Podczas nauki mówienia po francusku Polaków często intrygują francuskie czasowniki. Nie tylko niesamowita ich ilość czasowników nieregularnych, ale również język francuski wydaje się mieć więcej  czasów niż jakikolwiek inny język (właściwie to nieprawda, ale tak się wydaje). W tym krótkim poście nie możemy wymienić wszystkich francuskich czasowników nieregularnych we wszystkich czasach, ani nie możemy zastąpić kursów francuskiego (ani nauczyciela Superprof), ale postaramy się przedstawić sposób odmieniania francuskich czasowników, wypisaliśmy ogólne odmiany czasowników posiłkowych „avoir” i „être” oraz główne grupy czasowników (czasowniki zakończone na -er i -ir) oraz niektóre z najczęstszych czasowników w nieregularnych. Ze względu na ograniczenia tego artykułu nie będziemy omawiać strony biernej ani wchodzić w szczegóły czasowników zwrotnych.

Dostępni najlepsi nauczyciele
Karol
5
5 (5 oceny)
Karol
zł140
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Szymon
5
5 (5 oceny)
Szymon
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Polina
Polina
zł32
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Magdalena
Magdalena
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Ewa
5
5 (2 oceny)
Ewa
zł40
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Jarosław
5
5 (47 oceny)
Jarosław
zł60
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Dominika
5
5 (7 oceny)
Dominika
zł80
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Krzysztof
5
5 (4 oceny)
Krzysztof
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Emilia
5
5 (5 oceny)
Emilia
zł80
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Rafał
5
5 (5 oceny)
Rafał
zł80
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Javier
5
5 (8 oceny)
Javier
zł100
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Daria
Daria
zł40
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Joanna
5
5 (1 oceny)
Joanna
zł100
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Piotr
5
5 (1 oceny)
Piotr
zł30
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Maciej
5
5 (1 oceny)
Maciej
zł75
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Agata
5
5 (2 oceny)
Agata
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Karol
5
5 (5 oceny)
Karol
zł140
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Szymon
5
5 (5 oceny)
Szymon
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Polina
Polina
zł32
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Magdalena
Magdalena
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Ewa
5
5 (2 oceny)
Ewa
zł40
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Jarosław
5
5 (47 oceny)
Jarosław
zł60
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Dominika
5
5 (7 oceny)
Dominika
zł80
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Krzysztof
5
5 (4 oceny)
Krzysztof
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Emilia
5
5 (5 oceny)
Emilia
zł80
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Rafał
5
5 (5 oceny)
Rafał
zł80
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Javier
5
5 (8 oceny)
Javier
zł100
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Daria
Daria
zł40
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Joanna
5
5 (1 oceny)
Joanna
zł100
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Piotr
5
5 (1 oceny)
Piotr
zł30
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Maciej
5
5 (1 oceny)
Maciej
zł75
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Agata
5
5 (2 oceny)
Agata
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Zaczynajmy

Czasowniki w różnych czasach oraz ich konstrukcja

Odmiany czasowników są integralną częścią lekcji francuskiego. Aby nauczyć się odmiany francuskiego czasownika w najprostszej formie, możesz wypróbować tę stronę. Poniżej znajduje się wyjaśnienie zasad gramatycznych stojących za czasownikami.

Czasy proste: teraźniejszy prosty (présent simple), przeszły prosty (passé simple) i przyszły prosty (futur simple)

Czasy proste są tworzone bez czasownika posiłkowego: końcówka jest dołączona do rdzenia czasownika.

  • Teraźniejszy opisuje akcję, która aktualnie ma miejsce, lub która zwykle ma miejsce w regularnych odstępach czasu lub przez cały czas, lub przysłowia, które mają ogólne zastosowanie:

Je mange en ce moment. Właśnie jem.

Je mange un croissant tous les matins. Codziennie rano jem rogalika.

Je bois du café toute la journée. Cały dzień piję kawę.

„Les jours se suivent et ne se ressemblent pas” Francuskie przysłowie: jeden dzień następuje po drugim i żaden nie jest podobny do drugiego – innymi słowy, każdy dzień przynosi coś nowego.

 

  • Czas przeszły prosty opisuje punktową czynność, która miała miejsce w przeszłości:

Je mangeai très bien hier soir. Dobrze wczoraj jadłem.

Tu jetas ta pelure de banane sur le sol. Alice glissa dessus. Rzuciłeś skórkę od banana na podłogę. Alicja poślizgnęła się na niej.

 

  • Imparfait” to czas niedokonany, który opisuje działanie, które trwało lub powtarzało się w przeszłości, działanie, które miało miejsce w tym samym czasie, co inne, oraz przypuszczenia. W niektórych przypadkach jest podobny do angielskiego czasu past continuous:

Au Moyen Âge, on tissait son drap soi-même. W średniowieczu ludzie tkali własny materiał.

L’année dernière, nous mangions au restaurant tous les vendredi. W zeszłym roku w każdy piątek jedliśmy w restauracji.

Jean racontait sa journée alors que Marie faisait la vaiselle. Jean opowiedział o swoim dniu, kiedy Marie zmywała naczynia.

Moi, Monsieur, si j’avais un tel nez… Ja, proszę pana, gdybym miał taki nos… ( Edmond Rostand, „Cyrano de Bergerac”).

 

  • Przyszły prosty odnosi się do przyszłego działania, które się wydarzy lub powinno się wydarzyć. Zauważ, że dodaje się -er- między rdzeniem czasownika a końcówką w obu typach czasowników regularnych i wielu nieregularnych:

Demain, je mangerais Chinois. Jutro zjem chińszczyznę.

Dans deux ans, je déménagerais en Angleterre. Za dwa lata przeniosę się do Anglii.

Czasy posiłkowe

  • Czas przeszły prosty jest rzadko używany w mówionym języku francuskim. Zamiast tego używa się „passé composé”, aby wyrazić większość przeszłych działań.

Składa się z czasownika posiłkowego w czasie teraźniejszym + imiesłów czasu przeszłego:

J’ai très bien mangé hier soir. Wczoraj zjadłem bardzo dobrze.

Tu as jeté ta pelure de banane sur le sol. Alice a glissé dessus. Rzuciłeś skórkę od banana. Alicja poślizgnęła się na niej.

 

  • Czas plus-que-parfait lub zaprzeszły (pluperfect) służy albo do opisania przeszłej akcji bezpośrednio poprzedzającej inną przeszłą akcję, albo, w niezależnym zdaniu, prostej obserwacji. Odmieniasz go z czasownikiem posiłkowym w czasie przeszłym niedokonanym + imiesłów czasu przeszłego:

J’avais mangé avant d’aller au cinéma. Jadłem przed pójściem do kina.

L’hiver avait été froid. Zima była mroźna.

 

  • W gramatyce francuskiej passé anterieur lub przeszły uprzedni służy do opisania przeszłej czynności, która miała miejsce przed inną przeszłą czynnością. Czasownik w czasie przeszłym jest tworzony za pomocą czasownika posiłkowego w czasie przeszłym prostym + imiesłów czasu przeszłego:

Quand j’eus appris [passé antérieur] les effets néfastes du café, j’ai commencé [passé composé] à en boire moins. Kiedy dowiedziałem się o złych skutkach kawy, zacząłem jej mniej pić.

 

  • Futur anterieur to czas przyszły, który pokazuje przyszłą czynność, która ma miejsce przed inną przyszłą czynnością. Jest tworzony z czasownikiem posiłkowym w czasie przyszłym prostym + imiesłów czasu przeszłego:

Quand j’aurais fini mes études, j’irais en Angleterre. Kiedy skończę studia, pojadę do Anglii.

Znajdź nauczyciela w okolicy wpisując np, kurs francuskiego Kraków w wyszukiwarkę Superprof.

tabela czasowników w języku francuskim
Istnieją tabele koniugacji czasowników regularnych i nieregularnych w języku francuskim. (Źródło: Pinterest)

Inne tryby i czasy

Tryb rozkazujący

Tryb rozkazujący służy do wydawania rozkazów, ważnych porad lub rozwiązań. Ta forma czasownika występuje tylko w drugiej osobie liczby pojedynczej, pierwszej osoby w liczbie mnogiej i drugiej osobie w liczbie mnogiej:

Va chercher ta mère! Idź po swoją matkę!

Ne mangez pas de champignons vénémeux! Nie jedz trujących grzybów!

Allons-y! Chodźmy!

 

Tryb łączący

Tryb łączący jest używany w zdaniach podrzędnych, które wyrażają nakaz, radę, oczekiwanie, zobowiązanie, strach, ból lub życzenie. Tryb łączący jest często używany z czasownikami modalnymi.

Tryb łączący czasu teraźniejszego i tryb łączący niedokonany to proste czasy, podczas gdy tryb łączący przeszły i zaprzeszły to formy czasownika złożonego utworzone z czasownika posiłkowego w trybie łączącym teraźniejszym + imiesłów przeszły (w trybie łączącym przeszłym) oraz czasownik posiłkowy w trybie łączącym niedokonanym + imiesłów przeszły (pluperfect subjective).

J’aimerais que nous ne mangions pas trop tard ce soir. Chciałbym, żebyśmy dziś wieczorem nie jedli zbyt późno.

Nous attendons impatiemment que les voiture volassent. Z niecierpliwością oczekujemy, aż samochody będą mogły latać.

J’aimerais aller en Angleterre. Chciałbym pojechać do Anglii.

 

Tryby warunkowe

W gramatyce francuskiej tryby warunkowe są używane, gdy działanie jest zależne od innego działania lub jest teoretyczne. Czas teraźniejszy warunkowy jest używany, jeśli warunek jest spełniany w teraźniejszości lub przyszłości; przeszły warunkowy, jeśli miał miejsce w przeszłości. Istnieją dwa przeszłe czasy warunkowe, ale drugi jest bardzo rzadko używany. Pierwszy tworzony jest z czasownikiem posiłkowym w warunkowym czasie teraźniejszym + imiesłów czasu przeszłego „être” (été) + imiesłów czasu przeszłego czasownika.

Moi, monsieur, si j’avais un tel nez, il faudrait sur-le-champ que je me l’amputasse. Ja, proszę pana, gdybym miał taki nos, musiałbym go od razu amputować. (Edmond Rostand, Cyrano de Bergerac).

Si je n’avais pas pu devenir instituteur, j’aurais été très triste. Gdybym nie mógł zostać nauczycielem, byłbym bardzo smutny.

 

Imiesłowy

Imiesłów czasu teraźniejszego zazwyczaj składa się z rdzenia czasownika + -ant. (aime-> aimant; courir-> courant)

Imiesłów czasu przeszłego zazwyczaj składa się z rdzenia czasownika + é lub i ((aimé, fini), chociaż istnieją wyjątki wśród czasowników nieregularnych.

Dostępni najlepsi nauczyciele
Karol
5
5 (5 oceny)
Karol
zł140
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Szymon
5
5 (5 oceny)
Szymon
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Polina
Polina
zł32
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Magdalena
Magdalena
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Ewa
5
5 (2 oceny)
Ewa
zł40
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Jarosław
5
5 (47 oceny)
Jarosław
zł60
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Dominika
5
5 (7 oceny)
Dominika
zł80
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Krzysztof
5
5 (4 oceny)
Krzysztof
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Emilia
5
5 (5 oceny)
Emilia
zł80
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Rafał
5
5 (5 oceny)
Rafał
zł80
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Javier
5
5 (8 oceny)
Javier
zł100
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Daria
Daria
zł40
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Joanna
5
5 (1 oceny)
Joanna
zł100
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Piotr
5
5 (1 oceny)
Piotr
zł30
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Maciej
5
5 (1 oceny)
Maciej
zł75
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Agata
5
5 (2 oceny)
Agata
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Karol
5
5 (5 oceny)
Karol
zł140
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Szymon
5
5 (5 oceny)
Szymon
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Polina
Polina
zł32
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Magdalena
Magdalena
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Ewa
5
5 (2 oceny)
Ewa
zł40
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Jarosław
5
5 (47 oceny)
Jarosław
zł60
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Dominika
5
5 (7 oceny)
Dominika
zł80
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Krzysztof
5
5 (4 oceny)
Krzysztof
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Emilia
5
5 (5 oceny)
Emilia
zł80
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Rafał
5
5 (5 oceny)
Rafał
zł80
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Javier
5
5 (8 oceny)
Javier
zł100
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Daria
Daria
zł40
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Joanna
5
5 (1 oceny)
Joanna
zł100
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Piotr
5
5 (1 oceny)
Piotr
zł30
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Maciej
5
5 (1 oceny)
Maciej
zł75
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Agata
5
5 (2 oceny)
Agata
zł50
/h
Gift icon
1-sza lekcja za darmo!
Zaczynajmy

Francuskie czasowniki avoir i étre

odmiana przez osoby czasowników być i mieć po francusku
W języku francuskim oba czasowniki posiłkowe mają odmianę nieregularną. (Źródło: J'aime le francais)

Nie jest niczym niezwykłym, że czasownik „być” ma nieregularną odmianę. Robi się tak w języku angielskim, a także w wielu językach romańskich. „Być” jest również czasownikiem pomocniczym w wielu językach i dotyczy to francuskiej odmiany czasownika. Drugi powszechny czasownik pomocniczy, „avoir” (mieć) jest również czasownikiem nieregularnym w języku francuskim.

Oto dwie tabele koniugacji czasowników dla „mieć” i „być” w prostych zdaniach oznajmujących.

 Le présent simpleImparfait Le passé simpleLe futur simpleParticipe passé
J'aiavaiseusauraieu (m.),eue (f.)
Tuasavaiseusauras
Il/elle/onaavaiseutaura
Nousavonsavionseûmesaurons
Vousavezaviezeûtesaurez
Ils/ellesontavaienteurentauront

W przypadku „avoir” czasy złożone są tworzone z czasu prostego czasownika „avoir” i imiesłowu czasu przeszłego (Participe passé).

 Le présent simpleImparfait Le passé simpleLe futur simpleParticipe passé
J'suisétaisfusseraiété (m), étée (f.)
Tuesétaisfusseras
Il/elle/onestétaitfutsera
Noussommesétionsfûmesserons
Vousêtesétiezfûtesserez
Ils/ellessontétaientfurentseront

W przypadku „être” czasy złożone są tworzone z czasu prostego „être” i imiesłowu czasu przeszłego.

Czasowniki -ER w języku francuskim

Najbliższe czasownikom regularnym w języku francuskim są bezokoliczniki zakończone na „-er”.

graffiti z napisem paris je'taime na niebieskim tle
Najbardziej uniwersalne słowo ze wszystkich - na szczęście czasownik „kochać” jest regularny. (Źródło: Lomography)

Oto tabela, jak odmieniać czasownik „aimer”. Ponownie, podane są tylko czasy proste, ponieważ czasy złożone czasownika są zbudowane z czasu prostego „mieć” (dla strony czynnej) lub „być” (dla strony biernej) i imiesłowu czasu przeszłego.

 Le présent simpleImparfait Le passé simpleLe futur simpleParticipe passé
J'aimeaimaisaimaiaimeraisaimé (m.), aimée (f.)
Tuaimesaimaisaimasaimeras
Il/elle/onaimeaimaitaimaaimera
Nousaimonsaimionsaimâmesaimerons
Vousaimezaimiezaimâtesaimerez
Ils/ellesaimentaimaientaimèrentaimeront
 Le présent simpleImparfait Le passé simpleLe futur simpleParticipe passé
J'que j'aimeque j'aimasseaimeraisaimant
Tuque tu aimesque tu aimassesaimeraisaime
Il/elle/onqu'il aimequ'il aimâtaimerait
Nousque nous aimionsque nous aimassonsaimerionsaimons
Vousque vous aimiezque vous aimassezaimeriezaimez
Ils/ellesqu'ils aimentqu'ils aimassentaimeraient

Odmiana czasowników kończących się na -IR

Drugą dużą grupę czasowników regularnych w języku francuskim stanowią czasowniki zakończone bezokolicznikiem z -ir. Aby pokazać reguły gramatyczne, które je regulują, oto dwie tabele z prostymi koniugacjami czasowników „finir”, zakończyć.

 Le présent simpleImparfait Le passé simpleLe futur simpleParticipe passé
J'finisfinissaisfinisfiniraifini (m.), finie (ż.)
Tufinisfinissaisfinisfiniras
Il/elle/onfinitfinissaitfinitfinira
Nousfinissonsfinissionsfinîmesfinirons
Vousfinissezfinissiezfinîtesfinirez
Ils/ellesfinissentfinissaientfinirentfiniront
 Le présent simpleImparfait Le passé simpleLe futur simpleParticipe passé
J'que je finisseque je finissefiniraisfinissant
Tuque tu finissesque tu finissesfiniraisfinis
Il/elle/onqu'il finissequ'il finîtfinirait
Nousque nous finissionsque nous finissionsfinirionsfinissons
Vousque vous finissiezque vous finissiezfiniriezfinissez
Ils/ellesqu'ils finissentqu'ils finissentfiniraient

Odmiana francuskich czasowników nieregularnych

Nauka francuskich czasowników nieregularnych zajmuje dużo czasu - jest ich tak wiele. Na szczęście istnieją książki (francuska książka przewodnia to Bescherelle) i francuskie materiały internetowe, takie jak ściągi dotyczące odmian czasowników. Lub za pomocą bezpłatnych aplikacji pobranych na smartfona możesz uczyć się francuskiego w podróży. Bescherelle ma również koniugator online – nie trzeba mówić po francusku, aby z niego korzystać, wystarczy wpisać bezokolicznik czasownika w pasku wyszukiwania. 

tabelka z odmianą francuskiego czasownika nieregularnego vivre
Francuski czasownik „vivre” (żyć) jest nieregularny – podobnie jak życie. (Źródło: Lawless French)

Niektóre francuskie czasowniki nieregularne

Na początek, a więc masz je na swoim radarze, oto lista niektórych francuskich czasowników nieregularnych. Niektóre, ale nie wszystkie, to czasowniki z końcówką -ir:

  • Aller, envoyer i renvoyer to czasowniki nieregularne w -er
  • Czasowniki uformowane wokół cueillir (accueillir, recueillir)
  • Ouvrir - otworzyć
  • Mentir - kłamać
  • Bouillir - gotować
  • Vêtir - ubierać
  • Courir - biegać
  • Tenir - trzymać
  • Mourir - umierać
  • Venir- przyjść
  • Fuir- uciekać
  • Czasowniki z bezokolicznikami zakończonymi na -oir (pleuvoir, s’asseoir)
  • Czasowniki zakończone na spółgłoskę + re (coudre, tondre, mettre, rompre, suivre, vivre)
  • Czasowniki zakończone na -aître i -oître (paraître, croître)
  • Czasowniki z bezokolicznikiem w samogłosce + -re (luire, cuire, inclure, croire, boire, faire, éclore, dire, lire)

Kliknij tutaj, aby poczytać o rodzajach francuskich rzeczowników.

Jeśli chcesz znaleźć korepetytora, wyszukiwanie francuski Warszawa daje najlepsze wyniki na Superprof, więcej opcji daje francuski online.

>

Platforma, która łączy prywatnych nauczycieli i uczniów

1-sza lekcje za darmo

Lubisz ten artykuł? Oceń nas!

5,00 (1 ocen(y))
Loading...

Joanna

Jestem zabawną i bezpośrednią osobą. Uwielbiam relaksować się czytając książki lub spędzając czas z przyjaciółmi. Tłumacz języka angielskiego, z ambicjami do nauki kolejnych czterech języków obcych.