6 wskazówek dotyczących nauki zasad gramatyki francuskiej

Dostępni najlepsi nauczyciele język francuski

Zaczynajmy

Różnica między gramatyką francuską a polską

Francuski jest językiem romańskim, co oznacza, że wywodzi się bezpośrednio z łaciny z bardzo niewielkim wpływem języka rdzennego (gaulish, język celtycki). Z drugiej strony polski jest językiem lechickim, z grupy języków zachodniosłowiańskich oraz stanowi część rodziny indoeuropejskiej. Tylko ta ostatnia część łączy język polski z francuskim. Oznacza to, że podczas nauki francuskiego dużo jest mnóstwo rzeczy, których będziemy się nauczyć ze względu na różnice, ale znajdzie się kilka podobieństw. Oto kilka punktów, w których gramatyka francuska różni się od gramatyki polskiej.

Alfabet francuski

Alfabet francuski ma kilka znaków, które nie występują w polskim alafabecie:

trzy akcenty (aigu, jak w été; grawis, jak w à; i cyrkumfleks, jak w tôt)
jedna diereza (jak u Noëla)
cedylla (zawsze przy literze c: français, garçon.)
dwie ligatury: bardziej powszechna – występuje w słowach z kombinacją liter „oeu”, np. cœur. Druga, æ, pojawia się tylko w wyrażeniach łacińskich i niektórych nazwach własnych.

Francuska interpunkcja

We francuskim używa się kropki i przecinka podobnie jak w polskim; jednak średnik jest zwykle zastępowany myślnikiem. Często występuje spacja przed dwukropkiem, średnikiem, wykrzyknikiem lub znakiem zapytania, chociaż ta interpunkcja jest kontrowersyjna wśród osób mówiących po francusku.

Marie fait sa liste de courses : une baguette, deux litres de lait, un onion.
Que me veux-tu ?

Inaczej wyglądają również francuskie cudzysłowy, bardziej przypominające kątowe podwójne nawiasy niż małe przecinki używane w języku polskim. W dialogu obejmują całą wymianę, a nie poszczególne zdania. „Que me veux-tu ? demanda Jean.- Riens. Je voulais juste te voire, répondit Marie- Je ne suis pas si beau que ça.” W skrócie „liczba”, francuskojęzyczni piszą N° zamiast „Nr”. Skoro już przy tym jesteśmy, to warto wspomnieć, że zapisują liczby, w taki sam sposób jak w języku polskim:

1,5 (półtora) jest napisane 1,5 po francusku (nie 1.5 jak w angielskim)
500 (tysiąc pięćset) jest napisane 1.500 (nie 1,500 jak w angielskim)

Wielkie litery

We Francuskim nie pisze się zbyt wielu słów wielką literą, tak samo jak w polskim. Na przykład przymiotniki określające język, religię nie są pisane wielkimi literami, tak jak w języku polskim. Małą literą zapisuje się także dni tygodnia:

La langue française - język francuski
Une crème anglaise – krem angielski
la religion catholique - religia katolicka
Nous irons faire les course lundi. Zakupy zrobimy w poniedziałek.
Vous allez en vacances en juillet. Wyjeżdżasz na wakacje w lipcu.

W tytułach we francuskim na ogół tylko pierwsze słowo pisuje się wielką literą („Lettres de mon moulin”). Istnieją wyjątki:

jeśli pierwsze słowo jest rodzajnikiem a drugie rzeczownikiem, rzeczownik będzie często również pisany wielką literą („La Guerre des boutons”)
jeśli drugie słowo jest przymiotnikiem, może być pisane wielką literą wraz z następującym po nim rzeczownikiem ("Le Petit Prince")
jeśli tytuł składa się tylko z dwóch słów („Sans Famille”)
jeśli tytuł ma tylko dwa rzeczowniki, oba mogą być pisane wielką literą („Le Corbeau et le Renard”)

Pisownia a wymowa

Osoby mówiące po polsku są przyzwyczajone do tego, że język pisany wygląda raczej tak samo jak język mówiony. Ortografia polska jest wystarczająco trudna - ale w przeciwieństwie do hiszpańskiego czy włoskiego, pisownia francuska też nie jest łatwa do nauczenia. To dlatego, że mówiony francuski to inny język. Zasady pisowni francuskiej zostały skodyfikowane dawno temu, a francuska wymowa ewoluowała od tego czasu. Przeważnie oznacza to, że niektóre dźwięki zostają inaczej wymawiane lub nieme, gdy pojawiają się na końcu słów. Tak więc litery „s”, „t” i „x” są bardzo często nieme na końcach wyrazów, chociaż (ponieważ jest to francuski) jest kilka wyjątków.

Homonimy i homofony

Francuski ma również niesamowitą ilość tak samo brzmiących słów. Niektóre pisane są tak samo (homonimy), a inne inaczej, ale wszystkie wymawia się tak samo. Może to prowadzić do dużej frustracji podczas rozumienia ze słuchu. W rzeczywistości jeden z najbardziej kultowych momentów baśni może być wynikiem nieporozumienia: pantofelek podszyty futrem szarej wiewiórki (ang. vair, miłe i ciepłe zimą) stał się pantoflem szklanym (verre) - oba są wymawiane /vare/ - i w ten sposób narodził się najbardziej niepraktyczny element obuwia, jaki kiedykolwiek zgubił się na balu. Oto kilka popularnych francuskich homofonów:

Autor (autor) / hauteur (wzrost)
Avokat (prawnik) / avokat (awokado)
Dans (w obrębie) / dent (ząb)
Foi (wiara) / fois (razy, w sensie stopień częstości) / foie (wątroba)
Pâtes (makaron) / pâte (ciasto) / pattes (udka zwierzęce)
Peau (skórka) / pot (garnek)
Poids (waga) / pois (groszek)
Quand (kiedy) / quant (jak na) / qu’en (tylko wtedy) / camp (obóz, strona w wojnie lub opinii)
Sain (zdrowy) / saint (święty) / sein (pierś)
Sceau (foka) / seau (wiadro) / saut (skok) / sot (idiota)

Niektóre inne podobieństwa między gramatyką języka polskiego i francuskiego to istnienie rodzajów i struktury zdań, a różnica to czasowniki nieregularne występujące we francuskim.

Rodzaje i francuskie zasady gramatyczne

W polskim mamy 3 rodzaje. Uznaje się rodzaj męski, żeński i nijaki. Tego nas się uczy w szkole. Z drugiej strony francuski również przypisuje płeć wszystkim rzeczom, zarówno ożywionym, jak i nieożywionym. Jednak oznacza to również, że to rzeczowników dodaje się rodzajniki:

Le la les (określone)
Une des (nieokreślony)

Dowiedz się więcej o odmianie przez rodzaje w języku francuskim. Oznacza to nie tylko, że musisz zapisać rodzaj rzeczowników na swoich fiszkach i nauczyć się ich z rzeczownikiem, ale także, że musisz upewnić się, że wszystko, co jest dołączone do rzeczownika, jest z nim zgodne. Początkujący uczniowie francuskiego spędzili wiele godzin pocąc się nad przymiotnikami, zaimkami i zaimkami dzierżawczymi! Jeśli poszukujesz dodatkowej pomocy wpisz np. „korepetycje francuski Kraków” w wyszukiwarkę Superprof.

siedzący pies rasy golden retriver na tle trawnika — We francuskim używamy różnych rodzajników. Nawet słowo się zmienia (le chien, la chienne). (Źródło: Unsplash)

Zaimki

Zaimki w liczbie pojedynczej to: il (męski) i elle (żeński). Oba tworzą liczbę mnogą z „s” (ils, elles). Oto mała tabelka zaimków wskazujących i dzierżawczych w języku francuskim. Stawiane są przed rzeczownikiem i przyjmują z niego płeć i liczbę:

	Męski, poj.	Żeński, poj.	Męski, mn.	Żeński, mn.
Wskazujący	ce	cette	ces	cettes
Dzieżawczy, 1 os. l. poj.	mon	ma	mes	mes
Dzieżawczy, 2 os. l. poj.	ton	ton	tes	tes
Dzieżawczy, 3. os. l. poj.	son	sa	ses	ses
Dzieżawczy, 1 os. l. mn.	notre	notre	nos	nos
Dzieżawczy, 2 os. l. mn.	votre	votre	vos	vos
Dzieżawczy, 3 os. l. mn.	leur	leur	leurs	leurs

Upewnienie się, że przymiotniki i okoliczniki są zgodne

Najtrudniejszą częścią radzenia sobie z rodzajem i liczbą w gramatyce francuskiej jest upewnienie się, że wszystko się zgadza, co powinno się zgadzać. Przymiotniki generalnie przyjmują końcówkę -e w rodzaju żeńskim, -s w męskiej liczbie mnogiej i -es w żeńskiej liczbie mnogiej - ale znowu jest wiele wyjątków. Początkujący uczący się francuskiego powinni rozważyć umieszczenie liczby żeńskiej i mnogiej nieregularnych przymiotników na swoich fiszkach podczas nauki francuskiego słownictwa. Okoliczniki czasu przeszłego zgadzają się z podmiotem tylko wtedy, gdy czasownikiem posiłkowym jest „être”. Jeśli jednak dopełnienie występuje przed czasownikiem (zdania względne i zaimki), imiesłów czasu przeszłego z „avoir” może zgadzać się z dopełnieniem zdania.