Większość ludzi powiedziałaby, że ich zainteresowanie naukami ścisłymi ogranicza się do wyszukiwania w Internecie objawów aktualnych dolegliwości, gdy dopada ich choroba, najczęściej diagnozując u siebie schorzenia dziesięć razy poważniejsze niż zwykłe przeziębienie, które faktycznie im dokucza. Chociaż badanie własnego ciała jest bardzo ważne, studiowanie nauk przyrodniczych, a dokładniej biologii, może pomóc ci zrozumieć otaczający cię świat.

W rzeczywistości biologia to dziedzina nauki, która jest częścią naszego codziennego życia. Od badania odległych galaktyk po zrozumienie procesów mikroskopowych, biolodzy starają się nie tylko odkryć, jakie procesy rządzą światem, ale także jak te odkrycia mogą pomóc nam i naszemu złożonemu ekosystemowi. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o biologii, zacznijmy od zdefiniowania, czym dokładnie jest ta dyscyplina naukowa.

Co to jest biologia?

Najprostszym sposobem rozpoczęcia definiowania biologii jest przyjrzenie się powszechnie stosowanej definicji słownikowej przedmiotu. Według Encyklopedii PWN biologia to „nauka o formach i przejawach życia badająca budowę i czynności organizmów żywych, ich rozwój osobniczy i rodowy, dziedziczność, zmienność i układ systematyczny, oraz zależności, jakie występują między nimi i ich środowiskiem”. Chociaż ta definicja jest nieco szeroka, biorąc pod uwagę fakt, że na świecie jest ponad 7,5 miliarda ludzi, stanowi ona doskonały punkt wyjścia do zajmowania się historycznym rozwojem tej dziedziny.

U podstaw studiowania biologii ogólnej leży jej prosta definicja, która określa dziedzinę jako badanie wszystkich żywych istot. Obejmuje to wszystko, od ludzi, roślin do mikroorganizmów żyjących wokół nas. Warto zauważyć, że dziedziny biologiczne często będą się przeplatać z innymi dyscyplinami naukowymi, takimi jak: inżynieria, chemia, fizyka, matematyka i zarządzanie.

Istnieją trzy główne uznane gałęzie biologii, do których należą botanika, zoologia i mikrobiologia. Chociaż wydaje się, że jest to sprzeczne z wizją współczesnej biologii i jej troską o wszystko, co związane z genetyką i budową komórkową, odległe początki biologii ogólnej sięgają czasów starożytnych cywilizacjach.

Biedronka wśród zielonych liści.
Programy kształcenia biologii rzadko wspominają o zabawnej i bogatej historii tej dyscypliny. | źródło: Unsplash - Filipe Resmini

We wszystkich trzech gałęziach biologii naukowcy wchodzą w interakcje z wieloma różnymi dyscyplinami, miedzy innymi z biologią rozwoju i biochemią.

Zrozumienie niektórych podstawowych elementów biologii molekularnej i komórkowej wymaga znajomości pojęć, takich jak podział komórki i cechy dziedziczne.

Biologia morza

Rozróżnienie biologii morskiej od zwykłej próby sklasyfikowania różnych gatunków stworzeń morskich, jest potrzebne do zrozumienia chemii i DNA organizmów tworzących rozległą sieć zwierząt wodnych.

Podczas gdy wiele dyscyplin związanych z biologią posiada złożoną historię, która obejmuje stulecia, biologia morza jest stosunkowo nową gałęzią dyscypliny biologicznej. Charakteryzuje się badaniem zwierząt i roślin żyjących w środowisku wodnym.

Postępy w technologii komputerowej umożliwiły biologom zarówno śledzenie ewolucyjnych ścieżek zwierząt morskich, jak i zrozumienie ich fizjologii w znacznie bardziej szczegółowej skali.

Jeśli chcesz dowiedzieć się, jaki rodzaj pracy wykonują biolodzy morscy, możesz być zaskoczony odkrywając, że naukowców tej dziedziny można znaleźć we wszystkich sektorach siły roboczej. Choć oceanografia jest najbardziej oczywistym zajęciem biologów morskich, mogą oni również pracować jako nauczyciele, doradcy polityczni, a także kuratorzy.

Biologia molekularna

Zrozumienie rozległej, wielowiekowej historii biologii może być zabawne, ale może też prowadzić do nieporozumień: ile gałęzi biologii istnieje dzisiaj? Tutaj omawiamy kolejną specjalizację w ramach dyscypliny: biologię molekularną.

Chociaż biologia molekularna jest stosunkowo nową dyscypliną, w porównaniu z dziedzinami takimi jak botanika i zoologia, jej historia jest równie bogata i złożona. Biologia molekularna po raz pierwszy zyskała popularność dzięki eksperymentom Gregora Mendla dotyczącym dziedziczenia genetycznego.

Zrozumienie nie tylko procesu ekspresji genów, ale także konkretnych cząsteczek, które umożliwiają tę ekspresję, stało się głównym celem biologów molekularnych w XX wieku.

Rozwój biotechnologii zapewnił zarówno mechanizm, dzięki któremu można było prowadzić dalsze eksperymenty na materiale genetycznym, jak i stał się częścią nowej fali biologii zajmującej się bioinformatyką.

Dziś ta dyscyplina stara się zrozumieć genomikę, czyli sekwencjonowanie DNA - zrozumienie, które informacje genowe znajdują się na jakim materiale genetycznym.

Elektroniczne procesory na niebieskim, heksagonalnym tle.
Technologia może pomóc w zrozumieniu struktury i funkcji wielu zwierząt i roślin. | źródło: Unsplash - Jonas Svidras

Kariery w tej dziedzinie, od techników laboratoryjnych po lekarzy ogólnych, są różnorodne i rozległe. Jednak pierwszym krokiem do osiągnięcia tych stanowisk jest upewnienie się, że rozumiesz podstawowe pojęcia związane z tą dyscypliną.

Chociaż istnieje wiele niezbędnych terminów związanych z biologią molekularną, należy skupić się na zrozumieniu ekspresji genów, kwasów nukleinowych i ogólnie makrocząsteczek.

Studiowanie botaniki w dzisiejszym świecie

Botanika jest uważana za jedną z trzech głównych gałęzi biologii i obejmuje szeroki zakres tematów. Uproszczona definicja biologii rozumie ją jako badanie roślin i interakcji tych roślin z ich środowiskiem.

Chociaż kariera w dyscyplinie botaniki jest zwykle postrzegana jako praca konserwatorska, taka jak utrzymywanie ogrodów botanicznych, w rzeczywistości jest jedną z najstarszych dyscyplin na świecie. Jej korzenie sięgają 300 p.n.e... tu nasuwa pytanie: co dziś oferuje absolwentom to starożytne pole?

Atut tkwi w jej głównym celu: zrozumieniu roślin. Oparcie dobrobytu człowieka o świat roślin doprowadziło do ekspansji zarówno klasyfikacji, jak i kategoryzacji różnych gatunków flory, ale także zrozumienia, co powoduje zmiany w ich środowisku.

Kariery w tej dziedzinie obejmują szeroki wachlarz różnych tematów biologii. Praca w edukacji polega na nauczaniu lub udostępnianiu materiałów edukacyjnych na forum muzeów, wycieczek z przewodnikiem lub materiałów promocyjnych. Z drugiej strony praca w rządzie zawsze wiąże się z badaniami, doradztwem lub działaniami ochronnymi.

Botanicy zajmują się również dziką przyrodą i medycyną. Poznanie procesów biologicznych roślin i ich cech jest integralną częścią zrozumienia zarówno chorób, jak i konserwacji parków narodowych.

Jeśli nie masz pewności, jak rozpocząć studia licencjackie z botaniki lub napotykasz trudności podczas nauki przedmiotów botanicznych omawianych na zajęciach z biologii, dowiedz się, jak temu zaradzić w tym przewodniku, a zrozumiesz wszystko na temat tej dziedziny.

Zrozumienie i studiowanie zoologii

Zoologia stanowi drugą gałąź biologii i obejmuje badanie zwierząt i ich środowisk. Chociaż ta dziedzina obejmuje również prace interdyscyplinarne, jej istotę można sprowadzić do zrozumienia zarówno struktury, jak i funkcji i budowy zwierząt oraz ekosystemów, które zamieszkują.

Badanie tego typu procesów organizmu wymaga dużej wiedzy na temat podziału komórek, morfologii, taksonomii, nauk przyrodniczych i neurobiologii.

Chociaż pierwsze prawdziwe podrygi zoologii polegały na intensywnych systemach klasyfikacji dla zwiększenia efektywności polowań i udomowienia, później ważne stało się zrozumienie ewolucyjnych ścieżek zwierząt. Zostało to zbadane w XIX-wiecznej pracy Karola Darwina, którego wyjaśnienia i badania stały się częścią teorii ewolucji.

Jeśli obecnie studiujesz tematy z zoologii, istnieje wiele różnych terminów, z którymi powinieneś się zapoznać. Jednak niektóre podstawowe pojęcia, które powinieneś zrozumieć, to transfery energii, kręgowce i siedliska.

Niektóre kariery w zoologii, różniące się od tego, o czym już wspomniano, obejmują objęcie stanowiska w chemii, mammalogii i biologii konserwatorskiej.

Nauka i kariera w ekologii

Ekologię można postrzegać jako połączenie wielu różnych tematów z zakresu zoologii, botaniki i innych nauk biologicznych. Definiuje się są jako badanie wszystkich żywych istot i ich interakcji z ich otoczeniem.

Ekologia jest również stosunkowo nową dyscypliną, ponieważ w XX wieku została mocno udoskonalona i rozwinięta przez innowacje technologiczne. Dziś ekolodzy koncentrują się na zrozumieniu działających wokół nas systemów biologicznych.

Często uważa się, że ekologia jest związana z ochroną środowiska. Jednak nie powinno to ograniczać się tylko do tej specjalizacji, ponieważ zależy od szeregu różnych tematów, takich jak dynamika populacji, ochrona przyrody i biologia obliczeniowa.

Na szczęście jest wiele uczelni, w których studiować można kierunki związane z ekologią zarówno w Polsce, jak i na całym świecie. Jeśli interesuje cię studiowanie ekologii, powinieneś zacząć od zrozumienia zarówno perspektyw zawodowych, jak i programów związanych z tą dyscypliną.

Małe organizmy widoczne w zmąconej wodzie.
Żywe organizmy są obecne wszędzie. | źródło: Unsplash - camilo jimenez

Znajomość mikrobiologii

Zdobycie tytułu licencjata, magistra i doktora habilitowanego z mikrobiologii może być niezwykle korzystne - ważne jest jednak, aby dokładnie zrozumieć, czym naprawdę jest ta dyscyplina.

Ta dziedzina obejmuje wszystko, od mikroskopii, badań filogenetycznych, neurobiologii do informatyki. Historia tematu, jaka jest nam dziś znana, tak naprawdę rozpoczęła się dopiero w XX i XXI wieku wraz z rozwojem zaawansowanych technologii.

Chociaż kariery w tej dziedzinie często związane są ze sferą medyczną, biochemią, biotechnologią i biofizyką, obejmują również przedmioty takie jak ochrona środowiska, bioróżnorodność, a nawet nauki przyrodnicze. Studia na kierunku biologicznym wyposażą absolwentów w umiejętności niezbędne dla odniesienia sukcesu na rynku pracy w różnych branżach. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o tej dziedzinie, zacznij od zrozumienia niektórych jej podstawowych pojęć.

Ważne jest, aby zbadać różne specjalności i kierunki studiów, które są dostępne na wydziałach biologii szkół, którymi jesteś zainteresowany. Otouczelnie.pl to świetny punkt wyjścia do poszukiwania kierunków dostępnych dla studentów i absolwentów szkół średnich (studia I i II stopnia, jednolite magisterskie, podyplomowe).

Oto niektóre polskie uczelnie, które posiadają wydział biologii i proponują studentom specjalności studiów związane z biologią o różnym kierunku kształcenia:

  • w Warszawie: Uniwersytet Warszawki, Wojskowa Akademia Techniczna, Politechnika Warszawska,
  • w Krakowie: Uniwersytet Jagielloński, Akademia Górniczo-Hutnicza,
  • w Łodzi: Uniwersytet Łódzki, Politechnika Łódzka,
  • we Wrocławiu: Uniwersytet Wrocławski, Uniwersytet Przyrodniczy,
  • w Rzeszowie: Uniwersytet Rzeszowski.

Uczelni oferujących kierunki biologiczne na studiach o różnych parametrach (stacjonarne, niestacjonarne, podyplomowe) jest dużo więcej w całej Polsce. Warto obserwować stronę internetową szkoły, by dowiedzieć się kiedy odbywają się dni otwarte przed i w trakcie okresu rekrutacji i odwiedzić wybrane uczelnie przed podjęciem decyzji. Szkoła, którą wybierzesz powinna spełniać twoje kryteria odnośnie toku nauki i możliwości zawodowych. Przy tak bogatej ofercie jest w czym przebierać.

Jeśli potrzebujesz korepetycji np. korepetycje biologia Lublin. W kilka minut możesz znaleźć swojego nauczyciela na Stronie Superprof w każdym mieście w Polsce.

Potrzebujesz nauczyciela z przedmiotu: Biologia ?

Oceń czy nasz artykuł był pomocny 😊

5,00/5 - 1 głos(y)
Loading...

Marta

Pozytywnie zakręcona idealistka. Straszna psiara i wielbicielka gier planszowych. Fascynatka lingwistyki, kreatywnego myślenia i samorozwoju.