,
  • prawo podaży i popytu,
  • cykl koniunkturalny i jego zaangażowanie w teorię makroekonomiczną,
  • poszczególne szkoły myśli ekonomicznej, od ekonomii behawioralnej po teorie ekonomiczne Miltona Friedmana i monetaryzm.

Znalezienie korepetytora w Superprof może być łatwe. Wszystko, co musisz zrobić, to wpisać swoje miasto lub kod pocztowy, a zostaniesz dopasowany do najlepszych nauczycieli ekonomii w okolicy, niezależnie od tego, czy chodzi o lekcje tylko online, czy zajęcia indywidualne. W mgnieniu oka poznasz fachowy język ekonomistów przyswajając zagadnienia gospodarcze!

Potrzebujesz nauczyciela z przedmiotu: Ekonomia ?

Oceń czy nasz artykuł był pomocny 😊

5,00/5 - 1 głos(y)
Loading...

Marta

Pozytywnie zakręcona idealistka. Straszna psiara i wielbicielka gier planszowych. Fascynatka lingwistyki, kreatywnego myślenia i samorozwoju.